Boy abdesti dediğimiz guslün dinî ıstılahtaki tanımı, "niyet ederek suyu bedenin tamamı üzerinden akıtmaktır 1

A) Guslü Gerektiren Haller



2 Meninin (döl suyunun) akması Bu durumda gusletmek gerektiğini sevgili Peygamberimiz (sav) şu veciz ifadeleriyle bildirmişlerdir: "Döl suyunun akmasından dolayı su (yani gusletmek) gerekir 3

Uyku veya uyanıklık halinde, lezzet hissi versin vermesin akan meni guslü gerektirir Uyku halinde meni akması olayına ihtilâm denir, ihtilâm olduktan sonra uyanan kişi, üzerindeki ıslaklığın meni mi yoksa mezi mi olduğu hususunda şüpheye düşerse gusül yapması zorunlu olmaz Dilerse menidir deyip gusleder, dilerse mezidir deyip temizler ve abdest alır

Hanefi mezhebine göre ise bu durumda şüpheye düşen kişinin gusletmesi gerekir

3 Hayız veya nifas kanı gören kadın, kanamanın kesilmesini müteakip gusletmelidir Kanamasız gerçekleşen doğum da nifas hükmündedir Yani bu durumdaki bir kadının, doğum gerçekleştikten sonra gusletmesi gerekir Bununla ilgili olarak Hz Peygamber, Fâtıma bint Ebû Hubeyş'e şöyle demiştir: "Hayız kanı geldiğinde namazı bırak Kanama sona erdiğinde guslet ve namaz kıl 4

4 Müslüman kişinin ölümü Ölen bir müslümanı yıkamadan mezara gömmek caiz değildir Ancak şehidler bu hükmün dışında olup onları yıkamak gerekmez Hz Peygamber, bineğinden düşüp ölen bir sahâbîyi yıkamalarını ashabına şöyle emretmiştir: "Onu su ve sedir otu ile yıkayın; iki parça bezle de kefenleyin5

5 Kâfirin cünüp iken müslüman olması Ama cünüp değilken islâmiyet'i kabul ederse yıkanması farz değil, sadece mendup olur

B) Guslün Farzları

Guslün farzları üçtür Bunları şöyle sıralayabiliriz:

1 Niyet etmek Vücudun ilk yıkanılması gereken yerini yıkamaya başlarken, "Guslün farzını edaya niyet ettim" veya, "Cünüplüğü gidermeye niyet ettim" ya da, "Namazın farzını mubah kılmaya niyet ettim" diyerek niyet edilir Sadece yıkanmaya, temiz lenmeye niyet etmek yeterli olmaz

2 Bedenin tamamını suyla kaplamak Bedenin çok az bir kısmı bile kuru kalırsa gusül geçerli oimaz Hamur, mum ve oje gibi suyun bedene ulaşmasına engel olan şeylerin temizlenmesi gerekir

Erkekte olsun kadında olsun içine suyun sızmadığı sık saç örgülerinin gusül yaparken çözülmesi farzdır Ama kendi doğası gereği giriftleşen saçların arasına su nüfuz etmiyorsa bu durumda kişi muaf sayılır Su ne kadar saçların arasına girebiliyorsa o kadarıyla yetinilir

Göbek çukuru ve yaraların geride bıraktığı çukurumsu yerlere suyu ulaştırmak zorunlu değildir Ama yerinden çıkarmadıkça altına su geçmeyen dar yüzüğün yerinden çıkarılması gerekir

Kulaktaki küpeyi de oynatmak gerekir Kulakta delik var ama küpe yoksa, suyu bu deliğe ulaştırmak icap eder

Sünnetsiz kişinin, suyu penis kılıfının altına ulaştırması gerekir Sünnet olmadan kılıfın altına su ulaşmıyorsa, sünnet olmak vacip olur

Göz çukurlarını yıkamak, ağza ve buruna su almak farz değildir
Hanefî mezhebine göre ise gusül yaparken ağza ve buruna su almak farzdır

3 Bedendeki necasetin giderilmesi Guslün farzlarından biri de, bedende -eğer varsa- necasetin, yani pisliklerin temizlenmesidir

C) Guslün Sünnetleri
1 Gusle niyet ederken besmele çekmek
2 Elleri bileklere kadar yıkamak
3 Gusül esnasında namaz abdesti gibi abdest almak Ağza ve buruna su almak
4 Her yıkayışta bedenin el ile ulaşılabilen yerlerini ovmak
5 Bir organın üzerindeki su kurumadan diğerini yıkamaya geçmek
6 Önce başı yıkamak
7 Yıkanmaya vücudun sağ tarafından başlamak
8 Suyun deriye ulaşmasına engel olmayan şeyleri gidermek Engel olan şeyleri gidermek ise farzdır
9 Kimsenin görmediği kapalı bir mekânda olsa bile gusül yapan kişinin avret yerlerini örtmesi
10 Yıkanan her yeri üç defa yıkamak
11 Saçları ve parmak aralarını hilâllemek
12 Gusülden önce koltuk altı ve kasık kılları ile tırnakları kesmemek
13 Gusülden önce abdest dualarını okumamak
14 Mazeret olmadıkça yıkanmak için başkasından yardım istememek
15 Gusül suyu sıçramışının bedene isabet etmeyeceği bir yerde bulunmak
16 Gusül yaparken kıble tarafına yönelmemek
17 Organlar üzerinde kalan su damlacıklarını silkelememek
18 Gerek görülmedikçe gusül esnasında konuşmamak
19 İhramlı veya oruçlu olmayan kadınlarla, kocasının ölümü nedeniyle süs ve ziynetten menolunmayan kadının, gusül esnasında bulabilirse, üzerine misk veya ıtır sürülmüş bir pamuk parçasını tenasül organının ağzına tıkması
20 Alt kısımlardan önce üst kısımları yıkamak Ancak erkekler abdest almadan önce penislerini yıkamalıdırlar ki, abdestten sonra elleri penislerine değip de abdestleri bozulmasın

D) Nafile Gusül

Farz olan gusüller dışındaki bütün gusüllere sünnet veya nafile gusül denir ki, bunları şöyle sıralayabiliriz:

1 Cuma guslü Cuma namazına gidecek olan kişilerin cuma günü gus¬letmeleri sünnettir Bunun vakti, fecr-i sâdıktan (imsaktan) itibaren başlayıp cuma namazına kadar devam eder
2 Ölüyü yıkayanın gusletmesi Ölüyü yıkayan kişinin, yıkama işi bittikten sonra kendisinin de gusletmesi sünnettir
3 Ramazan ve kurban bayramlarında gusletmek
4 Cünüp değilken islâm'a giren bir gayri müslimin gusletmesi
5 Yağmur duası, ay ve güneş tutulmaları için namaz kılmadan önce gus¬letmek
6 Cinnet getiren veya bayılan kişinin ayıldıktan sonra gusletmesi
7 Arafat vakfesi için gusletmek Bu guslün vakti, arefe günü fecr-i sâdı-kın doğuşundan itibaren başlayıp gün batımına kadar devam eder
8 Müzdelife vakfesi için gusletmek Eğer Arafat vakfesi için gusledilmiş-se, o gusül burası için de yeterli olur
9 Meş'ar-i Harâm'daki vakfe için gusletmek
10 Cemreleri taşlamak için gusletmek
11 Mekke-i Mükerreme'ye girmek için gusletmek
12 Medine-i Münevvere'ye girmek için gusletmek
13 Ter veya kirden ötürü vücut kokusunun değişmesi halinde gusletmek
14 İtikâfa girerken gusletmek
15 Ramazan gecelerinde gusletmek
16 Hacamat vurdurduktan sonra gusletmek
17 Hac veya umre ihramına girerken gusletmek
18 Kâbe-i Muazzama'yı tavaf için gusletmek

1 Şirbînî, Mugni'l-Muhtâc, 1/212
2 Tecrid-i Sarih Tercemesi, 1/203; Buhârî, Gusül, 28; Müslim, Hayız, 87
3 Buhârî, Vudû', 34; Müslim, Hayız, 81-83
4 Buhârî, Hayız, 19
5 Ebû Davud, Cenâiz, 84

Büyük Şafii İlmihali Mehmet Keskin

Allah'ım bu edep kullandıkları kelime bile edep kokuyor
Nitekim bu hususta Hz Âişe validemiz şöyle demiştir: "iki sünnet yeri birbirinin içine girdiğinde gusül yapmak farz olur Ben ve Resûlullah böyle yaptık

Allah Razı olsun kardeşim bilgilendirdiğin için
her nekadar ilmihaldede yazsa kelimelere biraz daha dikkat edilse daha iyi olacak sanırım

ecmain inşallah