Dua kelimesi, sözlükte “çağırmak, istemek, yardım talep etmek” anl----- gelmektedir Ayrıca Allah’a sunulacak talepleri içeren metinlere de dua denir Dinî bir terim olarak ise dua, Allah’ın yüceliği karşısında kulun aczini itiraf etmesi, sevgi ve ta’zîm duyguları içinde lütuf ve yardımını dilemesidir Başka bir deyişle kulun bütün benliğiyle yüce yaratana yönelerek ondan istek ve dilekte bulunmasıdır
Dua, kul ile sonsuz kudret sahibi olan Allah arasında bir köprü ve diyalogdur
DUANIN ÖNEMİ
Bütün yaratıkların tabiatında Allah’a doğru bir yöneliş vardır Birçok ayette canlı ve cansız bütün varlıkların Allah’ı andığı açıkça vurgulanmaktadır Bu ayetlerin birinde şöyle denilmektedir:
“Yedi gök, yer ve bunların içinde bulunanlar Allah’ı tespih ederler Her şey O’nu hamd ile tespih eder Ancak, siz onların tespihlerini anlamazsınız O, halîm’dir (hemen cezalandırmaz, mühlet verir), çok bağışlayandır” (İsra, 17/44)[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]
Varlıklar arasında en mükemmeli olan insan, özü itibariyle yaratıcısına ulaşma, ona sığınma ve onu tanıma arayışı içinde yaratılmıştır Bu sebeple insan, tarihinin hiçbir döneminde duadan uzak kalmamıştır
Dua, kul ile Rabbi arasında irtibatı sağlayan bir ibadettir Hz Peygamber,“الدُّعاءُ مُخُّ العِبادةِ” “Dua ibadetin özüdür”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] buyurmuştur
Allah ile kul arasındaki münasebet konusunda Hz Peygamber’e yöneltilen soruya Kur’an şu cevabı vermiştir:
وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَادى عَنّى فَاِنّى قَريبٌ اُجيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجيبُوا لى وَلْيُؤْمِنُوا بى لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ
“Kullarım beni senden sorarlarsa, (bilsinler ki), gerçekten ben (onlara çok) yakınım Bana dua edince, dua edenin duasına cevap veririm O halde, doğru yolu bulmaları için benim davetime uysunlar, bana iman etsinler” (Bakara, 2/186)
Dua, kulluk makamlarının en önemlisidir Bir ayette,
قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبّى لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ
“(Ey Muhammed!) De ki: “Duanız olmasa Rabbim size ne diye değer versin! " (Furkân, 25/77) buyurularak insanın Allah’a ancak bu yönelişiyle değer kazanacağı ifade edilmiştir
En’am suresinin 52, Kehf sûresinin 28 ayetlerinde namazın dua kavramıyla ifade edilmesi, duanın kulluk faaliyetlerinin esas unsuru olduğuna işaret etmektedir[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]
Allah, kuluna cevap vermek için onun her ne vesile ile olursa olsun kendisine yönelmesini istemektedir:
“Rabbiniz şöyle dedi: “Bana dua edin, duanıza cevap vereyim Bana kulluk etmeyi kibirlerine yediremeyenler aşağılanmış bir halde cehenneme gireceklerdir” (Mü’min, 40/60)[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]

DUANIN KARŞILIĞI VE TESİRİ
Dua bir ibadet olduğu için onun esas karşılığı ahirette verilecektir Dolayısıyla, dünya hayatına yönelik talepleri karşılanmayan kişi, duam kabul edilmedi dememelidir Çünkü onun duasına verilecek karşılık, ahirete bırakılmış olabilir Bununla birlikte Allah, dua eden kulun dünya hayatı açısından kendisi için yararlı isteklerini de ilahî bir lutuf olarak vermektedir Hz Peygamber, dua edene isteğinin ya dünyada hemen verileceğini veya ahirete saklanacağını ya da istediği iyilik kadar kötülüğün giderileceğini bildirerek şöyle buyurmuştur
“Allah'a dua eden herkese Allah icâbet eder Bu icâbet, ya dünyada peşin olur, ya da ahirete saklanır, yahut da dua ettiği miktarca günahından hafifletilmek sûretiyle olur, yeter ki günah talep etmemiş veya sıla-ı rahmin kopmasını istememiş olsun, ya da acele etmemiş olsun” [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]
Dua, kişide psikolojik bakımdan bir rahatlık, huzur ve mutluluk doğurur Ahlaki arınma ve yücelmeye, duyarlı bir vicdan ve sağ duyunun gelişmesine yol açar Hz Peygamber,
اللَّهُمَّ نَقِّنِى مِنْ خَطَايَاىَ كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ اﻷبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ اللَّهمَّ اغْسِلْنِى مِنْ خَطَايَاىَ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ
“Allah’ım! beyaz elbiseyi kirden temizlediğin gibi kalbimi günahlardan arındır, hatalarımı kar ve dolu suyuyla temizle”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] buyurarak duanın bu tesirini vurgulamıştır
Dua rahmet hazinelerini açan bir anahtar, tükenmez bir güç kaynağı, insanı kulluğun en üst mertebelerine ulaştıran bir vesiledir
DUANIN KABUL EDİLMESİ
Duanın kabul edilmesi için, şeklî ve ahlakî bazı hususlara riayet edilmesi istenmiştir Bunları şöylece sıralayabiliriz:
1 Şuurlu Dua Etmek
Dua ederken Allah insan şuurunun yegâne konusu olmalı, başka yönelişler kalpten silinmelidir Böyle bir durum, insan vicdanını temizler ve onun gönlünü Allah’a açık bir hale getirir Kur’an-ı Kerim’de bu husus, kişinin “dini Allah’a has kılması” olarak ifade edilmiş ve şöyle buyurulmuştur:
“O diridir Ondan başka hiçbir ilah yoktur O halde sadece Allah’a itaat ederek (samimi olarak) O’na ibadet edin Hamd alemlerin Rabbine mahsustur”(Mü’min, 40/65)
2 İnanarak Dua Etmek
Dua eden mümin, duasının kabul edileceğine inanarak dua etmelidir Peygamberimiz,
“Kabul edileceğine kesin olarak inanarak Allah’a dua ediniz ve biliniz ki, Allah gafil bir kalpten gelen duayı kabul etmez" [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]
“Dua ettiğiniz zaman, İsteğinizi kesin olarak isteyin “Allah’ım! Dilersen beni affeyle, dilersen bana merhamet eyle” demeyiniz Çünkü Allah’ı zorlayacak herhangi bir güç yoktur”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] buyurmuştur
3 Israrla Dua Edilmelidir
Bir mümin, ettiği duanın kabul edilmesi hususunda aceleci olmamalıdır Peygamberimiz (as) şöyle buyurmaktadır:
“Allah dualarınızı kabul eder Ancak kabul edilmesi için acele etmeyin; dua ettim de kabul edilmedi (demeyin)”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]
Burada şu hususa da dikkat çekmek istiyorum Bazı insanlar arasında şöyle bir anlayış var: Kur’an-ı Kerim’de her duaya cevap verileceği ifade ediliyor Öyleyse neden bir türlü yaptığımız dualar kabul olmuyor?
Duaya cevap vermek ile onu kabul etmek farklı şeylerdir Allah kulun her duasına mutlaka cevap vermektedir Şöyle ki, Allah kulun isteğini hikmetine binaen bazen kabul bazen reddetmektedir Bazen de istediğinin daha iyisini ona vermektedir Her üç durumda da bir cevap söz konusudur Başka bir ifadeyle Allah kulun duasını, “Kulum! İstediğin sana uygun değildir” diye cevap vermektedir Mesela, bir hasta doktora gidip, hastalığı için kendisine ilaç verilmesini ister Doktor ise, hastanın isteğini dikkate alır Ancak onu bir muayeneden geçirir ve sonra da onun hastalığına uygun, daha yararlı başka bir ilaç verir, ya da hiç ilaç vermez Tıpkı bunun gibi, Allah kulun durumuna uygun düşen dualarını kabul, uygun düşmeyenleri de, onun için daha yararlı olan bir başka ikramda bulunur ve onun duasına mutlaka cevap verir
Diğer taraftan dua bir ibadet olduğu için bunun esas karşılığı ahirette verilecektir Duanın dünyevi maksatları ise, bu ibadetin yapılmasının vesileleri ve vakitleridirler Mesela yağmur duası bir ibadettir Yağmursuzluk bu ibadetin yapılma vesile ve vaktidir Cenab-ı Hak kullarını bu vakitte bir tür ibadete davet etmektedir Sonuçta yağmur yağar ya da yağmaz Bu Allah’ın takdiridir O halde duam kabul olmuyor diye dua terk edilmemelidir Bilinmelidir ki dua kulluğun bir sırrıdır Kul acizliğini izhar edip her zaman Allah’a sığınmalı, hikmetine karışmamalıdır
4 İçten ve Yalvararak Dua Edilmelidir
Duada taşkınlık göstererek ihlas ve tazarru sınırının dışına çıkılmamalıdır Yalvararak dua edilmelidir Bir ayette şöyle buyurulmaktadır:
“Rabbimize alçak gönüllüce ve için için dua edin Çünkü o, haddi aşanları sevmez” (A’raf, 7/55)
Sahabeden Ebû Musa el-Eş’arî der ki: Allah Resulü ile birlikte bulunduğumuz bir seferde, tepelere çıktıkça, derelere indikçe yüksek sesle tekbir ve tehlil getiriyorduk Bunun üzerine Hz Peygamber:
“Ey İnsanlar! Kendinizi yormayınız Çünkü sizler sağır ve uzaktaki birine değil, her an sizinle olan, her şeyi duyan Allah’a dua ediyorsunuz” [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] buyurarak bizi uyardı
Allah’ın kuluna çok yakın olduğu,bir ayette şöyle ifade edilmektedir:
“Andolsun, insanı biz yarattık ve nefsinin ona verdiği vesveseyi de biz biliriz Çünkü biz ona şah damarından daha yakınız”(Kâf, 50/16)
Yüce Allah, Zekeriya peygamber hakkında,
اِذْ نَادى رَبَّهُ نِدَاءً خَفِيًّا
“Hani o, Rabbine gizli bir sesle yalvarmıştı” (Meryem, 19/3) buyurarak onu övmüştür
Bu itibarla, duada dinleyenleri rahatsız edecek şekilde, gereksiz yere bağırıp çağırmak, süslü olsun ve beğenilsin diye yapmacık hareketlerde bulunmak doğru değildir Dualar ibadet şuuruyla dini vakar ve ölçülere uygun olarak yapılmalıdır Gösterişe düşkün, dini şuurdan mahrum bir takım kişileri memnun etmek için, mana yavanlığı taşıyan, tumturaklı ifadelerle edebiyatta hüner göstermeye girişmek, duanın özüne aykırıdır
5 Umut ve Korku İçinde Dua Edilmelidir
Kul dua ederken, Allah’a karşı korku ve saygı içinde bulunmalı, aynı zamanda istekli ve ümitli olmalıdır Umut ve korku içinde dua edenler Kur'ân'da övülmekte ve şöyle denilmektedir:
“… Onlar gerçekten hayır işlerinde yarışırlar, (rahmetimizi) umarak ve (azabımızdan) korkarak bize dua ederlerdi Onlar bize derin saygı duyan kimselerdi” (Enbiya, 21/90)
6 Duaya Allah’ı Zikir ve Peygamber’e salat-ü selam İle Başlanmalı ve Bitirilmelidir
Peygamber’imizin duaya başlarken ve duayı bitirirken Allah’ı zikrettiği hakkında çok sayıda sahih rivayet vardır Bu bağlamda Seleme b el-Evka’ şöyle demektedir: Hz Peygamber duaya,
سُبْحانَ رَبَّيَ الْعَلِيُّ ﺍﻷعْلَى الوَهَّاب
“Yücelerin yücesi ve bağışlayıcı olan Rabbimi, bütün noksanlardan tenzih ederim” diyerek başlardı”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] demiştir
7 Dua, Kıbleye Yönelip Elleri Açarak Yapılmalıdır
Sahabeden Cabir b Abdullah şöyle demektedir:
“Hz Peygamber dua ederken ellerini kaldırdığında onları yüzüne sürmedikçe indirmezdi[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]
8 Duada, Meşru Olan Şeyler İstenmelidir
İşlenmesi ve istenmesi dinimizce günah sayılan konularda istekte bulunulmamalıdır Peygamberimiz (as)
“Kul, günah talep etmedikçe veya sıla-i rahmin kopmasını istemedikçe duası icâbet görmeye (kabul edilmeye) devam eder”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]buyurulmuştur
9 Duaya Konu Olan İşin Oluşması İçin Gereken Şartlar Yerine Getirilmelidir
Kul meşru olan her konuda, maddi ve manevi her hususta dua edebilir Peygamberimiz (as),
“Sizden herkes, ihtiyaçlarının tamamını Rabbinden istesin, hatta kopan ayakkabı bağına varıncaya kadar istesin” [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]buyurmuştur
Ancak duaya konu olan dileğin gerçekleşmesinde maddi sebepler söz konusu ise, öncelikle bunlara başvurulmalıdır Kişi, elde etmek istediği her ihtiyacı için gereken şartları ve sebepleri, öncelikle bizzat çalışarak yerine getirmeli, sonra da lisanen Allah'tan kolaylık vermesini istemelidir Sebeplere başvurmak fiili bir duadır ve sözle yapılan duadan önce gelir Kişinin, gerekli olan maddi sebeplere başvurduktan sonra, onun samimi dua ve yönelişini, Allah karşılıksız bırakmaz
10 Duadan Önce Tevbe Ve İstiğfar Edilmelidir
Günah işleyen, haramlardan uzak durmayan bir kulun duası kabul edilmeye layık değildir Peygamberimizin şu hadisi çok dikkat çekicidir
“Allah yolunda seferler yapmış, üstü başı tozlanmış bir adam ellerini semaya kaldırarak, Ya Rabbi Ya Rabbi’ diye yalvarıyor Oysa yediği haram, içtiği haram, giydiği haram, gıdası haramdır Böyle birisinin duası nasıl kabul olur?[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]
DUADA ZAMAN VE MEKAN
Dua, her zaman ve her yerde yapılabilir Bununla birlikte mübarek yer ve zamanlarda yapılan duanın kabule daha yakın olduğu hadislerde ifade edilmiştir Arefe gün ve gecesinin, Ramazan ayının, Cuma gün ve gecesinin, seher vaktinin kıymetli zamanlar olduğu hadis-i şeriflerde belirtilmiştir Peygamberimiz (as)
“Gecede bir an vardır ki, kişi ona rastlar da dünya ve ahiret için bir şey dilerse şüphesiz Allah dileğini yerine getirir Bu an her gecede vardır”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] buyurmuştur
Kabe’de, Arafat’ta, Müzdelife’de, Mina’da ve Mescid-i Nebi’de yapılan duaların da başka yerlerde yapılan dualardan daha kıymetli olduğu hadislerde vurgulanmıştır
Secde hali de duanın daha makbul olduğu anlardandır Bir hadis-i şerifte:
وَهُوَ سَاجِدٌ، فأكْثِرُوا الدُّعَاءَأقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ
“Kulun Rabbine en yakın olduğu an, secdede bulunduğu andır O halde secde halinde bolca dua ediniz”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] buyurulmuştur
SADECE ALLAH’A DUA
Kur’an’da duanın sadece Allah’a yöneltilmesi önemle vurgulanmıştır Allah’tan başkasına, putlara veya kendilerine mutlak nitelikler izafe edilen başka yaratıklara dua ve ibadet edilmesi Kur’an’da kesinlikle yasaklanmıştır Konuyla ilgili ayetlerin bazısı şöyledir,
“Gerçek dua ancak O’nadır Ondan başka yalvardıkları ise onların isteklerine ancak, ağzına ulaşmayacağı halde, ulaşsın diye avuçlarını suya uzatan kimsenin isteğine suyun cevap verdiği kadar cevap verirler Kafirlerin duası daima boşa çıkar” (Râd, 13/14)
“Öyle ise sakın Allah ile beraber başka bir ilaha yalvarma, sonra azaba uğrayanlardan olursun” (Bk Şuarâ, 26/213;Kasas, 28/88)
DUA-KADER İLİŞKİSİ
Duanın sonuç doğuracak bir sebep olarak görülmesi konunun kaderle ilişkisini akla getirmektedir Tabiat olayları, sünnetullah denilen ilâhî irade kanunlarına uygun olarak meydana gelmektedir Başka bir deyişle doğada ortaya çıkan her olayın mutlaka bir sebebi vardır İnsanın fiilleri de aynı şekilde bir sebep-sonuç ilişkisi içinde cereyan etmektedir Ancak, sebebi ve o sebebe bağlı olarak ortaya çıkan sonucu yaratan Allah’tır Bu konuda herhangi bir problem yoktur
Bu duruma göre dua bir bakıma sonuç elde etmek için normal bir sebep mi sayılmalıdır, yoksa dua Allah’ın belirlediği kader dışında bir sonuç olmaya mı yöneliktir?
Burada şunları söyleyebiliriz: Dua takdirin bir parçasıdır Ezelde duaya bağlı olarak takdir edilmiş şeyler yine dua ile meydana gelecektir Kulun iradesi, kendi kaderini ortaya koyma bakımından belirleyicidir Allah, ezeli ilmiyle kulun yapacağı duayı bildiği için kaderini ona göre şekillendirmektedir Dolayısıyla dua, diğer sebepler gibi bir sebeptir Diğer bir ifadeyle dua sonucunda bir değişikliğin olmasını Allah dilemişse bu değişiklik, tabii sebep-sonuç ilişkisi içinde ortaya çıkmaktadır Dua, kulluğun gereğidir Yoksa dua, Allah’ın meydana geleceğini ezelde takdir ettiği şeyin gerçekleşmesini önlemesi, takdir etmediği şeyin meydana gelmesini sağlaması için yapılan bir amel değildir
Ayrıca duadan maksat, Allah’ın bilmediği şeyi ona hatırlatma anlamını asla taşımaz Dua, kişinin kulluğunu göstermesi, aczini ve ihtiyacını Allah’a arz etmesi demektir Bundan dolayıdır ki, dua büyük bir kulluk makamıdır
ÖLÜLER İÇİN DUA
Ölü için yapılan dua ve istiğfarın ona bir yararı var mıdır? Kişi, yapmış olduğu herhangi bir amelin sevabını ölüye bağışlayabilir mi? Şimdi bu konu üzerinde biraz durmak istiyorum
İslam bilginlerinin büyük çoğunluğu, ölüler için yapılan duanın önemli olduğu, bağışlanan sevabın onlara yarar sağlayabileceği konusunda görüş birliği içindedirler Ayet, hadis ışığında sahabeden itibaren Müslümanların konuyla ilgili uygulamaları, ölüler için dua, istiğfar ve bağışta bulunabileceğini açıkça göstermektedir Akıl da bunu kabul etmektedirBir ayette şöyle buyurulmaktadır:
“Onlardan sonra gelenler ise şöyle derler: “Ey Rabbimiz! Bizi ve bizden önce iman etmiş olan kardeşlerimizi bağışla Kalplerimizde, iman edenlere karşı hiçbir kin tutturma! Ey Rabbimiz! Şüphesiz sen çok esirgeyicisin, çok merhametlisin” (Haşr Sûresi, 59/10)
Bu ayette Allah, kendilerinden önce gelip geçmiş, müminlerin bağışlanmasını isteyenleri (Ensar ve Muhaciri) övmektedir Ölülerin bağışlanmasını dilemek yararsız bir iş olsaydı, Allah onları övmezdi
HzPeygamber ölü için cenaze namazı kılmış ve Müslümanlara da kılmalarını emretmiştir Dinimizde farz-ı kifâye olarak yerini alan cenaze namazı, esas itibariyle ölü için yapılan dua ve istiğfardan ibarettir Müslümanların ölen hakkındaki dua ve şahadetinin Allah katında değeri olduğu ve ölünün bağışlanmasına vesile olabileceği unutulmamalıdır
HzPeygamber, cenaze defnettikten sonra kabri başında durur, kabir sualinin kolay geçmesi hususunda dua ederdi [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]
Bu ayet ve hadisler, ölüler için yapılan dua ve istiğfarın önemini ortaya koymaktadır
Amellerin sevabının ölülere bağışlanmasına gelince, bu konuda da çok sayıda rivayet mevcuttur:
Sahabeden Sa’d b Ubade HzPeygamber’e gelerek,
فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّى تُوُفِّيَتْ وَأَنَا غَائِبٌ عَنْهَا، فَهَلْ يَنْفَعُهَا شَىْءٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ بِهِ عَنْهَا قَالَ « نَعَمْ »
“Annem vefat ettiğinde yanında değildim (Onun için sadaka vermeyi düşünüyorum) Annem adına sadaka verirsem, bunun sevabından yararlanabilir mi? dedi HzPeygamber de, “Evet yararlanabilir” buyurdu Bunun üzerine Sa’d b Ubade:
“O halde şahit ol (Ey Allah’ın Resulü) Mihraf isimli bahçem annem adına sadakadır” dedi[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]
Ölüye sevap bağışlama olayı, özünde bir dua işlemidir Bağışta bulunan kişi, bununla, ölüsünün Allah katındaki derecesinin yükselmesini, günahlarının affedilmesini talep etmektedir Yoksa ölünün yapmadığı amellerini onun adına yaparak kendini sorumluluktan kurtarmak değildir Sevap bağışlama ile ölünün hayatta iken yerine getiremediği amelleri onun adına yerine getirmek farklı şeylerdir Hemen belirtmek isterim ki, ölü olsun diri olsun bir kişinin yükümlü olduğu ameller bir başkası tarafından yerine getirilemez Örneğin, kişinin kılmadığı namazları bir başkası kılamayacağı gibi tutmadığı oruçları da tutamaz Ancak kişi, farz olsun nafile olsun, kendisi için yaptığı bir amelin, sevabını diri ya da ölü bir kişiye bağışlar, o da bundan yarar görebilir Tabii Allah dilerse…
SONUÇ
Dua, biri fiil ve hal ile diğeri söz ve kalp ile yapılmak üzere iki kısma ayrılır Fiil ve hal ile yapılan dua, kişinin ulaşmasını arzu ettiği şeyin oluşmasını gerekli kılan sebeplere başvurmasıdır Çiftçinin tarlasını sürüp tohumunu ekmesi, bakımını yapıp onu sulaması fiille yapılan bir duadır Ürünün elde edilmesi için gerekli olan bu sebeplere başvuran çiftçi, “Allah’ım! Üzerime düşen gerekli sebeplere başvurdum Senden rızık istiyorum” diye dua etmektedir Fiil ile yapılan dualar, ikram ve ihsanı bol anlamındaki Cenab-ı Hakkın “Cevad” ismine ve unvanına yönelik olduğundan, genellikle reddedilmezler Lisan ve kalp ile yapılan dua, kişinin, elinin erişemediği taleplerini Allah’tan istemesi demektir Dua denilince, genelde akla gelen bu tür duadır
Özlü bir duâ, sadece dil ve dudaklarla yapılmaktan ibaret olmayıp kalp ve rûhun da duâya iştirak etmesi gerekir El kaldırıp Allah’a duâ ederken, vicdanlarda bir titreme meydana gelmeli, gönül bir vecd ve istiğrakla kaplanmalı, rûh harekete gelmelidir Yalvarırken, insanı korku ve haşyet havası bürümeli, tazarru ve tezelzül kendisini hissettirmelidir
Dua gönülden, gizlice ve alçak sesle, günahlara pişmanlık duyularak, kıbleye yönelerek ve Allah’ın adıyla başlanarak yapılmalı, dua esnasında dini şuur yoğunlaştırılmalı, kabulü için acele edilmemelidir Duanın kabul edileceğine inanılarak ısrarla duaya devam edilmelidir Ayrıca isteğini Allah’a arz etmeden önce Allah’a hamd-ü senâ Peygamberine de salât-ü selâm getirmelidir
Dua sınırlı, sonlu ve âciz olan varlığın sınırsız ve sonsuz kudret sahibi ile kurduğu bir köprüdür Dua, mânevî dertlerin devası, gönüllerin sefasıdır

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Bu bölüm Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanı Dr Muzaffer ŞAHİN tarafından hazırlanmıştır

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Benzer ayetler için bk Râd, 13/13; Haşr, 59/1; Saff, 61/1; Cuma, 62/1; Teğâbun, 64/1

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Tirmizî, Da’avât, 1, No: 3371 V, 456

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] “Rab’lerinin rızasını isteyerek sabah akşam ona dua edenleri yanından kovma …(En’am, 6/52); “Sabah akşam
Rablerine, O’nun rızasını dileyerek dua edenlerle birlikte ol…” (Kehf, 18/28)

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Ayrıca bk Bakara, 2/152

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Tirmizî, Da'avât 133 , No: 3604 V,582

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Buhârî, Ezân 89 I,181; Müslim, Salât 40 I,346-347; İbn Mâce, Dua, 3 II,1262

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Tirmîzi, Da’vât, 66 V, 517

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Buhârî, Da’vât, 21, VII, 153; Müslim, Zikir, 7 III, 2063

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Buhârî, Da’vât, 22, VII, 153 Müslim, Zikir, 92, III, 2095

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Buharî, Cihad,131 IV,16; Müslim, Zikir, 44 III,2076

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Ahmed, IV, 54

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Tirmizi, Da’avât, 11V, 463-464

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Müslim, Zikr , 25 III, 2096

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Hindî, Ali el-Müttakî b Hüsameddîn, Kenzü’l-Ummal fî Süneni’l-Akvâl ve’l-Efâl, No:3139 II,65 Halep, tarihsiz

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Müslim, Zekat,19 No: 1015 I,703

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Müslim, Salâtü’l- Müsâfirîn, 23, I, 521

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Müslim, Salât, 42 I,350

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Ebû Davud, Cenaiz, 73III, 550

[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Buhari, Vesâyâ, 20 III, 193

</

Alıntı: mumsema´isimli üyeden Alıntı Allah, ezeli ilmiyle kulun yapacağı duayı bildiği için kaderini ona göre şekillendirmektedir Dolayısıyla dua, diğer sebepler gibi bir sebeptir Diğer bir ifadeyle dua sonucunda bir değişikliğin olmasını Allah dilemişse bu değişiklik, tabii sebep-sonuç ilişkisi içinde ortaya çıkmaktadır Dua, kulluğun gereğidir Dua, kişinin kulluğunu göstermesi, aczini ve ihtiyacını Allah’a arz etmesi demektir Bundan dolayıdır ki, dua büyük bir kulluk makamıdır Fiil ile yapılan dualar, ikram ve ihsanı bol anlamındaki Cenab-ı Hakkın “Cevad” ismine ve unvanına yönelik olduğundan, genellikle reddedilmezler Özlü bir duâ, sadece dil ve dudaklarla yapılmaktan ibaret olmayıp kalp ve rûhun da duâya iştirak etmesi gerekir Dua sınırlı, sonlu ve âciz olan varlığın sınırsız ve sonsuz kudret sahibi ile kurduğu bir köprüdür Dua, mânevî dertlerin devası, gönüllerin sefasıdır