katılım bankalarının verdigi kar payları dinen sakıncası varmıdır

Katılım bankalarından elde edilen kâr payları caiz midir, faize girer mi?


Faizsiz Finans Kurumu ile Banka arasındaki fark nedir?


Peygamberimiz döneminde banka gibi faizle çalışan kuruluşlar yoktu Ancak faiz sitemi o günde vardı O gün şahıslar faizle uğraşıyordu günümüzde ise hem şahıslar hem de bankalar bu işi yapmaktadır Yani bankalar faizli sistemin şirketleşmiş halidir

Faizsiz fînans kurumları da müşterilerine belli miktarda fazla para veriyor, sanki faizli bankadan bir farkları olmuyor gibi görünüyorlar Bankanın verdiği neden faiz oluyor da fînans kurumunun verdiği aynı miktara yakın fazlalık kâr sayılıyor? O da faiz değil mi?

Cevap : Efendim, fînans kurumunu işletenler elbette piyasa şartlarını düşünecek, faizli kurumlarla rekabet edecek bir kâr miktarıyla çalışacaklardır Yoksa rekabet etme kabiliyetlerini kaybetmiş olur, piyasadan silinmeye mahkum hale gelirler Bunun için kâr nispetlerini piyasa şartlarına göre ayarlamak zorundalar

Bu sebeple, bankayla fînans kurumunu aynı saymak mümkün değildir Çünkü baştaki akit (anlaşma) ikisini de birbirinden kesin çizgiyle ayırmaktadır Şöyle ki:

– Bankalar parayı, vereceği miktar kesin olan faizle alır, verilecek yere de yine miktarı kesin olan faizle verirler Yani para hep faizde çalışır Zaten parayı yatıran da faiz alma şartıyla yatırır, teslim alan da faiz verme şartıyla teslim alır Yani baştaki anlaşma, faiz anlaşmasıdır

Finans kurumundaki anlaşma ise bunun tam aksinedir Kâr-zarar ortaklığında çalıştırılmak şartıyla para verilir, alan da kâr-zarar ortaklığında çalıştırmak şartıyla alır Bu da bir kâr-zarar ortaklığı anlaşmasıdır

Demek ki: ikisi aynı değildir Biri kâr-zarar ortaklığı anlaşmasıdır Öteki de faizli anlaşmadır

Bu sebeple kâr ve zararı esas alan fînans kurumu, faizi esas alan bankayla aynı sayılamaz İkisinin de verdiği aynıdır, denemez Çünkü, anlaşma şartları ikisini birbirinden kesin çizgileriyle ayırmış olur Bankaya para yatıran, ben miktarı belli olmayan kâr değil, kesin olan faiz istiyorum demiş olur Finansa para yatıran da, ben miktarı kesin de olsa faiz istemiyorum, riskli de olsa kâr ortaklığı istiyorum, demiş olur Gayet tabiidir ki, kim neyi istemişse onun sorumlusu ve muhatabı olacaktır Bundan daha makul bir sonuç beklenileme

Bu konularda bakılacak kitap: ProfDr Hamdi Döndüren’in “İslami Ölçülerle Ticaret Rehberi” adlı eseridir

Ahmed ŞAHİN

BANKA İLE İŞ GÖRMEK FAİZE GİRER Mİ?

Günümüzde Müslümanların faiz karşısında ve faizli muamelelerde çok hassas olmaları, bu hususta en küçük bir kapıyı dahi aralamamaları gerekmektedir Çünkü, alışveriş piyasası ve ticarî münasebetler öyle bir hal almıştır ki, kişiyi adeta faize bulaşması için zorlamakta, başka türlü işinin görülemeyeceği zannını vermektedir
İşte bu çeşit durumlar karşısında, imanlı hayatına zarar gelmemesi için mü’minin uyanık ve akıllı davranması kaçınılmaz olmuştur
Fakat bugün yaşanan iktisadî durum ve prensipler, ticaret erbabını dolaylı yollardan da faiz müesseseleriyle yüz yüze getirmektedir Bu da çek alıp verme, borç tahsili, havale göndermek gibi hususlarda olabilmektedir Şu halde, tahsil günü gelmeyen çeki ve senedi kırdırmak, yani üzerindeki değerden eksiğine satmak, doğrudan faize girmek olacağından, meşru olduğundan söz edilemez Fakat çek veya senet tahsilinde başka bir yol olmadığından veya çok güç olacağından, normal muamele masraflarını vererek iş yapmak insanı faize sokmaz Çünkü burada, parayı bekletip faiz almak gibi bir durum söz konusu değildir Havaleler için de aynı şeyler söylenebilir Müşterinin veya borçlunun gönderdiği para banka havalesiyle geldiği zaman ne müşteri, ne de mal sahibi herhangi bir şekilde faize bulaşmış olmamaktadır Zaten gelen havale gününde bildirilmekte, mal sahibi de gidip parasını almaktadır
Bununla birlikte, hesap açmadan bu çeşit işleri yapmak en güzelidir Cüz’î bir miktar hesap açmadan ticarî işler yürümüyorsa, tahakkuk eden faizi de bankada bırakmak olacağından, az da olsa destek olmak demektir Bankada para bırakmamak en mâkulüdür

Mehmed Paksu İbadet Hayatımız-1