Adak (nezir)

**rana** · 07-25-2007

ADAK (NEZIR)

Allah'u Teâlâ'ya ibâdet maksadıyla mükellef olmadığı halde mübah olan bir işi yapmayı kararlaştırmak, kişinin öyle bir ameli kendisine vâcip kılması ve bunu yapacağına dair Allah'a söz vermesine Adak denir

Allah rızası için yapılan adaklar Allah katında geçerlidir Yalnız Allah'ın rızası gözetilirse böyle bir ibâdetten sevap elde edilir Sırf Allah rızası için oruç tutmak, sadaka vermek, Kur'an okumak namaz kılmak gibi Ancak sırf dünyevî bir maksat uğruna yapılan adaklar geçerli değildir "Falan bir işim olursa şu kadar oruç tutacağım", veya şu kadar sadaka vereceğim demek gibi Buna benzer dünyaya yönelik isteklerin olması halinde yapılan adaklarda sırf dünyevî bir arzu taşıdığından ibâdetlerde aranan ihlâs* ve Allah rızası özelliği kaybolmuş oluyor Aslında böyle bir adak Allah'ın takdirini değiştirmez Mukadder ne ise o olur Fakat her ne olursa olsun "falan işim olsun, şöyle böyle oruç tutacağım, sadaka vereceğim" gibi adakları yaptıktan sonra mutlaka yerine getirmek vâcip olur

Allah'ın rızasını ve yardımını istemek maksadıyla yapılan bu ibâdet genellikle bütün semâvî dinlerde vardır Kur'an-ı Kerim'de Hz Meryem ile ilgili olarak anlatılan kıssada annesinin şöyle dediği ve adakta bulunduğu ifade edilmektedir: "Hani İmran'ın karısı şöyle demişti: 'Rabbim' karnımda taşıdığım çocuğu sadece sana hizmet etmek üzere adadım Bunu benden kabul buyur Allah'ım sen her şeyi çok iyi işiten ve çok iyi bilensin " (Âl-i İmrân, 3/35) Ve yine Hz Meryem'e şöyle hitab edilmişti: "İnsanlardan birini görürsen "Rahman olan Allah'a konuşmama orucu adadım bugün kimseyle konuşmayacağım" de" (Meryem, 19/26) Yalnız Semâvî dinlerde değil, kısmen semâvî din özelliği ve kalıntıları taşıyan bazı toplum ve dinlerde de adak inancına rastlanmaktadır Yahudi ve Hristiyanların yanısıra eski Çin, Türk ve Arap toplumlarında adakların yapıldığı bilinmektedir

Kur'an-ı Kerim'de adak ile ilgili olarak bazı hususlar zikredilmişse de bu konuda herhangi bir emir veya nehiy mevcut değildir Fakat ileride de ele alınacağı gibi adaklar yapıldıktan sonra mutlaka yerine getirilmesi gerekmektedir

Bazı Hadislerde Rasûlullah (sas), yapıldıktan sonra Allah'a itaat kabılinden olan adakların yerine getirilmesi gerektiğini ifade etmiştir (Tecrid-i Sarih Tercüme ve Şerhi, XII, 226 vd) Adağın Hz Peygamber tarafından yasaklandığını ileri sürenler olmuşsa da, bu adaklar insanı kaderden müstağni kılmaya sürükleyen anlayışlara dayalı olan adaklardır Çünkü yapıldıktan sonra mutlaka yerine getirilmesi kesin olarak emredildiğine ve bu konuda gayet açık hükümler bulunduğuna göre, yasaklanmış bir hususun yapıldıktan sonra yerine getirilmesi isteniyorsa bu yasak ne ile izah edilebilir?

Adak, yemin keffâreti*nde olduğu gibi yerine getirilmesi kişinin İslâmî hükümlere olan sadakatine bağlıdır Böyle bir adağı yaptıktan sonra onu yapmaması halinde İslâm devleti yetkilileri ibâdeti ihmal ettiğinden dolayı onu bu konuda zorlayamazlar Ancak Cenab-ı Hakk Kur'an-ı Kerim'de "Nezirlerini edâ etsinler" (el-Hacc, 22/29) buyurmaktadır

**rana** · 07-25-2007

ADAĞIN KISIMLARI

Nezir'in şarta bağlı olan ve olmayan şeklinde ikiye ayrıldığı gibi bu türler de ayrıca kendi aralarında çeşitli kısımlara ayrılmaktadırlar

A- Şarta bağlı olan adaklar

Bunlara ıstılâhî olarak "Muallak Adaklar" denir Muallak adaklar ikiye ayrılır:

1- Bazı hususların gerçekleşmesine ve yapılmasına bağlanan adaklar Meselâ 'Hastalığım geçer ve iyileşirsem şu kadar oruç tutacağım' veya 'Şu kadar kurban keseceğim' şeklinde yapılan adak gibi Bu hastalığı geçerse bu ibâdeti derhal yerine getirmek gerekir Böyle bir adağı daha sonra yapmak her ne kadar câiz ise de hemen yerine getirilmesi daha sevaptır

2- Bazı iyi ve güzel hususların gerçekleşmemesi ve yapılmaması için adanan adaklar Örneğin, 'Falan kimse ile konuşursam şu ibâdeti yapmak üzerime vâcip olsun' şeklindeki adaklar gibi Burada koşulan şart falan kimse ile konuşmamadır Bu şarta rağmen o kimse ile konuşulursa adağı yerine getirmek yahut bunun yerine yemin keffâreti ödemek gerekir

Genel olarak belli bir şarta bağlanan adaklar belirtilen şartın gerçekleşmesinden önce yapılmazlar Örneğin 'Falan işim olursa şu kadar oruç tutacağım' diye adak yapılıp o işi gerçekleşmeden adadığı orucu tutarsa adağını yerine getirmiş olmaz Adı geçen işi gerçekleşince yeniden o orucu tutması gerekir

Aynı şekilde bu tür bir adak belirli bir zaman, yer ve kişilere yahut belli bir şekle bağlanırsa mutlaka bu belirlenen şekilde yapılması şart değildir Meselâ 'Falan işim olursa falan gün veya falan ay oruç tutacağım, şu parayı falan adama vereceğim', yahut şu kadar namazı falan camide kılacağım' dese belirtilen işi gerçekleşince belirttiği gün veya ayda oruç tutması şart değildir Zikrettiği kişiye belirlediği parayı vermesi yahut söylediği camide namaz kılması şartı aranmamaktadır Orucunu istediği bir zamanda tutması, sadakasını istediği kimseye vermesi, namazını istediği herhangi bir camide kılması mümkündür

B- Şarta bağlı olmayan adaklar

Bunlara da "Mutlak Adaklar" adı verilmektedir Bu tür adaklar da ikiye ayrılmaktadır

1- Belirli olan yani muayyen adaklar: Şarta bağlı olmadan yapılan adaklardır Meselâ 'önümüzdeki perşembe günü oruç tutmayı adamak' gibi

Belirli olmayan adaklar Bunlara da 'Gayr-i Muayyen Adaklar' denir Bu tür adaklar da hiçbir şart ve zamana bağlı olmayan adak türleridir Meselâ "Şu kadar gün oruç tutacağım" diyerek hiçbir şart ve zamana bağlamadan bir müddet oruç tutmayı adamak gibi

Bütün bu hükümlere göre Mutlak * yani bir şarta bağlı olmadan adanan oruçların kesin olarak yerine getirilmeleri gerekir Belirli bir zamanda yapılması adanan adak başka bir günde kaza edilmelidir Aynı şekilde bu tür mutlak adaklarda belirli bir yer ve kişi ile belirli bir miktar da önemli değildir Mühim olan bu adakların yerine getirilmesidir Belirlenen yer, kişi ve miktarlar değiştirilebilir

**rana** · 07-25-2007

ADAK KURBANI

Adanılan şey bazen kurban olabilir Bu durumda şu iki hususa dikkat edilmelidir:

1- Kurban davar, sığır ve deve gibi dört ayaklı hayvanlardan olur Tavuk, kaz ve hindi gibi iki ayaklı hayvanlardan kurban olmaz

2- Kurbanın etinden onu adayan kimse ile usûl ve füru* yiyemezler Kurbanın eti fakirlere tasadduk edilir Şayet yerlerse yedikleri miktarın değerini fakirlere vermeleri gerekir

**Ecir** · 12-27-2007

Soru: Adak nedir ve çeşitleri nelerdir?
Cevap: Nezr, ya'nî adak ibâdettir Adak ancak Allah için yapılır Kul için yapılmaz Adak, bir ibâdettir Çünkü, namaz, oruç, hacca gitmek ve başka ibâdetler nezr olunur Nezrin yerine getirilmesini dînimiz emretmektedir Getirilmezse, günâh olur Hac sûresi, 29âyet-i kerîmesinde meâlen, (Adaklarını yerine getirsinler) buyurulmuştur Bunun için, nezri yerine getirmek vâcibdir
Bir şeyi adamak iki türlü olur: Mutlak adak, şarta bağlı adak
1- Mutlak adak: Allahü teâlâ için, bir sene oruç tutacağım, demek gibidir Bir şarta bağlı değildir Bunu söylerken, kastetmese de, söz arasında dilinden çıkmış ise de, yapması vâcib olur Çünkü, adakta niyetsiz, düşünmeden söylemek, ciddî, istiyerek söylemek gibidir Hattâ, Allahü teâlâ için, bir gün oruç tutmak üzerime borç olsun, diyeceği yerde, bir ay oruç tutmak diye ağzından çıksa, bir ay tutması lâzım olur
Şarta bağlı olmıyan adağı, fakîr olsa da, hemen yapması lâzım olur Yapmadan ölüm hâli gelirse, keffâret için vasıyet lâzım olur
2- Şarta bağlı olan adak: Murâd edilen, istenilen şart hâsıl olunca, yerine gelince adağı yerine getirmesi lâzım olur Yerine getirmeyip, yemîn keffâreti yapması da câizdir şarta bağlı olan adak, şart edilen şeye karşılık olarak yapılmamalı, Allahü teâlâya şükür olarak yapılmalıdır
Şarta bağlı olan adağı, şart hâsıl olmadan önce yapmak câiz değildir Meselâ, (Hastam iyi olursa, Allah için şu kadar sadaka vermek ve sevâbını seyyid Ahmed Bedevî hazretlerine bağışlamak adağım olsun) deyip, hasta iyi olmadan önce adağını yapması câiz olmaz Hasta iyi olduktan sonra yapması lâzım olur
Adak eti
Soru: Adak etinden kimler yiyemez?
Cevap: Fakîr veya zengin, adakta bulunursa, adak hayvanın etinden yiyemez ve zekât verilmesi câiz olmayan anasına, babasına, evlâtlarına, kocasına veya karısına, fakîr olsalar da, yediremez Yerse veya bunlara yedirirse yenilen etin kıymetini, fakîrlere sadaka verir Akrabâsından ve evinde bulunanlardan, zekâtını vermesi câiz olan büyük, küçük herkes yiyebilir Bunların içinde zengin olanlar yiyemez Yerlerse, adak sahibi, bunların yediklerinin kıymetini fakîrlere verir
Fakîre verirken bunun adak bedeli olduğunu söylemek gerekmez "Hediyedir" dense de câizdir

Adağın şartları

Soru: Adağın şartları nelerdir?
Cevap: Adanan şeyin yapılmasının lâzım olması için, şunlara uygun olması gerekir:
1- Bir farz-ı ayn veya vâcib cinsinden olması lâzımdır Meselâ oruç, namaz, sadaka gibi (Şu işim olursa, yüz metre koşacağım) şeklinde bir adak sahîh olmaz
2- Başlı başına bir ibâdet olması lâzımdır Meselâ abdest almak başlı başına bir ibâdet olmadığı için adak olmaz
3- Kendisi günâh olmamalıdır Harâm bir şeyi adamak yemîn olur Bunu yapması günâh olur Meselâ birini öldürmeyi adayan, onu öldürmez, yemîn keffâreti verir
Bayram günü oruç tutmak harâmdır Fakat orucun kendisi harâm olmadığı için kurban bayramı günü oruç adamak câiz olur Başka gün tutması lâzım olur
Bunun gibi nâfile namazı cemâ'atle kılmayı adayan kimse, mekrûh işlememek için, bu namazı yalnız başına kılar
4- Yapması kendine zâten farz olan bir şeyi adamak sahîh olmaz Meselâ bu seneki Ramazan orucumu tutacağım demek adak olmaz
5- Adanan şeyin mal olması, mülkündekinden çok olmaması ve başkasının malı olmaması lâzımdır Meselâ bir kimsenin, gözünü falanca kimseye vermek için adaması sahîh olmaz
Bir milyon lirası olan, bir milyar lira sadaka vermek için adakta bulunsa, bir milyonu verir (Oğlumun hastalığı iyi olursa, onun maaşından bir hayvan keseceğim) diye adakta bulunmak sahîh olmaz Kendi malından adaması lâzımdır

Evliyâya adak

Soru: Hastanın iyi olması için evliyâya nasıl adak yapılır?
Cevap: Şarta bağlı olarak evliyâya adak yapmak, kendini, günâhı çok, duâ etmeye yüzü yok bilerek, mübârek birini vesîle edip, Allahü teâlâya yalvarmak demektir
Meselâ, (Hastam iyi olursa veya şu işim hâsıl olursa, sevâbı Seyyidet Nefîse hazretlerine olmak üzere, Allah için, üç Yasîn okumak veya bir koyun kesmek nezrim olsun) deyince, bu dileğin kabûl olduğu çok tecrübe edilmiştir Burada, Allahü teâlâ için Kur'ân-ı kerîm okunup veya koyun kesip, sevâbı Seyyidet Nefîse hazretlerine bağışlamakta, onun şefâ'ati ile, Allahü teâlâ, hastaya şifâ vermekte, kazâyı, belâyı gidermektedir
Bir dilek için adak edilen bir ibâdet, o dileği hâsıl etmez Bu ibâdet, o dileğin hâsıl olması için yapılmaz Allahü teâlâ, o ibâdetten dolayı veya sevdiği bir kuluna yapılan bir iyilikten dolayı, merhamet ederek, o dileği kabûl ve ihsân etmektedir
Horoz ve adak
Soru: Hastam için bir adak kesmek istiyorum Horoz kurban olur mu?
Cevap: Adak ile adak kurbanı ayrıdır (Hastam iyi olursa, Allah rızâsı için bir horoz kesip etini fakîre tasadduk edeceğim) diyen, horozu keser ve etini bir fakîre verir Fakîre tasadduk edeceğim demese de, adak edilen şey, fakîrlere verileceği için sahîh olur (Horoz kesmek nezrim olsun) demekle adak sahîh olur
Kurbanlık hayvanlar deve, sığır ve davardır Bu hayvanlardan başkası kurban olarak adanmaz Bunun için horozdan kurban adamak câiz değildir

**Ecir** · 12-27-2007

ADAK (NEZIR)

Allah'u Teâlâ'ya ibâdet maksadiyla mükellef olmadigi halde mübah olan bir isi yapmayi kararlastirmak, kisinin öyle bir ameli kendisine vâcip kilmasi ve bunu yapacagina dair Allah'a söz vermesine Adak denir

Allah rizasi için yapilan adaklar Allah katinda geçerlidir

Yalniz Allah'in rizasi gözetilirse böyle bir ibâdetten sevap elde edilir

Sirf Allah rizasi için oruç tutmak, sadaka vermek, Kur'an okumak namaz kilmak gibi

Ancak sirf dünyevî bir maksat ugruna yapilan adaklar geçerli degildir

"Falan bir isim olursa su kadar oruç tutacagim", veya su kadar sadaka verecegim demek gibi

Buna benzer dünyaya yönelik isteklerin olmasi halinde yapilan adaklarda sirf dünyevî bir arzu tasidigindan ibâdetlerde aranan ihlâs* ve Allah rizasi özelligi kaybolmus oluyor

Aslinda böyle bir adak Allah'in takdirini degistirmez

Mukadder ne ise o olur

Fakat her ne olursa olsun "falan isim olsun, söyle böyle oruç tutacagim, sadaka verecegim

" gibi adaklari yaptiktan sonra mutlaka yerine getirmek vâcip olur

Allah'in rizasini ve yardimini istemek maksadiyla yapilan bu ibâdet genellikle bütün semâvî dinlerde vardir

Kur'an-i Kerim'de Hz

Meryem ile ilgili olarak anlatilan kissada annesinin söyle dedigi ve adakta bulundugu ifade edilmektedir: "Hani Imran'in karisi söyle demisti: 'Rabbim' karnimda tasidigim çocugu sadece sana hizmet etmek üzere adadim

Bunu benden kabul buyur Allah'im sen her seyi çok iyi isiten ve çok iyi bilensin

" (Âl-i Imrân, 3/35)

Ve yine Hz

Meryem'e söyle hitab edilmisti: "Insanlardan birini görürsen "Rahman olan Allah'a konusmama orucu adadim bugün kimseyle konusmayacagim" de

" (Meryem, 19/26)

Yalniz Semâvî dinlerde degil, kismen semâvî din özelligi ve kalintilari tasiyan bazi toplum ve dinlerde de adak inancina rastlanmaktadir

Yahudi ve Hristiyanlarin yanisira eski Çin, Türk ve Arap toplumlarinda adaklarin yapildigi bilinmektedir

Kur'an-i Kerim'de adak ile ilgili olarak bazi hususlar zikredilmisse de bu konuda herhangi bir emir veya nehiy mevcut degildir

Fakat ileride de ele alinacagi gibi adaklar yapildiktan sonra mutlaka yerine getirilmesi gerekmektedir

Bazi Hadislerde Rasûlullah (s

a

s

), yapildiktan sonra Allah'a itaat kabilinden olan adaklarin yerine getirilmesi gerektigini ifade etmistir

(Tecrid-i Sarih Tercüme ve Serhi, XII, 226 vd

) Adagin Hz

Peygamber tarafindan yasaklandigini ileri sürenler olmussa da, bu adaklar insani kaderden müstagni kilmaya sürükleyen anlayislara dayali olan adaklardir

Çünkü yapildiktan sonra mutlaka yerine getirilmesi kesin olarak emredildigine ve bu konuda gayet açik hükümler bulunduguna göre, yasaklanmis bir hususun yapildiktan sonra yerine getirilmesi isteniyorsa bu yasak ne ile izah edilebilir?
Adak, yemin keffâreti*nde oldugu gibi yerine getirilmesi kisinin Islâmî hükümlere olan sadakatine baglidir

Böyle bir adagi yaptiktan sonra onu yapmamasi halinde Islâm devleti yetkilileri ibâdeti ihmal ettiginden dolayi onu bu konuda zorlayamazlar

Ancak Cenab-i Hakk Kur'an-i Kerim'de "Nezirlerini edâ etsinler" (el-Hacc, 22/29) buyurmaktadir

ADAGIN KISIMLARI
Nezir'in sarta bagli olan ve olmayan seklinde ikiye ayrildigi gibi bu türler de ayrica kendi aralarinda çesitli kisimlara ayrilmaktadirlar

A- Sarta bagli olan adaklar
Bunlara istilâhî olarak "Muallak Adaklar" denir

Muallak adaklar ikiye ayrilir:
1- Bazi hususlarin gerçeklesmesine ve yapilmasina baglanan adaklar

Meselâ 'Hastaligim geçer ve iyilesirsem su kadar oruç tutacagim' veya 'Su kadar kurban kesecegim' seklinde yapilan adak gibi

Bu hastaligi geçerse bu ibâdeti derhal yerine getirmek gerekir

Böyle bir adagi daha sonra yapmak her ne kadar câiz ise de hemen yerine getirilmesi daha sevaptir

2- Bazi iyi ve güzel hususlarin gerçeklesmemesi ve yapilmamasi için adanan adaklar

Örnegin, 'Falan kimse ile konusursam su ibâdeti yapmak üzerime vâcip olsun' seklindeki adaklar gibi

Burada kosulan sart falan kimse ile konusmamadir

Bu sarta ragmen o kimse ile konusulursa adagi yerine getirmek yahut bunun yerine yemin keffâreti ödemek gerekir

Genel olarak belli bir sarta baglanan adaklar belirtilen sartin gerçeklesmesinden önce yapilmazlar

Örnegin 'Falan isim olursa su kadar oruç tutacagim' diye adak yapilip o isi gerçeklesmeden adadigi orucu tutarsa adagini yerine getirmis olmaz

Adi geçen isi gerçeklesince yeniden o orucu tutmasi gerekir

Ayni sekilde bu tür bir adak belirli bir zaman, yer ve kisilere yahut belli bir sekle baglanirsa mutlaka bu belirlenen sekilde yapilmasi sart degildir

Meselâ 'Falan isim olursa falan gün veya falan ay oruç tutacagim, su parayi falan adama verecegim', yahut su kadar namazi falan camide kilacagim' dese belirtilen isi gerçeklesince belirttigi gün veya ayda oruç tutmasi sart degildir

Zikrettigi kisiye belirledigi parayi vermesi yahut söyledigi camide namaz kilmasi sarti aranmamaktadir

Orucunu istedigi bir zamanda tutmasi, sadakasini istedigi kimseye vermesi, namazini istedigi herhangi bir camide kilmasi mümkündür

B- Sarta bagli olmayan adaklar
Bunlara da "Mutlak Adaklar" adi verilmektedir

Bu tür adaklar da ikiye ayrilmaktadir

1- Belirli olan yani muayyen adaklar: Sarta bagli olmadan yapilan adaklardir

Meselâ 'önümüzdeki persembe günü oruç tutmayi adamak' gibi

Belirli olmayan adaklar

Bunlara da 'Gayr-i Muayyen Adaklar' denir

Bu tür adaklar da hiçbir sart ve zamana bagli olmayan adak türleridir

Meselâ "Su kadar gün oruç tutacagim" diyerek hiçbir sart ve zamana baglamadan bir müddet oruç tutmayi adamak gibi

Bütün bu hükümlere göre Mutlak * yani bir sarta bagli olmadan adanan oruçlarin kesin olarak yerine getirilmeleri gerekir

Belirli bir zamanda yapilmasi adanan adak baska bir günde kaza edilmelidir

Ayni sekilde bu tür mutlak adaklarda belirli bir yer ve kisi ile belirli bir miktar da önemli degildir

Mühim olan bu adaklarin yerine getirilmesidir

Belirlenen yer, kisi ve miktarlar degistirilebilir

ADAGIN SARTLARI
Adagin Islâmî hükümlere göre geçerli olabilmesinin çesitli sartlari vardir:
1- Adanan ibâdetin cinsinden mutlaka bir farz veya vâcibin olmasi gerekir

Örnegin "üç gün oruç tutacagim

", "Su kadar namaz kilacagim", "Kurban kesecegim", diye adamak câizdir ve böyle bir adak sahihtir

Fakat "Filan hastayi ziyâret edecegim", "Aldigim mallari sermayesine satacagim", demek adak olmuyor

Dolayisiyla Allah rizasi için adanan ibâdetin cinsinden farz ve vâcip olmayan hattâ Islâm dininde yapilmasi uygun olmayan, Islâm'in emretmedigi kötü geleneklerden ibaret olan türbelere, yatirlara mum yakmak, bu yatirlarin ugruna bir seyler yapmak, yatirlara bazi esyalar adamak câiz degildir

Hattâ bu gibi adaklar kesinlikle haramdir

2- Adayanin akilli, bülûga ermis yani ergin olmasi gerekir

Adagi yapan kimsenin aklindan hasta olmamasi, çocuk yasta bulunmamasi gerekir

Erginlik çagina ulasmamis olanlarla delilerin* yaptigi adaklarin yerine getirilmesi zorunlu degildir

3- Adanan ibâdet o anda veya gelecekte yapilmasi farz olan bir ibâdet olmamalidir

Meselâ 'su isim olursa ögle namazini veya yatsi namazini kilacagim', yahut 'Ramazan'da oruç tutacagim', veya zengin oldugu halde 'Kurban bayraminda kurban kesecegim' gibi adaklar sahih degildir

Çünkü bu gibi ibâdetler zaten farz veya vâcip ibâdetler olup yerine getirilmesi gereken ibâdetlerdir

Buna göre bu tür adaklar geçerli degildir

4- Adanan ibâdet ayrica bir farz veya vâcip bir ibâdete sebep ve zemin türünden olmamalidir

Örnegin abdest almayi veya tilâvet secdesi yapmayi adamak da sahih bir adak degildir

Zira bu gibi ibâdetler farz olan ibâdetlere vesiledir, onun için adanmaz

5- Adanan sey Allah'in razi olmayacagi, günah özelligi tasiyan türden de olmamalidir

Meselâ "Su isim olursa kendimi Allah rizasi için kurban edecegim" diye bir adak yapmak geçerli olmadigi gibi haramdir

Fakat aslinda Islâm'in emrettigi bir ibâdet iken yine Islâm'in baska bir sebepten dolayi yasakladigi bir ibâdet türü ise geçerli olur

Meselâ bir kimsenin Ramazan Bayrami'nin birinci gününde veya Kurban Bayrami'nin ilk üç gününde oruç tutmayi adamasi sahih bir adaktir

Ancak bu günlerde oruç tutmak haram oldugu için, baska bir zamanda bu adagini kaza eder

6- Adanan seyin yerine getirilmesi mümkün olmalidir

Meselâ geçen falan günde yahut falanin gelecegi günde oruç tutmak gibi

Geçen bir gün geri gelmeyecegi gibi, falan kimsenin gece veya gündüz zeval vaktinden sonra gelmesi halinde artik oruç tutulamayacagi bellidir

Çünkü oruç gündüz tutuldugu gibi fecirden baslanmasi gerekir

Dolayisiyla böyle bir adak olmaz

7- Adanan sey bir malin sadaka* olarak verilmesi ise, adanan mal adagi yapanin malindan ve servetinden fazla olmamalidir

Çünkü adagi yapan kimse ancak mal varligi kadar bir tasaddukta bulunabilecektir

Ayrica baskasinin malini tasadduk etmeyi adamak da câiz degildir

ADAK KURBANI:
Adanilan sey bazen kurban olabilir

Bu durumda su iki hususa dikkat edilmelidir:
1- Kurban davar, sigir ve deve gibi dört ayakli hayvanlardan olur

Tavuk, kaz ve hindi gibi iki ayakli hayvanlardan kurban olmaz

2- Kurbanin etinden onu adayan kimse ile usûl ve füru* yiyemezler

Kurbanin eti fakirlere tasadduk edilir

Sayet yerlerse yedikleri miktarin degerini fakirlere vermeleri gerekir

Kaynak: Fetvalar 1

0

***hayal*** · 10-26-2008

Allah razı olsun

07-25-2007	#1
Bilgiler rana Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Jul 2007 Nerden: Almanya Mesaj: 9,113 İtibar Tecrübe Puanı: 96 Rep Puanı : 4352 Rep Derecesi :	Adak (nezir) ADAK (NEZIR) Allah'u Teâlâ'ya ibâdet maksadıyla mükellef olmadığı halde mübah olan bir işi yapmayı kararlaştırmak, kişinin öyle bir ameli kendisine vâcip kılması ve bunu yapacağına dair Allah'a söz vermesine Adak denir Allah rızası için yapılan adaklar Allah katında geçerlidir Yalnız Allah'ın rızası gözetilirse böyle bir ibâdetten sevap elde edilir Sırf Allah rızası için oruç tutmak, sadaka vermek, Kur'an okumak namaz kılmak gibi Ancak sırf dünyevî bir maksat uğruna yapılan adaklar geçerli değildir "Falan bir işim olursa şu kadar oruç tutacağım", veya şu kadar sadaka vereceğim demek gibi Buna benzer dünyaya yönelik isteklerin olması halinde yapılan adaklarda sırf dünyevî bir arzu taşıdığından ibâdetlerde aranan ihlâs* ve Allah rızası özelliği kaybolmuş oluyor Aslında böyle bir adak Allah'ın takdirini değiştirmez Mukadder ne ise o olur Fakat her ne olursa olsun "falan işim olsun, şöyle böyle oruç tutacağım, sadaka vereceğim" gibi adakları yaptıktan sonra mutlaka yerine getirmek vâcip olur Allah'ın rızasını ve yardımını istemek maksadıyla yapılan bu ibâdet genellikle bütün semâvî dinlerde vardır Kur'an-ı Kerim'de Hz Meryem ile ilgili olarak anlatılan kıssada annesinin şöyle dediği ve adakta bulunduğu ifade edilmektedir: "Hani İmran'ın karısı şöyle demişti: 'Rabbim' karnımda taşıdığım çocuğu sadece sana hizmet etmek üzere adadım Bunu benden kabul buyur Allah'ım sen her şeyi çok iyi işiten ve çok iyi bilensin " (Âl-i İmrân, 3/35) Ve yine Hz Meryem'e şöyle hitab edilmişti: "İnsanlardan birini görürsen "Rahman olan Allah'a konuşmama orucu adadım bugün kimseyle konuşmayacağım" de" (Meryem, 19/26) Yalnız Semâvî dinlerde değil, kısmen semâvî din özelliği ve kalıntıları taşıyan bazı toplum ve dinlerde de adak inancına rastlanmaktadır Yahudi ve Hristiyanların yanısıra eski Çin, Türk ve Arap toplumlarında adakların yapıldığı bilinmektedir Kur'an-ı Kerim'de adak ile ilgili olarak bazı hususlar zikredilmişse de bu konuda herhangi bir emir veya nehiy mevcut değildir Fakat ileride de ele alınacağı gibi adaklar yapıldıktan sonra mutlaka yerine getirilmesi gerekmektedir Bazı Hadislerde Rasûlullah (sas), yapıldıktan sonra Allah'a itaat kabılinden olan adakların yerine getirilmesi gerektiğini ifade etmiştir (Tecrid-i Sarih Tercüme ve Şerhi, XII, 226 vd) Adağın Hz Peygamber tarafından yasaklandığını ileri sürenler olmuşsa da, bu adaklar insanı kaderden müstağni kılmaya sürükleyen anlayışlara dayalı olan adaklardır Çünkü yapıldıktan sonra mutlaka yerine getirilmesi kesin olarak emredildiğine ve bu konuda gayet açık hükümler bulunduğuna göre, yasaklanmış bir hususun yapıldıktan sonra yerine getirilmesi isteniyorsa bu yasak ne ile izah edilebilir? Adak, yemin keffâreti*nde olduğu gibi yerine getirilmesi kişinin İslâmî hükümlere olan sadakatine bağlıdır Böyle bir adağı yaptıktan sonra onu yapmaması halinde İslâm devleti yetkilileri ibâdeti ihmal ettiğinden dolayı onu bu konuda zorlayamazlar Ancak Cenab-ı Hakk Kur'an-ı Kerim'de "Nezirlerini edâ etsinler" (el-Hacc, 22/29) buyurmaktadır

07-25-2007	#2
Bilgiler rana Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Jul 2007 Nerden: Almanya Mesaj: 9,113 İtibar Tecrübe Puanı: 96 Rep Puanı : 4352 Rep Derecesi :	--->: Adak (nezir) ADAĞIN KISIMLARI Nezir'in şarta bağlı olan ve olmayan şeklinde ikiye ayrıldığı gibi bu türler de ayrıca kendi aralarında çeşitli kısımlara ayrılmaktadırlar A- Şarta bağlı olan adaklar Bunlara ıstılâhî olarak "Muallak Adaklar" denir Muallak adaklar ikiye ayrılır: 1- Bazı hususların gerçekleşmesine ve yapılmasına bağlanan adaklar Meselâ 'Hastalığım geçer ve iyileşirsem şu kadar oruç tutacağım' veya 'Şu kadar kurban keseceğim' şeklinde yapılan adak gibi Bu hastalığı geçerse bu ibâdeti derhal yerine getirmek gerekir Böyle bir adağı daha sonra yapmak her ne kadar câiz ise de hemen yerine getirilmesi daha sevaptır 2- Bazı iyi ve güzel hususların gerçekleşmemesi ve yapılmaması için adanan adaklar Örneğin, 'Falan kimse ile konuşursam şu ibâdeti yapmak üzerime vâcip olsun' şeklindeki adaklar gibi Burada koşulan şart falan kimse ile konuşmamadır Bu şarta rağmen o kimse ile konuşulursa adağı yerine getirmek yahut bunun yerine yemin keffâreti ödemek gerekir Genel olarak belli bir şarta bağlanan adaklar belirtilen şartın gerçekleşmesinden önce yapılmazlar Örneğin 'Falan işim olursa şu kadar oruç tutacağım' diye adak yapılıp o işi gerçekleşmeden adadığı orucu tutarsa adağını yerine getirmiş olmaz Adı geçen işi gerçekleşince yeniden o orucu tutması gerekir Aynı şekilde bu tür bir adak belirli bir zaman, yer ve kişilere yahut belli bir şekle bağlanırsa mutlaka bu belirlenen şekilde yapılması şart değildir Meselâ 'Falan işim olursa falan gün veya falan ay oruç tutacağım, şu parayı falan adama vereceğim', yahut şu kadar namazı falan camide kılacağım' dese belirtilen işi gerçekleşince belirttiği gün veya ayda oruç tutması şart değildir Zikrettiği kişiye belirlediği parayı vermesi yahut söylediği camide namaz kılması şartı aranmamaktadır Orucunu istediği bir zamanda tutması, sadakasını istediği kimseye vermesi, namazını istediği herhangi bir camide kılması mümkündür B- Şarta bağlı olmayan adaklar Bunlara da "Mutlak Adaklar" adı verilmektedir Bu tür adaklar da ikiye ayrılmaktadır 1- Belirli olan yani muayyen adaklar: Şarta bağlı olmadan yapılan adaklardır Meselâ 'önümüzdeki perşembe günü oruç tutmayı adamak' gibi Belirli olmayan adaklar Bunlara da 'Gayr-i Muayyen Adaklar' denir Bu tür adaklar da hiçbir şart ve zamana bağlı olmayan adak türleridir Meselâ "Şu kadar gün oruç tutacağım" diyerek hiçbir şart ve zamana bağlamadan bir müddet oruç tutmayı adamak gibi Bütün bu hükümlere göre Mutlak * yani bir şarta bağlı olmadan adanan oruçların kesin olarak yerine getirilmeleri gerekir Belirli bir zamanda yapılması adanan adak başka bir günde kaza edilmelidir Aynı şekilde bu tür mutlak adaklarda belirli bir yer ve kişi ile belirli bir miktar da önemli değildir Mühim olan bu adakların yerine getirilmesidir Belirlenen yer, kişi ve miktarlar değiştirilebilir

07-25-2007	#3
Bilgiler rana Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Jul 2007 Nerden: Almanya Mesaj: 9,113 İtibar Tecrübe Puanı: 96 Rep Puanı : 4352 Rep Derecesi :	--->: Adak (nezir) ADAK KURBANI Adanılan şey bazen kurban olabilir Bu durumda şu iki hususa dikkat edilmelidir: 1- Kurban davar, sığır ve deve gibi dört ayaklı hayvanlardan olur Tavuk, kaz ve hindi gibi iki ayaklı hayvanlardan kurban olmaz *2- Kurbanın etinden onu adayan kimse ile usûl ve füru yiyemezler Kurbanın eti fakirlere tasadduk edilir Şayet yerlerse yedikleri miktarın değerini fakirlere vermeleri gerekir**

12-27-2007	#4
Bilgiler Ecir Özel Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Jul 2007 Nerden: Sükûtun kıyısı... Mesaj: 1,848 İtibar Tecrübe Puanı: 21 Rep Puanı : 2519 Rep Derecesi :	--->: Adak (nezir) *Soru: Adak nedir ve çeşitleri nelerdir?* Cevap: Nezr, ya'nî adak ibâdettir Adak ancak Allah için yapılır Kul için yapılmaz Adak, bir ibâdettir Çünkü, namaz, oruç, hacca gitmek ve başka ibâdetler nezr olunur Nezrin yerine getirilmesini dînimiz emretmektedir Getirilmezse, günâh olur Hac sûresi, 29âyet-i kerîmesinde meâlen, (Adaklarını yerine getirsinler) buyurulmuştur Bunun için, nezri yerine getirmek vâcibdir *Bir şeyi adamak iki türlü olur: Mutlak adak, şarta bağlı adak* 1- Mutlak adak: Allahü teâlâ için, bir sene oruç tutacağım, demek gibidir Bir şarta bağlı değildir Bunu söylerken, kastetmese de, söz arasında dilinden çıkmış ise de, yapması vâcib olur Çünkü, adakta niyetsiz, düşünmeden söylemek, ciddî, istiyerek söylemek gibidir Hattâ, Allahü teâlâ için, bir gün oruç tutmak üzerime borç olsun, diyeceği yerde, bir ay oruç tutmak diye ağzından çıksa, bir ay tutması lâzım olur *Şarta bağlı olmıyan adağı, fakîr olsa da, hemen yapması lâzım olur Yapmadan ölüm hâli gelirse, keffâret için vasıyet lâzım olur* 2- Şarta bağlı olan adak: Murâd edilen, istenilen şart hâsıl olunca, yerine gelince adağı yerine getirmesi lâzım olur Yerine getirmeyip, yemîn keffâreti yapması da câizdir şarta bağlı olan adak, şart edilen şeye karşılık olarak yapılmamalı, Allahü teâlâya şükür olarak yapılmalıdır Şarta bağlı olan adağı, şart hâsıl olmadan önce yapmak câiz değildir Meselâ, (Hastam iyi olursa, Allah için şu kadar sadaka vermek ve sevâbını seyyid Ahmed Bedevî hazretlerine bağışlamak adağım olsun) deyip, hasta iyi olmadan önce adağını yapması câiz olmaz Hasta iyi olduktan sonra yapması lâzım olur *Adak eti* *Soru: Adak etinden kimler yiyemez?* Cevap: Fakîr veya zengin, adakta bulunursa, adak hayvanın etinden yiyemez ve zekât verilmesi câiz olmayan anasına, babasına, evlâtlarına, kocasına veya karısına, fakîr olsalar da, yediremez Yerse veya bunlara yedirirse yenilen etin kıymetini, fakîrlere sadaka verir Akrabâsından ve evinde bulunanlardan, zekâtını vermesi câiz olan büyük, küçük herkes yiyebilir Bunların içinde zengin olanlar yiyemez Yerlerse, adak sahibi, bunların yediklerinin kıymetini fakîrlere verir *Fakîre verirken bunun adak bedeli olduğunu söylemek gerekmez "Hediyedir" dense de câizdir* *Adağın şartları* *Soru: Adağın şartları nelerdir?* *Cevap: Adanan şeyin yapılmasının lâzım olması için, şunlara uygun olması gerekir:* *1- Bir farz-ı ayn veya vâcib cinsinden olması lâzımdır Meselâ oruç, namaz, sadaka gibi (Şu işim olursa, yüz metre koşacağım) şeklinde bir adak sahîh olmaz* *2- Başlı başına bir ibâdet olması lâzımdır Meselâ abdest almak başlı başına bir ibâdet olmadığı için adak olmaz* *3- Kendisi günâh olmamalıdır Harâm bir şeyi adamak yemîn olur Bunu yapması günâh olur Meselâ birini öldürmeyi adayan, onu öldürmez, yemîn keffâreti verir* *Bayram günü oruç tutmak harâmdır Fakat orucun kendisi harâm olmadığı için kurban bayramı günü oruç adamak câiz olur Başka gün tutması lâzım olur* *Bunun gibi nâfile namazı cemâ'atle kılmayı adayan kimse, mekrûh işlememek için, bu namazı yalnız başına kılar* *4- Yapması kendine zâten farz olan bir şeyi adamak sahîh olmaz Meselâ bu seneki Ramazan orucumu tutacağım demek adak olmaz* *5- Adanan şeyin mal olması, mülkündekinden çok olmaması ve başkasının malı olmaması lâzımdır Meselâ bir kimsenin, gözünü falanca kimseye vermek için adaması sahîh olmaz* Bir milyon lirası olan, bir milyar lira sadaka vermek için adakta bulunsa, bir milyonu verir (Oğlumun hastalığı iyi olursa, onun maaşından bir hayvan keseceğim) diye adakta bulunmak sahîh olmaz Kendi malından adaması lâzımdır *Evliyâya adak* *Soru: Hastanın iyi olması için evliyâya nasıl adak yapılır?* *Cevap: Şarta bağlı olarak evliyâya adak yapmak, kendini, günâhı çok, duâ etmeye yüzü yok bilerek, mübârek birini vesîle edip, Allahü teâlâya yalvarmak demektir* Meselâ, (Hastam iyi olursa veya şu işim hâsıl olursa, sevâbı Seyyidet Nefîse hazretlerine olmak üzere, Allah için, üç Yasîn okumak veya bir koyun kesmek nezrim olsun) deyince, bu dileğin kabûl olduğu çok tecrübe edilmiştir Burada, Allahü teâlâ için Kur'ân-ı kerîm okunup veya koyun kesip, sevâbı Seyyidet Nefîse hazretlerine bağışlamakta, onun şefâ'ati ile, Allahü teâlâ, hastaya şifâ vermekte, kazâyı, belâyı gidermektedir Bir dilek için adak edilen bir ibâdet, o dileği hâsıl etmez Bu ibâdet, o dileğin hâsıl olması için yapılmaz Allahü teâlâ, o ibâdetten dolayı veya sevdiği bir kuluna yapılan bir iyilikten dolayı, merhamet ederek, o dileği kabûl ve ihsân etmektedir *Horoz ve adak* *Soru: Hastam için bir adak kesmek istiyorum Horoz kurban olur mu?* Cevap: Adak ile adak kurbanı ayrıdır (Hastam iyi olursa, Allah rızâsı için bir horoz kesip etini fakîre tasadduk edeceğim) diyen, horozu keser ve etini bir fakîre verir Fakîre tasadduk edeceğim demese de, adak edilen şey, fakîrlere verileceği için sahîh olur (Horoz kesmek nezrim olsun) demekle adak sahîh olur *Kurbanlık hayvanlar deve, sığır ve davardır Bu hayvanlardan başkası kurban olarak adanmaz Bunun için horozdan kurban adamak câiz değildir*

12-27-2007	#5
Bilgiler Ecir Özel Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Jul 2007 Nerden: Sükûtun kıyısı... Mesaj: 1,848 İtibar Tecrübe Puanı: 21 Rep Puanı : 2519 Rep Derecesi :	--->: Adak (nezir) ADAK (NEZIR) Allah'u Teâlâ'ya ibâdet maksadiyla mükellef olmadigi halde mübah olan bir isi yapmayi kararlastirmak, kisinin öyle bir ameli kendisine vâcip kilmasi ve bunu yapacagina dair Allah'a söz vermesine Adak denir Allah rizasi için yapilan adaklar Allah katinda geçerlidir Yalniz Allah'in rizasi gözetilirse böyle bir ibâdetten sevap elde edilir Sirf Allah rizasi için oruç tutmak, sadaka vermek, Kur'an okumak namaz kilmak gibi Ancak sirf dünyevî bir maksat ugruna yapilan adaklar geçerli degildir "Falan bir isim olursa su kadar oruç tutacagim", veya su kadar sadaka verecegim demek gibi Buna benzer dünyaya yönelik isteklerin olmasi halinde yapilan adaklarda sirf dünyevî bir arzu tasidigindan ibâdetlerde aranan ihlâs* ve Allah rizasi özelligi kaybolmus oluyor Aslinda böyle bir adak Allah'in takdirini degistirmez Mukadder ne ise o olur Fakat her ne olursa olsun "falan isim olsun, söyle böyle oruç tutacagim, sadaka verecegim" gibi adaklari yaptiktan sonra mutlaka yerine getirmek vâcip olur Allah'in rizasini ve yardimini istemek maksadiyla yapilan bu ibâdet genellikle bütün semâvî dinlerde vardir Kur'an-i Kerim'de Hz Meryem ile ilgili olarak anlatilan kissada annesinin söyle dedigi ve adakta bulundugu ifade edilmektedir: "Hani Imran'in karisi söyle demisti: 'Rabbim' karnimda tasidigim çocugu sadece sana hizmet etmek üzere adadim Bunu benden kabul buyur Allah'im sen her seyi çok iyi isiten ve çok iyi bilensin " (Âl-i Imrân, 3/35) Ve yine Hz Meryem'e söyle hitab edilmisti: "Insanlardan birini görürsen "Rahman olan Allah'a konusmama orucu adadim bugün kimseyle konusmayacagim" de" (Meryem, 19/26) Yalniz Semâvî dinlerde degil, kismen semâvî din özelligi ve kalintilari tasiyan bazi toplum ve dinlerde de adak inancina rastlanmaktadir Yahudi ve Hristiyanlarin yanisira eski Çin, Türk ve Arap toplumlarinda adaklarin yapildigi bilinmektedir Kur'an-i Kerim'de adak ile ilgili olarak bazi hususlar zikredilmisse de bu konuda herhangi bir emir veya nehiy mevcut degildir Fakat ileride de ele alinacagi gibi adaklar yapildiktan sonra mutlaka yerine getirilmesi gerekmektedir Bazi Hadislerde Rasûlullah (sas), yapildiktan sonra Allah'a itaat kabilinden olan adaklarin yerine getirilmesi gerektigini ifade etmistir (Tecrid-i Sarih Tercüme ve Serhi, XII, 226 vd) Adagin Hz Peygamber tarafindan yasaklandigini ileri sürenler olmussa da, bu adaklar insani kaderden müstagni kilmaya sürükleyen anlayislara dayali olan adaklardir Çünkü yapildiktan sonra mutlaka yerine getirilmesi kesin olarak emredildigine ve bu konuda gayet açik hükümler bulunduguna göre, yasaklanmis bir hususun yapildiktan sonra yerine getirilmesi isteniyorsa bu yasak ne ile izah edilebilir? Adak, yemin keffâretinde oldugu gibi yerine getirilmesi kisinin Islâmî hükümlere olan sadakatine baglidir Böyle bir adagi yaptiktan sonra onu yapmamasi halinde Islâm devleti yetkilileri ibâdeti ihmal ettiginden dolayi onu bu konuda zorlayamazlar Ancak Cenab-i Hakk Kur'an-i Kerim'de "Nezirlerini edâ etsinler" (el-Hacc, 22/29) buyurmaktadir ADAGIN KISIMLARI Nezir'in sarta bagli olan ve olmayan seklinde ikiye ayrildigi gibi bu türler de ayrica kendi aralarinda çesitli kisimlara ayrilmaktadirlar A- Sarta bagli olan adaklar Bunlara istilâhî olarak "Muallak Adaklar" denir Muallak adaklar ikiye ayrilir: 1- Bazi hususlarin gerçeklesmesine ve yapilmasina baglanan adaklar Meselâ 'Hastaligim geçer ve iyilesirsem su kadar oruç tutacagim' veya 'Su kadar kurban kesecegim' seklinde yapilan adak gibi Bu hastaligi geçerse bu ibâdeti derhal yerine getirmek gerekir Böyle bir adagi daha sonra yapmak her ne kadar câiz ise de hemen yerine getirilmesi daha sevaptir 2- Bazi iyi ve güzel hususlarin gerçeklesmemesi ve yapilmamasi için adanan adaklar Örnegin, 'Falan kimse ile konusursam su ibâdeti yapmak üzerime vâcip olsun' seklindeki adaklar gibi Burada kosulan sart falan kimse ile konusmamadir Bu sarta ragmen o kimse ile konusulursa adagi yerine getirmek yahut bunun yerine yemin keffâreti ödemek gerekir Genel olarak belli bir sarta baglanan adaklar belirtilen sartin gerçeklesmesinden önce yapilmazlar Örnegin 'Falan isim olursa su kadar oruç tutacagim' diye adak yapilip o isi gerçeklesmeden adadigi orucu tutarsa adagini yerine getirmis olmaz Adi geçen isi gerçeklesince yeniden o orucu tutmasi gerekir Ayni sekilde bu tür bir adak belirli bir zaman, yer ve kisilere yahut belli bir sekle baglanirsa mutlaka bu belirlenen sekilde yapilmasi sart degildir Meselâ 'Falan isim olursa falan gün veya falan ay oruç tutacagim, su parayi falan adama verecegim', yahut su kadar namazi falan camide kilacagim' dese belirtilen isi gerçeklesince belirttigi gün veya ayda oruç tutmasi sart degildir Zikrettigi kisiye belirledigi parayi vermesi yahut söyledigi camide namaz kilmasi sarti aranmamaktadir Orucunu istedigi bir zamanda tutmasi, sadakasini istedigi kimseye vermesi, namazini istedigi herhangi bir camide kilmasi mümkündür B- Sarta bagli olmayan adaklar Bunlara da "Mutlak Adaklar" adi verilmektedir Bu tür adaklar da ikiye ayrilmaktadir 1- Belirli olan yani muayyen adaklar: Sarta bagli olmadan yapilan adaklardir Meselâ 'önümüzdeki persembe günü oruç tutmayi adamak' gibi Belirli olmayan adaklar Bunlara da 'Gayr-i Muayyen Adaklar' denir Bu tür adaklar da hiçbir sart ve zamana bagli olmayan adak türleridir Meselâ "Su kadar gün oruç tutacagim" diyerek hiçbir sart ve zamana baglamadan bir müddet oruç tutmayi adamak gibi Bütün bu hükümlere göre Mutlak yani bir sarta bagli olmadan adanan oruçlarin kesin olarak yerine getirilmeleri gerekir Belirli bir zamanda yapilmasi adanan adak baska bir günde kaza edilmelidir Ayni sekilde bu tür mutlak adaklarda belirli bir yer ve kisi ile belirli bir miktar da önemli degildir Mühim olan bu adaklarin yerine getirilmesidir Belirlenen yer, kisi ve miktarlar degistirilebilir ADAGIN SARTLARI Adagin Islâmî hükümlere göre geçerli olabilmesinin çesitli sartlari vardir: 1- Adanan ibâdetin cinsinden mutlaka bir farz veya vâcibin olmasi gerekir Örnegin "üç gün oruç tutacagim", "Su kadar namaz kilacagim", "Kurban kesecegim", diye adamak câizdir ve böyle bir adak sahihtir Fakat "Filan hastayi ziyâret edecegim", "Aldigim mallari sermayesine satacagim", demek adak olmuyor Dolayisiyla Allah rizasi için adanan ibâdetin cinsinden farz ve vâcip olmayan hattâ Islâm dininde yapilmasi uygun olmayan, Islâm'in emretmedigi kötü geleneklerden ibaret olan türbelere, yatirlara mum yakmak, bu yatirlarin ugruna bir seyler yapmak, yatirlara bazi esyalar adamak câiz degildir Hattâ bu gibi adaklar kesinlikle haramdir 2- Adayanin akilli, bülûga ermis yani ergin olmasi gerekir Adagi yapan kimsenin aklindan hasta olmamasi, çocuk yasta bulunmamasi gerekir Erginlik çagina ulasmamis olanlarla delilerin* yaptigi adaklarin yerine getirilmesi zorunlu degildir 3- Adanan ibâdet o anda veya gelecekte yapilmasi farz olan bir ibâdet olmamalidir Meselâ 'su isim olursa ögle namazini veya yatsi namazini kilacagim', yahut 'Ramazan'da oruç tutacagim', veya zengin oldugu halde 'Kurban bayraminda kurban kesecegim' gibi adaklar sahih degildir Çünkü bu gibi ibâdetler zaten farz veya vâcip ibâdetler olup yerine getirilmesi gereken ibâdetlerdir Buna göre bu tür adaklar geçerli degildir 4- Adanan ibâdet ayrica bir farz veya vâcip bir ibâdete sebep ve zemin türünden olmamalidir Örnegin abdest almayi veya tilâvet secdesi yapmayi adamak da sahih bir adak degildir Zira bu gibi ibâdetler farz olan ibâdetlere vesiledir, onun için adanmaz 5- Adanan sey Allah'in razi olmayacagi, günah özelligi tasiyan türden de olmamalidir Meselâ "Su isim olursa kendimi Allah rizasi için kurban edecegim" diye bir adak yapmak geçerli olmadigi gibi haramdir Fakat aslinda Islâm'in emrettigi bir ibâdet iken yine Islâm'in baska bir sebepten dolayi yasakladigi bir ibâdet türü ise geçerli olur Meselâ bir kimsenin Ramazan Bayrami'nin birinci gününde veya Kurban Bayrami'nin ilk üç gününde oruç tutmayi adamasi sahih bir adaktir Ancak bu günlerde oruç tutmak haram oldugu için, baska bir zamanda bu adagini kaza eder 6- Adanan seyin yerine getirilmesi mümkün olmalidir Meselâ geçen falan günde yahut falanin gelecegi günde oruç tutmak gibi Geçen bir gün geri gelmeyecegi gibi, falan kimsenin gece veya gündüz zeval vaktinden sonra gelmesi halinde artik oruç tutulamayacagi bellidir Çünkü oruç gündüz tutuldugu gibi fecirden baslanmasi gerekir Dolayisiyla böyle bir adak olmaz 7- Adanan sey bir malin sadaka* olarak verilmesi ise, adanan mal adagi yapanin malindan ve servetinden fazla olmamalidir Çünkü adagi yapan kimse ancak mal varligi kadar bir tasaddukta bulunabilecektir Ayrica baskasinin malini tasadduk etmeyi adamak da câiz degildir ADAK KURBANI: Adanilan sey bazen kurban olabilir Bu durumda su iki hususa dikkat edilmelidir: 1- Kurban davar, sigir ve deve gibi dört ayakli hayvanlardan olur Tavuk, kaz ve hindi gibi iki ayakli hayvanlardan kurban olmaz 2- Kurbanin etinden onu adayan kimse ile usûl ve füru* yiyemezler Kurbanin eti fakirlere tasadduk edilir Sayet yerlerse yedikleri miktarin degerini fakirlere vermeleri gerekir Kaynak: Fetvalar 10

10-26-2008	#6
Bilgiler *hayal* Devamlı Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Oct 2008 Mesaj: 3,596 İtibar Tecrübe Puanı: 36 Rep Puanı : 80 Rep Derecesi :	--->: Adak (nezir) Allah razı olsun

Konu Araçları
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cvp	son Mesaj
Adak (Nezir)	ACİLSERVİS	A-B	3	3 Hafta önce 12:46 PM
adak orucu tutan kadin adet gorurse	suara	Fetvalar; bir konu hakkında verilen fetva sorusu ve cevabı	1	10-07-2008 09:06 AM
Adak etinden kimler yiyemez?	mum	Diğer Soru ve cevaplar (kategorilerin dışında kalanları bu bölüme açalım)	1	04-29-2008 10:21 AM
Garip Karşılanan Bir Adak	nursema	Yaşanmış Öyküler & Nükteler	0	01-06-2008 10:35 AM
soru adak adama	djyeminli	Sizden gelen sorular	1	08-15-2007 14:09 PM