Fatih Sultan Mehmed’i yetiştiren ilim adamları

***mumsema*** · 04-17-2007

Fatih Sultan Mehmed’i yetiştiren ilim adamları

İçerisinde bulunduğumuz Mayıs ayı, fethin bir sene-i devriyesini ihtiva ettiği için, biz, bu makalemizde, önce, bir nebze, Fatih Sultan Mehmed’den, onun eğitiminden ve yetişmesinde emeği geçen hocalardan bahsetmek istiyoruz

Daha sonraki makalelerimizde de, dünyanın en önemli hadiselerinden olan “İstanbul’un Fethi”ni değerlendirmek niyetindeyiz

Herkesçe bilindiği üzere, dünyanın gelmiş-geçmiş en büyük ve en kudretli devleti olan Osmanlı Cihan İmparatorluğu’nda da, devletin başına geçecek olan kişiler, daha şehzadeliklerinden itibaren akli ve nakli ilimler, yöneticilik, siyaset, harb, taktik ve strateji gibi dallarda çok özel surette yetiştirilirdi

Çağ açıp çağ kapayan Sultan

Herkesin kabul ettiği gibi, İstanbul’u fethedip Doğu Bizans İmparatorluğu’nu yıkan ve bir çağı kapatıp yeni bir çağ açan, Osmanlı Devletinin de Cihan İmparatorluğu olmasını sağlayan Fatih Sultan Mehmed Han da hususi bir eğitim görmüş, bu eğitimin kendisine verdiği güvenle, daha 19 yaşında iken İstanbul’u fethetmeyi kafasına koymuş ve bu emelini 21 yaşında gerçekleştirmiştir

Şüphesiz ki maksat ve gayesi, Sevgili Peygamberimizin müjdesine layık olmaktır

Zira Şanlı Peygamberimiz, “Kostantiniyye (İstanbul) elbette fetholunacaktır

Onu fetheden kumandan ne güzel kumandan, asker(ordu) de ne güzel askerdir” buyurmuştur

Sultan II

Murad Han’ın oğlu ve 7

Osmanlı Padişahı olan Fatih Sultan Mehmed’in, daha şehzade iken, yani henüz küçük yaşta iken, tahsiline ve yetişmesine çok ehemmiyet verilmiştir

Devrin en mümtaz alimlerinden ilim öğrenmiştir

Kısa bir makale çerçevesinde hocalarını uzun uzun anlatmak mümkün değilse de, hülasaten onları zikretmekte fayda görüyoruz

İlk hocası, tarih kitaplarında kaydedildiği üzere, Molla Yegân’dır

Daha sonra, meşhur din ve fen alimi, zahiri ve batıni ilimlerde mütehassıs Akşemseddin Hazretlerinin terbiyesine verildi

Akşemseddin Efendi, Şehzadenin herşeyi ile bizzat ilgilenirdi

İdari yönden tecrübe kazanması için, Şehzade Mehmed, Manisa Sancak Beyliğine tayin edildi

Tahsiline çok önem verildiğinden, Molla Ayas gibi, devrin meşhur alimleri Şehzadeye hususi ders verdiler

Molla Gürani’nin tatlı-sert eğitimi

O senelerde hacca giden ilk Osmanlı Şeyhülislamı Molla Fenari, Mısır’da büyük alimlerin derslerinde yetişmiş, tefsir, hadis ve fıkıh’da yüksek alim olan Molla Gürani’yi beraberinde Edirne’ye getirmişti

Sultan Murad’a takdim edilen Molla Gürani, önce Bursa medreselerinden birine müderris tayin edildi

Daha sonra da, Şehzadeyi iyi bir şekilde yetiştirmesi için Manisa’ya gönderildi

Şehzade Mehmed’in mizacının sertliği, Molla Gürani’nin tatlı-sert eğitim metoduna yenildi ve Şehzade, kısa bir süre sonra dört elle ilme sarılıp, dinlenirken de teknik işlerle uğraşmaya başladı

Güzel bir eğitimden geçip matematik, hendese (geometri), tefsir, hadis, fıkıh, kelam ve tarih ilimlerinde iyi şekilde yetişti

Hatta idare edeceği memleketlerden kim gelirse gelsin, ona kendi diliyle hitab etmek için, Arapça, Farsça, Latince, Yunanca ve Sırpça öğrendi

Öğrendiği din bilgileriyle kendi hayat tarzını, kanun ve nizamını tanzim etti

Fen ve teknik bilgilerle istikbalde yapacağı savaşları kolaylaştıracak teknikler, taktik ve stratejiler geliştirmeye çalıştı

Tarih ve coğrafya bilgilerinde kendini yetiştirip geçmiş hükümdarların başlarından geçenleri öğrenerek tecrübe kazandı

Dünya cihangirlerinin hayatlarını dikkatle inceleyerek bunların doğru ve yanlış hareketlerine hakkıyla vakıf oldu ve tecrübelerinden istifade etti

Bu hadiselerin muhasebesi neticesinde planlı ve sistemli hareket etme fikrinin lüzumuna inandı

Kudretli bir asker ve fikir adamı

Netice olarak şunu ifade edelim ki, kudretli bir asker olduğu kadar, geniş görüşlü bir fikir adamı olarak da yetişen Fatih, Şehzadeliği ve Padişahlığı sırasında, Fıkıh’ta Molla Hüsrev, Tefsir’de Molla Gürani, Molla Yegan ve Hızır Çelebi, Matematik’te Ali Kuşçu, Kelam’da Hocazade ve Ali Tûsi’den ilim öğrendi

Ayrıca Anconal Giriaco’dan Batı tarihini öğrendi

Görüldüğü gibi, Sevgili Peygamberimizin yukarıda arzettiğimiz müjdesine layık olan Fatih Sultan Mehmed Han, gerek akli, gerek nakli ilimlerde çok iyi yetişmiş, zamanının en mümtaz alimlerinden ilim, irfan, ahlak, fen, idarecilik gibi şeyleri öğrenmiştir

29 Mayıs’ta İstanbul’u fethinin bir sene-i devriyesini daha idrak edeceğimiz Fatih Sultan Mehmed Han’ı rahmetle yad ediyoruz

(Prof

Dr

Ramazan Ayvallı,

***mumsema*** · 04-17-2007

Fatih'in İlim Severliği

Fatih Sultan Mehmet Han, ikinci defa tahta çıktığında 21 yaşında idi Babası Sultan ikinci Murat Han tarafından, çok iyi bir şekilde eğitilmişti O genç yaşında, beş tane yabancı dil biliyordu Zamanının bilim ve teknikte en iyillerindendi Coğrafya ve astronomi bilgisi yüksekti Ordusunu Avrupa'ya sefere gönderirken, gidilecek yol ve konak yerlerini bizzat tesbit ederdi Silah bilgisi, keşif ve yenilikler sapabilecek seviyede idi Topların atış yaptıktan sonra, yağlatarak soğutulmasını ilk defa uygulayan Fatih'tir

Zamanın en zor işi olan, Istanbul'un fethini gerçekleştirdikten sonra, güzel istanbul'un imarına önem verdi Harap olmuş bu şehri, yeni baştan kuruyordu Çok güzel yollar yaptırdı Şehrin civarını ağaçlandırdı Yeni yeni su kaynakları buldurarak Istanbul halkını bol suya kavuşturdu Türklere has temizliğin nişanesi olarak hamamlar yaptırdı Bu arada, bugünkü İstanbul Üniversitesi rektörlüğünün olduğu bölgeye, bir saray yaptırdı Burası şanlı Türk Devleti'nin idare merkezi idi Saray demek, devlet adamlarının yetiştiği okul, Türk edep ve terbiyesinin verildiği irfan yuvası demekti Halkın yetişmesi için de bu günkü Fatih Camii'nin avlusunda gördüğümüz, iki taraflı medreseleri yaptırdı Masraflarını bizzat karşıladı Dörder medreseden sekiz medrese idi bunlar Dörtlü grubun Haliç tarafına bakanlara 'Karadeniz Medreseleri', Marmaraya bakanlara da, 'Akdeniz Medreseleri' denirdi Hepsine birden ise 'SAHN-I SEMAN' deniyordu Yani sekizli medrese veya sekiz meydanlı demekti Bu medreseler, bölüm bölüm idi Osmanlı Devleti'nin yüksek ilim adamları, burada yetiştiriliyordu, ilme aşık olan Fatih, bu medreselerde kendisine bir oda tahsisini, müderrisler heyetinden, yani profesörler kurulundan istedi Padişah'a verilen cevap çok manidar idi Şöyle ki: 'Evet bu medreseleri siz kurdunuz Her türlü ihtiyacını da siz karşılıyorsunuz Ancak bu çatı altında size oda tahsis edilebilmesi için, bazı şartları yerine getirmeniz lâzımdır Bu da, evvela bir sınava girerek danişmend (Asistan) olmanız, sonra da tercih ettiğiniz ilim dalında tez yapıp, bir eser vermeniz ve başarınızı ispatlamanız şarttır' Bu cevabı alan Fatih Sultan Mehmet Han, gurur ve kibire kapılmadan imtihana girmiş, sınavı kazanmış, bunun üzerine de kendisine, Sahn-ı Seman'da bir oda tahsis edilmiştir

Adaletli Hükümdar müderrislerin, ilmin haysiyetini bu kadar titiz korumalarından dolayı çok sevinmiştir

Türk Devleti'ni idare ettiği otuz iki sene başarıdan başarıya koşan bu şanlı insan, 1481 yılında 51 yaşında, Gebze civarında ve sefer yolunda iken şehid olmuştur Şanlı yurdumuza ve asil milletimize hizmet ederek bu dünyadan göçenlere rahmetler diliyorum

**sahra** · 05-12-2008

Allah razı olsun bu güzel bilgiler için

04-17-2007	#1
Bilgiler *mumsema* Administrator Bilgiler Üyelik tarihi: Jan 2007 Nerden: Türkiye Mesaj: 12,946 İtibar Tecrübe Puanı: 138 Rep Puanı : 8076 Rep Derecesi :	Fatih Sultan Mehmed’i yetiştiren ilim adamları Fatih Sultan Mehmed’i yetiştiren ilim adamları İçerisinde bulunduğumuz Mayıs ayı, fethin bir sene-i devriyesini ihtiva ettiği için, biz, bu makalemizde, önce, bir nebze, Fatih Sultan Mehmed’den, onun eğitiminden ve yetişmesinde emeği geçen hocalardan bahsetmek istiyoruz Daha sonraki makalelerimizde de, dünyanın en önemli hadiselerinden olan “İstanbul’un Fethi”ni değerlendirmek niyetindeyiz Herkesçe bilindiği üzere, dünyanın gelmiş-geçmiş en büyük ve en kudretli devleti olan Osmanlı Cihan İmparatorluğu’nda da, devletin başına geçecek olan kişiler, daha şehzadeliklerinden itibaren akli ve nakli ilimler, yöneticilik, siyaset, harb, taktik ve strateji gibi dallarda çok özel surette yetiştirilirdi Çağ açıp çağ kapayan Sultan Herkesin kabul ettiği gibi, İstanbul’u fethedip Doğu Bizans İmparatorluğu’nu yıkan ve bir çağı kapatıp yeni bir çağ açan, Osmanlı Devletinin de Cihan İmparatorluğu olmasını sağlayan Fatih Sultan Mehmed Han da hususi bir eğitim görmüş, bu eğitimin kendisine verdiği güvenle, daha 19 yaşında iken İstanbul’u fethetmeyi kafasına koymuş ve bu emelini 21 yaşında gerçekleştirmiştir Şüphesiz ki maksat ve gayesi, Sevgili Peygamberimizin müjdesine layık olmaktır Zira Şanlı Peygamberimiz, “Kostantiniyye (İstanbul) elbette fetholunacaktır Onu fetheden kumandan ne güzel kumandan, asker(ordu) de ne güzel askerdir” buyurmuştur Sultan II Murad Han’ın oğlu ve 7 Osmanlı Padişahı olan Fatih Sultan Mehmed’in, daha şehzade iken, yani henüz küçük yaşta iken, tahsiline ve yetişmesine çok ehemmiyet verilmiştir Devrin en mümtaz alimlerinden ilim öğrenmiştir Kısa bir makale çerçevesinde hocalarını uzun uzun anlatmak mümkün değilse de, hülasaten onları zikretmekte fayda görüyoruz İlk hocası, tarih kitaplarında kaydedildiği üzere, Molla Yegân’dır Daha sonra, meşhur din ve fen alimi, zahiri ve batıni ilimlerde mütehassıs Akşemseddin Hazretlerinin terbiyesine verildi Akşemseddin Efendi, Şehzadenin herşeyi ile bizzat ilgilenirdi İdari yönden tecrübe kazanması için, Şehzade Mehmed, Manisa Sancak Beyliğine tayin edildi Tahsiline çok önem verildiğinden, Molla Ayas gibi, devrin meşhur alimleri Şehzadeye hususi ders verdiler Molla Gürani’nin tatlı-sert eğitimi O senelerde hacca giden ilk Osmanlı Şeyhülislamı Molla Fenari, Mısır’da büyük alimlerin derslerinde yetişmiş, tefsir, hadis ve fıkıh’da yüksek alim olan Molla Gürani’yi beraberinde Edirne’ye getirmişti Sultan Murad’a takdim edilen Molla Gürani, önce Bursa medreselerinden birine müderris tayin edildi Daha sonra da, Şehzadeyi iyi bir şekilde yetiştirmesi için Manisa’ya gönderildi Şehzade Mehmed’in mizacının sertliği, Molla Gürani’nin tatlı-sert eğitim metoduna yenildi ve Şehzade, kısa bir süre sonra dört elle ilme sarılıp, dinlenirken de teknik işlerle uğraşmaya başladı Güzel bir eğitimden geçip matematik, hendese (geometri), tefsir, hadis, fıkıh, kelam ve tarih ilimlerinde iyi şekilde yetişti Hatta idare edeceği memleketlerden kim gelirse gelsin, ona kendi diliyle hitab etmek için, Arapça, Farsça, Latince, Yunanca ve Sırpça öğrendi Öğrendiği din bilgileriyle kendi hayat tarzını, kanun ve nizamını tanzim etti Fen ve teknik bilgilerle istikbalde yapacağı savaşları kolaylaştıracak teknikler, taktik ve stratejiler geliştirmeye çalıştı Tarih ve coğrafya bilgilerinde kendini yetiştirip geçmiş hükümdarların başlarından geçenleri öğrenerek tecrübe kazandı Dünya cihangirlerinin hayatlarını dikkatle inceleyerek bunların doğru ve yanlış hareketlerine hakkıyla vakıf oldu ve tecrübelerinden istifade etti Bu hadiselerin muhasebesi neticesinde planlı ve sistemli hareket etme fikrinin lüzumuna inandı Kudretli bir asker ve fikir adamı Netice olarak şunu ifade edelim ki, kudretli bir asker olduğu kadar, geniş görüşlü bir fikir adamı olarak da yetişen Fatih, Şehzadeliği ve Padişahlığı sırasında, Fıkıh’ta Molla Hüsrev, Tefsir’de Molla Gürani, Molla Yegan ve Hızır Çelebi, Matematik’te Ali Kuşçu, Kelam’da Hocazade ve Ali Tûsi’den ilim öğrendi Ayrıca Anconal Giriaco’dan Batı tarihini öğrendi Görüldüğü gibi, Sevgili Peygamberimizin yukarıda arzettiğimiz müjdesine layık olan Fatih Sultan Mehmed Han, gerek akli, gerek nakli ilimlerde çok iyi yetişmiş, zamanının en mümtaz alimlerinden ilim, irfan, ahlak, fen, idarecilik gibi şeyleri öğrenmiştir 29 Mayıs’ta İstanbul’u fethinin bir sene-i devriyesini daha idrak edeceğimiz Fatih Sultan Mehmed Han’ı rahmetle yad ediyoruz (ProfDr Ramazan Ayvallı,

04-17-2007	#2
Bilgiler *mumsema* Administrator Bilgiler Üyelik tarihi: Jan 2007 Nerden: Türkiye Mesaj: 12,946 İtibar Tecrübe Puanı: 138 Rep Puanı : 8076 Rep Derecesi :	Fatih'in İlim Severliği Fatih'in İlim Severliği Fatih Sultan Mehmet Han, ikinci defa tahta çıktığında 21 yaşında idi Babası Sultan ikinci Murat Han tarafından, çok iyi bir şekilde eğitilmişti O genç yaşında, beş tane yabancı dil biliyordu Zamanının bilim ve teknikte en iyillerindendi Coğrafya ve astronomi bilgisi yüksekti Ordusunu Avrupa'ya sefere gönderirken, gidilecek yol ve konak yerlerini bizzat tesbit ederdi Silah bilgisi, keşif ve yenilikler sapabilecek seviyede idi Topların atış yaptıktan sonra, yağlatarak soğutulmasını ilk defa uygulayan Fatih'tir Zamanın en zor işi olan, Istanbul'un fethini gerçekleştirdikten sonra, güzel istanbul'un imarına önem verdi Harap olmuş bu şehri, yeni baştan kuruyordu Çok güzel yollar yaptırdı Şehrin civarını ağaçlandırdı Yeni yeni su kaynakları buldurarak Istanbul halkını bol suya kavuşturdu Türklere has temizliğin nişanesi olarak hamamlar yaptırdı Bu arada, bugünkü İstanbul Üniversitesi rektörlüğünün olduğu bölgeye, bir saray yaptırdı Burası şanlı Türk Devleti'nin idare merkezi idi Saray demek, devlet adamlarının yetiştiği okul, Türk edep ve terbiyesinin verildiği irfan yuvası demekti Halkın yetişmesi için de bu günkü Fatih Camii'nin avlusunda gördüğümüz, iki taraflı medreseleri yaptırdı Masraflarını bizzat karşıladı Dörder medreseden sekiz medrese idi bunlar Dörtlü grubun Haliç tarafına bakanlara 'Karadeniz Medreseleri', Marmaraya bakanlara da, 'Akdeniz Medreseleri' denirdi Hepsine birden ise 'SAHN-I SEMAN' deniyordu Yani sekizli medrese veya sekiz meydanlı demekti Bu medreseler, bölüm bölüm idi Osmanlı Devleti'nin yüksek ilim adamları, burada yetiştiriliyordu, ilme aşık olan Fatih, bu medreselerde kendisine bir oda tahsisini, müderrisler heyetinden, yani profesörler kurulundan istedi Padişah'a verilen cevap çok manidar idi Şöyle ki: 'Evet bu medreseleri siz kurdunuz Her türlü ihtiyacını da siz karşılıyorsunuz Ancak bu çatı altında size oda tahsis edilebilmesi için, bazı şartları yerine getirmeniz lâzımdır Bu da, evvela bir sınava girerek danişmend (Asistan) olmanız, sonra da tercih ettiğiniz ilim dalında tez yapıp, bir eser vermeniz ve başarınızı ispatlamanız şarttır' Bu cevabı alan Fatih Sultan Mehmet Han, gurur ve kibire kapılmadan imtihana girmiş, sınavı kazanmış, bunun üzerine de kendisine, Sahn-ı Seman'da bir oda tahsis edilmiştir Adaletli Hükümdar müderrislerin, ilmin haysiyetini bu kadar titiz korumalarından dolayı çok sevinmiştir Türk Devleti'ni idare ettiği otuz iki sene başarıdan başarıya koşan bu şanlı insan, 1481 yılında 51 yaşında, Gebze civarında ve sefer yolunda iken şehid olmuştur Şanlı yurdumuza ve asil milletimize hizmet ederek bu dünyadan göçenlere rahmetler diliyorum

05-12-2008	#3
Bilgiler sahra Süper Moderator Bilgiler Üyelik tarihi: Apr 2007 Mesaj: 3,988 İtibar Tecrübe Puanı: 41 Rep Puanı : 1854 Rep Derecesi :	--->: Fatih Sultan Mehmed’i yetiştiren ilim adamları Allah razı olsun bu güzel bilgiler için

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cvp	son Mesaj
Fatih Sultan Mehmet	mansur	İslam Tarihi	3	10-27-2008 18:11 PM
Fatih Sultan Mehmed'in Bedduasi‏	Real_Love	Dini Şiirler	1	08-23-2008 11:16 AM
Bir Ayet ve Fatih Sultan Mehmet	yaren	Dini Hikayeler	0	12-13-2007 14:13 PM
Sultan IV. Mehmed Han	İnşirah	İslam Tarihi	0	05-22-2007 22:17 PM
Sultan III. Mehmed Han	İnşirah	İslam Tarihi	0	05-22-2007 22:12 PM

Konu Araçları
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder