“Âyetü’l-Kürsî” En Büyük Âyet-i Kerime Niçin En büyük Ayet'i kerime ?

**ReLaW** · 03-20-2007

“Allah O Allah’tır ki, Kendisinden Başka Hiçbir İlâh Yoktur

O Hayy ve Kayyum’dur

(Ezelî ve Ebedî Hayat ile Bâkidir

Zât ve Kemâl Sıfatları İle Her Şeye Hâkim Olup, Bütün Varlıklar O’nunla Kâimdir)

O’nu Uyuklama da Uyku da Tutmaz
Göklerde ve Yerde Olanların Hepsi O’nundur
O’nun İzni Olmadan, Katında Kim Şefaat Edebilir?
O, Kullarının İşlediklerini ve İşleyeceklerini Bilir
O’nun Dilediğinden Başka, İnsanlar O’nun İlminden Hiçbir Şeyi Kavrayamazlar
O’nun Kürsüsü Gökleri ve Yeri Kuşatmıştır
Gökleri ve Yeri Koruyup Gözetmek Kendisine Ağır Gelmez
O Öyle Yüce, Öyle Azametlidir”
(Bakara: 255)

Übey bin Kâb -radiyallahu anh- der ki:

“Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz bana:
“Ey Ebu Münzir! Allah’ın kitabından ezberinde bulunan hangi âyetin daha büyük olduğunu biliyor musun?”diye sordu

Ben: “Allah ve Peygamber’i daha iyi bilir” dedim
Tekrar sordu:
“Ey Ebu Münzir! Allah’ın kitabından ezberinde bulunan hangi âyetin daha büyük olduğunu biliyor musun?”
Cevap olarak: “‘Allahu lâ ilâhe illâ hüvel-hayyül-kayyum’ âyetidir” dedim
Bunun üzerine Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz eliyle göğsüme vurdu ve:

“Vallahi ilim sana mübarek olsun ey Ebu Münzir!” buyurdu”
(Müslim: 810)

Niçin En Büyük Âyet-i Kerime?
Resul-i Ekrem -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Hadis-i şerif’lerinde en büyük Âyet-i kerime’nin Bakara sûre-i şerif’inde olduğunu haber vermiştir

Çünkü bu Âyet-i kerime Allah-u Teâlâ’nın sıfat-ı ilâhî’sini, hakimiyet-i sübhânî’sini, azamet ve kibriyâ’sını en beliğ ve en güzel bir şekilde telkin ve tavsif etmektedir

Ebu Hüreyre -radiyallahu anh-den rivayet edildiğine göre Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Hadis-i şerif’lerinde şöyle buyurmuşlardır:
“Her şeyin bir şerefesi yani üst noktası vardır Kur’an’ın üst noktası da Bakara sûresi’dir Bu sûrede bir âyet vardır ki, o Kur’an âyetlerinin efendisidir O Âyetü’l- kürsî’dir” (Tirmizî: 2881)
Übey bin Kâb -radiyallahu anh- der ki:
“Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz bana:
“Ey Ebu Münzir! Allah’ın kitabından ezberinde bulunan hangi âyetin daha büyük olduğunu biliyor musun?”diye sordu
Ben: “Allah ve Peygamber’i daha iyi bilir” dedim
Tekrar sordu:
“Ey Ebu Münzir! Allah’ın kitabından ezberinde bulunan hangi âyetin daha büyük olduğunu biliyor musun?”
Cevap olarak:
“‘Allahu lâ ilâhe illâ hüvel-hayyül-kayyum’ âyetidir” dedim
Bunun üzerine Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz eliyle göğsüme vurdu ve:
“Vallahi ilim sana mübarek olsun ey Ebu Münzir!” buyurdu” (Müslim: 810)
Tamamı on cümleden ibaret olan Âyet-ül kürsî’de; Allah-u Teâlâ’nın vahdaniyeti, O’nun Hayy ve Kayyum olduğu, uyuklama ve dalgınlık gibi beşerî sıfatlardan münezzeh olup kâinatı kendi tasarrufunda bulundurduğu, O’nun izni olmadan kimsenin şefaat edemeyeceği, hayat sırrı, ilim sırrı, ilminin geçmişi ve geleceği kuşattığı, hâkimiyet sırrı, kudretinin gökleri ve yeri kapladığı ve Zât’ının çok yüce olduğu bildirilerek Tevhid inancının esasları açık bir şekilde ifade edilmiştir

Hayy ve Kayyûm:
Hazret-i Kur’an’ın en büyük Âyet-i kerime’sinin sırrını açacağız ve izahını yapacağız

Bu sırları açmakla, birçok hususlarda ne demek istediğimizi bir nebze olsun anlamış ve kavramış olacaksınız

Allah-u Teâlâ buyurur ki:
“Allah o Allah’tır ki, kendisinden başka hiçbir ilâh yoktur” (Bakara: 255)
Âyet-i kerime’de geçen “Hû” maskedir, yarattığı bütün mevcûdat bir maskeden ibarettir

İnsan da böyledir, kâinat da böyledir

Bu maske bütün mevcûdâtı içine alıyor

Var olan O’dur

Herkes maskeyi görüyor, O’nu görmüyor

“Lâ ilâhe”; O’ndan başka ilâh yoktur, ilâh ancak O’dur

Bu yarattıkları Allah değildir, hepsi de “Lâ”dan ibarettir

Çünkü “Lâ” dediğin zaman “Onlar Allah değil” diyorsun

Bu maske de “Lâ”dan ve “Ol!” emrinden ibarettir

Her yarattığı şeye sadece “Ol!” diyor, o da dilediği şekilde oluveriyor

Ne dilemişse o oluyor

Her zerrede ulûhiyet sırları mevcuttur

Herşey O değil, fakat hiçbir şey de O’ndan ayrı değil

Ulûhiyet ve ubûdiyet yalnız O’na mahsustur

Her cihetten tektir

Varlığının başlangıcı yoktur

Varlığı daimîdir, nihayete ermez

Varlığına şahit yine kendi varlığıdır

Her varlık O’nun kudretinin eseridir

Var olan ne ki varsa O’nunla var olmuştur

“O Hayy ve Kayyûm’dur” (Bakara: 255)
Hayy: Ezelî ve ebedî hayat ile berhayattır

Ezelden ebediyete kadar bütün hayat ve ebedîlik O’nun zâtı ile kâimdir

Kayyûm: Zât ve kemâl sıfatları ile her şeye hâkim olup, bütün varlıklar O’nunla kâimdir

Allah-u Teâlâ kendi Zât’ı ile hayattadır, yarattıkları ise O’nun hayat vermesi ile, O’nun kudreti ile yaşamaktadırlar

Her şeye belirli bir zamana kadar ayakta durmak için sebepler ihsan buyurmuştur

Hayy ve Kayyum ancak O’dur

Ancak O var, O yaratıyor, her şey O’nunla kâimdir

İnsanların akılları ve ilimleri bu noktayı kavrayamadığı için yeri görür, göğü görür, amma Hakk’ı göremez

Görmesi de mümkün değildir

Tutulanlar görülüyor da, tutan görülmüyor

Allah-u Teâlâ bir Hadis-i kudsî’de:
“Açlığa devam et beni görürsün İnsanlardan uzaklaş bana kavuşursun” buyuruyor

Demek ki görülüyormuş

Sıddık-ı Ekber -radiyallahu anh- Hazretleri:
“Ben Allah’ımı gördüm, başka bir şey görmedim” buyurmuştur

Yani “O’ndan başka bir şey yok ki onu göreyim

”
Demek oluyor ki Allah-u Teâlâ dilediği kimseye esrârını bildiriyor

O’ndan başka varlık yok zaten, hepsi de “Lâ”dan ibarettir

Bu gördüğünüz kâinat ve içindekiler nur malzemelerinden yapılmıştır ve “Ol!” demekle olmuştur

Maskeyi kaldıran Zât-ı kibriyâ kendi varlığını ortaya koyuyor ve: “Var olan her şeyi ben yaratıyorum, benim kudretimle ayakta duruyor, her şey benimle kâimdir”diyor

Görebilen bunu da görebiliyor

Meselâ bir insan, elinde bulunan şeyi bilir

Allah-u Teâlâ âlemleri öyle tutuyor ve öyle biliyor

Bütün yarattıklarını muhafaza etmesi, tutması, gözetmesi, yaşatması yalnız O’na mahsustur

O tuttuğu için O her şeye hâkimdir, her zerre O’nun varlığı ile kâimdir

O’nun varlığı her şeyi kuşatmıştır, hükmünde hikmet sahibidir

Dikkat ederseniz bir damla kerih suyu kan pıhtısından cenin haline getiriyor

Fakat o cenin ölüdür

O yaratıyor amma o cenin başlangıçta cansızdır

Sonra ona ruh veriyor ve cenin canlanıyor

Ne oldu şimdi? Hayy ve Kayyum olan Allah onu yarattı, o O’nunla kâim oldu

Bir et parçası idi, cansız ve hareketsizdi

Ona “Ol!” dediği zaman O’nunla hayat buldu, canlandı, mukadderâtı da o anda yazıldı

Âdem Aleyhisselâm da bu şekilde “Ol!” demekle canlanmadı mı? İnsan da böyledir, kâinat da böyledir

Her zerreyi yaratan, kürreyi de donatan O’dur

O hem yaratıyor, hem de yönetiyor

Zira O Ehad’dır

Yarattıkları hem O’nunla kâimdir, hem de O’na muhtaçtır

Allah-u Teâlâ hem yaratıyor, hem donatıyor, hem de tutuyor

Bu yaratmayı ve donatmayı yarattıkları yapabilir mi? Hayır yapamaz

O halde vücud O, mevcud O

Maskenin altındakini gören maskeye itibar etmez

Onlar “Lâ”dan ibarettir, maske ilâh değildir

Meselâ sen zannediyorsun ki sen sensin

Hayır! Sen “Ol!” emrinden ibaretsin

Âyet-i kerime’de şöyle buyuruluyor:
“Resul’üm! Sana ruhtan sorarlar Onlara de ki: Ruh Rabb’imin emrindendir” (İsrâ: 85)
Her şey seni yaratan Rabb’inin emrinden ibarettir

Amma sen bilmedin, bilemedin

Ne güzel yarattı, âzâlarıyla donattı, en güzel bir biçim verdi

Öyle ki bu durum karşısında sen de kendini müstakil zannettin

Ve fakat ruhunu çekince, verdiğini alınca, hani sen sendin?
Sen de O’nunla kâimsin, bütün yarattıkları da O’nunla kâimdir, amma O görülmüyor

Sen yarattıklarını görüyorsun ve orada kalıyorsun, kendi kendini de aldatmış oluyorsun

Ve fakat O’nu gören, yani Allah-u Teâlâ’yı gören, O’nun gösterdiği kadar her şeyin hakikatini görür

Bir perdeden, bir kabuktan, bir örtüden ibaret olduğunu görür

Meğer O’nu örten hep bir örtü imiş

Allah-u Teâlâ bir kulunun kalp kilidini açtığı ve içeride O’nun olduğunu gördüğü zaman; işte o zaman o kul da görür ki gerek kendisi ve gerekse yarattığı bütün âlemler hep O imiş

Her şey bir perdeden, bir kabuktan ibaret imiş, hepsi de “Ol!”emrinden husule gelmiş

•

Hazret-i Kur’an’ın en ince noktası Âyet-ül kürsî ile İhlâs-ı şerif’tir

Bu sırrı bilebilmek için Allah-u Teâlâ’yı görmek şarttır

O’nu görmeyen kimse ne bilir, ne de hafsalası alır

Duysa da yine bilmez

Ne ilmi yeter, ne de aklı yeter

Çünkü aklın da ilmin de “Ulül-elbâb”ına dayanan bir husustur

“Ulül-elbâb” Allah-u Teâlâ’nın duyurması ve göstermesi ile husule gelen akıldır

Bu noktaya gelen kimsenin aklı da ilmi de durur

Bu sahaya hiçbir ilim giremez

Şu kadar var ki Evliyâullah’tan bazı zevât-ı kiram bu hususa işaret etmişlerdir

Nitekim Abdülkâdir Geylânî -kuddise sırruh- Hazretleri “Fethü’r-Rabbânî” adlı eserinde şöyle buyurmuştur:
“O öyle bir kuldur ki, Hakk’a vâsıl olmuş, O’nu görmüş ve mâsivâ denen Hakk’ın zâtından gayrı şeyleri bilmiştir” (60

Meclis)
Onlar bu hususu görerek ve bilerek konuşuyorlar

Allah-u Teâlâ’yı gören, gösterdiği kadar bilir, başkasına şâmil değildir

Hakîm et-Tirmizî -kuddise sırruh- Hazretleri Hâtem-i veli hakkında bin küsur sene önce “Hatmü’l-Evliyâ” ismiyle müstakil bir eser yazmış ve onun Allah-u Teâlâ’nın hususi himayesinde olacağını, O’nu göreceğini ve O’nunla konuşacağını açıklamıştır

Eserin yirmi birinci bölümünde şöyle buyurmaktadır:
“Sonra başka bir mertebeye yükselir, o da Heybet ve Üns’tür Heybet O’nun celâlindendir, Üns ise O’nun cemâlindendir O’nun celâline baktığında korkar ve toplanır Şayet onu bu şekilde bırakırsa bütün işlerinde âciz olur, atılmış bir elbise gibi olur veya ruhsuz bir vücut olur O’nun cemâline baktığında bütün damarları sevinçten dolup taşar Şayet onu bu şekilde bırakırsa nefsi coşar ve sınırı aşar Heybet onun şiârı, Üns ise onun elbisesi olur Böylece kalbi dosdoğru olur ve nefsi sevinir Sonra onu başka bir mertebeye yükseltir O mertebe ‘İnfirad billâh’ yani ‘Allah ile kalma’dır”
Hakîm et-Tirmizî -kuddise sırruh- Hazretleri “Nevâdirü’l-Usûl” adlı eserinde ise velâyet mertebelerinin en üst derecesine vâris olan Hâtem-i veli’nin vasıflarını bir bir beyan ederek şöyle buyurmaktadır:
“Ehlullah’ın bir kısmı en yüksek velâyet derecesine sahip olur Bu kimse, Allah-u Teâlâ’nın, kendisini velâyeti için seçip kullandığı bir kuldur
O Allah-u Teâlâ’nın kabzasında (hususi himayesinde) hareket eder, O’nunla konuşur, O’nunla görür, O’nunla tutar, O’nunla anlar” (Nevâdirü’l-Usûl, cilt:1, sh: 339)
İlmin sonu Hazret-i Allah’a dayanır

Bu ilme “İlm-i billâh” denildiği gibi, “Ledünî ilim” de denilir

Bu ilme mazhar olan Hakk’ı görür, Hakk’tan görür

Ve fakat Allah-u Teâlâ’nın tecelliyâtının sonu yoktur

“Eğer yeryüzündeki bütün ağaçlar kalem, denizler de mürekkep olsa ve hatta buna yedi deniz daha eklense, yine de Allah’ın kelimeleri tükenmez
Şüphe yok ki Allah Azîz’dir, hikmet sahibidir” (Lokman: 27)
Kelimât-ı ilâhiye’nin sonu yoktur

Çünkü O’nun ilmine ve hikmetine sınır konulamaz, iradesini dilediği şekilde kullanır

Kayıt ve hudut tanımaksızın hükmünü icrâ etmektedir

Hakk’ı gören ise Cenâb-ı Vâcib’ül-vücud Hazretleri’nden başka hiçbir şey görmez

Yani Allah-u Teâlâ’yı gören, O’ndan başka bir şey görmez ve görmek de istemez

Zira her şey “Lâ”dan ibarettir

“Lâ mevcûde illâllâh” tevhidinin sırrına vâkıf ettirdiği kimseler hem görür, hem söyler, hem de o hâl ile yaşarlar

Her hâl ve kâllerinde hikmet-i ilâhî mevcuttur

Birer numunedirler, birer Hakk adamı, Hakk dostudurlar

Onlar O’nun himayesinde, tasarruf-u ilâhiyesindedirler

O’nun gözetimi altında iş ve icraat yaparlar

İmam-ı Gazâlî -kuddise sırruh- Hazretleri buyururlar ki:
“Ayrıca Allah-u Teâlâ ile karşılaşmanın, O’nun cemâl-i bâkemâline bakmanın ve O’na mânen yakınlaşmanın ne demek olduğunu da anlar” (İhyâ-u ulûmi’d-din)
Çok iyi anlar

Çünkü Allah-u Teâlâ öyle buyuruyor

Öyle tecellî ediyor, öyle husule getiriyor ki, oradan anlıyor

Bu, mahlûkun Hâlik’ına yaklaşması değildir

Hakk’ın mahlûkuna tecelliyatıdır

Hâlik tecellî edecek ki, o vâkıf olacak

Mahlûkun yeri değil orası

Oysa O’na her şey kolay

Vâhidiyet ve Samediyet:
Allah-u Teâlâ İhlâs sûre-i şerif’inde şöyle buyurmaktadır:
“De ki: Allah bir tektir” (İhlâs: 1)
Allah-u Teâlâ müstakil bir vücuttur

O’ndan başka hiçbir mevcut yoktur

Fakir “Kul hüvallahu ehad” dediğim zaman O’nu zikrediyorum, ismini zikretmiyorum

Ehad dediğim zaman Ehad’ı görmem lâzım

“Allah Samed’dir” (İhlâs: 2)
Ehad O, yarattığı her şey O’nunla kâim olduğu için her şey O’na muhtaçtır

Var olan yalnız O’dur, Ehad yalnız O’dur, başka Ehad yok

Bütün varlıklara “Ol!” demekle bir sûret, bir şekil vermiş, var etmiştir

Yer görülüyor, gök görülüyor, insan görülüyor

Murad ettiği gibi tecellî etmiş, bir sûretle görülüyor

Amma O’ndan başka Ehad yok

Olanlar da O’nunla var olmuştur

Biz Hazret-i Allah’ı görürüz, yaratılanları öyle görürüz

O’ndan başka hiçbir şey yok

İnsan Allah-u Teâlâ ile kâim olduğu halde bunu bilmiyor

O varlığını çektiği zaman leş oluyor

Hani sen vardın? Sen de böylesin, bütün varlıklar da böyledir

“Doğurmamış, doğurulmamıştır” (İhlâs: 3)
Zira doğma ve doğurma yarattıklarına âittir

O Allah ki vardır, müstakil var olan O’dur, varlıkları yaratan O’dur

O’ndan başka müstakil ne vücud var, ne de mevcud

O, her şeyi çepeçevre kuşatmıştır

“Hiçbir şey O’nun dengi ve benzeri değildir” (İhlâs: 4)
Hiçbir dengi ve benzeri olmamak yalnızca O’na mahsustur

•

Hülâsa olarak; her şey O’nunla kâim, sen de O’nunla kâimsin, zerre de, kürre de, her şey O’nunla kâimdir, O’nunla ayakta duruyor

Kişi Âyet-ül kürsî’yi okuyor amma, kendinin O’nunla kâim olduğunu ve kâinatın da O’nunla kâim olduğunu bilmiyor

Bu sebepledir ki, en büyük Âyet-i kerime budur

Müfessirler bu Âyet-i kerime’yi açıklarken: “Her şey O’nunla kâimdir” demişler, fakat: “Sen de O’nunla kâimsin”dememişlerdir

Çünkü mânevî, bâtınî noktaların da zâhirinde kalmışlardır

Mârifetullah ehli Allah-u Teâlâ’nın öğrettiğini bilir

O öğrettiği için ve herkese ayrı ayrı tecellî ettiği için o bilgi kimsede bulunmaz

Her şeyi O’nun yarattığını ve her şeyin O’nunla kâim olduğunu ancak hakikat ehli bilir ve görür

Amma sizin bildiğiniz göz ile değil de, O’nun gösterdiği göz ile hem görülür, hem bilinir

Yoksa bir beşer gözü ile değildir

İnsan Allah-u Teâlâ’nın yarattığı ve donattığı bütün âlemlerin “Lâ”dan ibaret olduğunu görmedikçe hiçbir zaman “İlâh”ı, yani Allah-u Teâlâ’yı göremez ve lâyık-ı veçhile bilemez

Bilgileri zandan ibarettir, bu böyledir

Âyet-i kerime’sinde:
“İçinizde Görmüyor musunuz?” buyuruyor

(Zâriyat: 21)
Bu bir Allah kelâmı değil midir?
Sen bu hakikati anlamıyorsun diye bu Âyet-i kerime’yi beyan etmeyelim mi? Senin gözün körse güneşin suçu nedir? Hakikat budur, ilâhî hüküm böyledir

Bu hitâb-ı ilâhî yalnız insana değil, zerreden kürreye kadar yarattığı ve donattığı bütün âlemlere O’nun hitâb-ı ilâhî’sidir

Gerçek Mürşid-i kâmil O’nu gördüğü zaman, kâinatın bir maske olduğunu görür

Maskeyi de görür, maskeyi kaldıranı da görür

Nitekim Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz bir Hadis-i şerif’lerinde şöyle buyururlar:
“Muhammed’in nefsi kudret elinde olan Allah’a yemin ederim ki, eğer siz süflî arza bir ip sarkıtmış olsanız Allah’ın üzerine düşerdi” (Tirmizî)
Demek ki Allah-u Teâlâ kime gösterirse o görüyor

O’ndan başka hiçbir şey yok ki düşsün! Ötekiler “Ol!”ve “Öl!”, işte bundan ibarettir

Düşen O’nun üzerine düşer

O her şeyin takdirini dürmüş, şeklini şemâlini vermiştir, ondan sonra “Böyle ol!” demiştir, o da dilediği şekilde oluvermiştir

O görünenleri öyle murad ettiği için öyle göstermiş

Demek ki O var, O’ndan başka birşey yok, O’nun hükmünden başka birşey yok

Her şeyi O tutuyor, O yaratıyor, O öldürüyor

Fakat insan tutulanı görüyor da tutanı görmüyor

Yani yaratılmışları görüyor da Yaratan’ı görmüyor

Fakir der ki: “Siz Allah-u Teâlâ’nın tuttuğu şeyi görürsünüz, Elhamdülillâh biz tutanı görürüz Yaratan’ı gördüğüm için, bu yaratılanların bir perdeden ibaret olduğunu görüyorum”
Bu beyanlar duyanlar içindir, işitenler için değil

Kime ne duyurdu ise o anlar

İyi bilin ki, bunların hepsi Allah-u Teâlâ’nın göstermesiyle, bildirmesiyle, Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz’in nur ışığı ile görerek ve bilerek söyleniyor

Sakın bu ilme dalmayın

İlminiz ve aklınız yetmez

Yetmediğine göre inkâr yollarına kalkışmayın

Evliyâullah’ın beyanlarını inceleyin, onlara itimat edin ve kurtulun

Bütün delilleri önünüze sürüyorum, oku ve geç, anlamaya kalkışma

Bu sırlar niçin anlaşılmıyor?
Bu hususta bir Âyet-i kerime arzedelim:
“Yedi kat göğü ve yerden bir o kadarını yaratan Allah’tır Allah’ın fermanı bunların arasından iner ki, böylece Allah’ın her şeye kâdir olduğunu ve her şeyi ilmiyle kuşattığını bilesiniz” (Talâk: 12)
Abdullah bin Abbas -radiyallahu anhüma- Hazretleri buyururlar ki:
“Eğer bu Âyet-i kerime’nin size tefsirini yapacak olsam, beni mutlaka taş yağmuruna tutarsınız”
Size bu anlatılanlar sanmayın ki bilinmiyor

Allah-u Teâlâ fakire öyle bir üslup vermiş ki, İbn-i Abbas -radiyallahu anh- Hazretleri’nin buyurduğu mevzuları açıyoruz da kimse farkında değil

Âyet-i kerime ve Hadis-i şerif’leri yerleştirdiğimiz için, o söylediğimiz söz kayboluyor

Kişi Âyet-i kerime ve Hadis-i şerif’i görüyor, o mevzuyu unutuyor

Sizin anlayacağınız şekilde açıldığı için şaşkınlık yapmıyor

Yoksa kapalı tuttuğumuz yerler çok azdır

•

Zerreden kürreye kadar her şey her şeyi kuşatmıştır

Kimini zar ile kuşatmış, kimini deri ile, kimini kabuk ile

Yani Allah-u Teâlâ her zerreyi bir şey ile çevirmiştir

Yer de böyledir, gök de böyledir

Arşurahman ile de her şeyi kuşattırmıştır

Allah-u Teâlâ ise her şeyi kuşatmıştır, bütün âlemleri çepeçevre çevirmiştir

İşte bunun ispatı:
“Allah her şeyi çepeçevre kuşatandır” (Nisâ: 126)
Çünkü Allah-u Teâlâ her şeyi çepeçevre kuşattığından nereye baksan yalnız O’nu göreceksin

Herkes O’nu bu mülkün içinde, mekânların içinde arıyor

Halbuki bütün mekânlar O’nda mekândır, O’nun mekânı yoktur

İyi bil ki O’nu gören, O’ndan gören, bütün âlemlerin bir kabuk, bir perde, bir maskeden ibaret olduğunu görür ve bilir

“Yüzünüzü hangi cihete çevirirseniz çevirin, vech-i ilâhî oradadır” (Bakara: 115)
Çünkü:
“Allah göklerin ve yerin nurudur” (Nûr: 35)
O’ndan başka ne vücud var, ne de mevcud var

Gösterdikleri bunu görüyor, böyle olduğunu da biliyor

Amma sen “Lâ”da kaldın, yeri göğü gördün, orada kaldın

O’nun nuru olduğunu göremedin ve bilemedin

Aslı O’dur, perdede başkası görülür

Mevcûdat O’nun nurundan birer nurdur

Gösterdikleri bunu görüyor, böyle olduğunu da biliyor

Hem görüyor, hem biliyor

Amma sen hem görmüyorsun, hem bilmiyorsun

Bunu neden kavrayamıyorsunuz?
İlminiz ilmel-yakîn, aklınız da akl-ı meaş olduğu için kavrayamıyorsunuz

•

Bu Âyet-i kerime’nin tecelliyâtına nerede mazhar olunur?
Kişi Allah-u Teâlâ’nın içinde olduğunu gördüğü zaman,
Kendisinin bir maskeden, bir paçavradan ibaret olduğunu anladığı zaman,
Mükevvenâtı kendi nurundan yarattığını ve donattığını gördüğü zaman, bu Âyet-i kerime’nin sırrına ve tecelliyâtına mazhar olur

Çünkü nurundan “Nur”unu yarattı, o “Nur” ile mükevvenâtı donattı

Bütün bu sır bunun içindedir

Hep nur

Yer de nur, gök de nur, taş da nur, toprak da nur

Ancak bu tecellîyata kimi mazhar ederse, O’nu hem görür, hem de bilir

Çünkü o kendisini görmüyor, Hakk’ı görüyor, Hakk’tan görüyor

O’nun göstermesiyle, O’nun bildirmesiyle bu mümkün olur

Zan ilmi kati surette buraya erişemez

Birçok velilere dahi bu tecellîyat verilmemiştir

Eğer bu noktayı bir kavrayabilirsen, göklerin ve yerin nur olduğunu gözünle göremesen de, inanmakla kurtulmuş olursun

Vaktaki içinde O olduğunu gördüğün zaman, kendinin bir maskeden, bir örtüden, bir paçavradan ibaret olduğunu gördüğün zaman; bir de bakarsın ki, meğer nurundan “Nur”unu yaratmış, o “Nur” ile mükevvenâtı donatmış

Yani bu mükevvenâtın malzemesi nur

Nitekim Âyet-i kerime’sinde:
“Resul’üm! Biz seni âlemlere rahmet olarak gönderdik” buyuruyor

(Enbiyâ: 107)
Bu “Nur”un sayesinde âlemlere rahmet ve hayat veriyor

Âlemlerin hayat bulması o “Nur” sayesindedir

Çünkü onu âlemlere rahmet için yaratmıştır

O bir hayat kaynağıdır, hayatı ondan fışkırttı

Hem“Rahmeten Lil-âlemîn”dir, hem de “Ebu’l-ervah”tır

O “Rahmeten Lil-âlemîn” olduğu için âlemdeki her zerre nasibini ondan alıyor

Ay da, güneş de, yer de, gök de, her şey o nurdan alıyor

Nereye baksan o nur

Ona verildiğinden ötürü kâinat ona muhtaçtır

Görebilenin onu bu çizgide görmesi lâzımdır, fakat bu çizgide kaç kişi görebiliyor?

O Tutuyor, O Yaşatıyor:
Zerreden kürreye kadar yarattığı her şeyi tuttuğuna en belirgin bir misal olmak üzere Âyet-i kerime’de şöyle buyurulmaktadır:
“Üzerlerinde kanat çırpıp duran kuşları görmüyorlar mı? Onları havada tutan Rahman’dan başkası değildir
O her şeyi görmektedir” (Mülk: 19)
Uçarken kolaylık için kanatlarını açıp örtmeyi ilham eden, uçan her kuşu havada tutan, onları iri cüsselerine rağmen yere düşmekten koruyan, rahmeti bütün kâinatı kaplamış olan yaratıcı Rahman’dan başkası değildir

Sadece kuşlar değil; insanları da, her şeyi tutan O’dur

Kâinattaki her şey O’nun murakabası altındadır

Kudret elini çektiği zaman düşer kalırlar

•

Bu muhteşem kâinat Allah-u Teâlâ’nın izniyle ayakta durmaktadır

Gökleri ve yeri tutup zevalden koruyan, ortaksız olarak takdir ve tedbir eyleyen O’dur

Âyet-i kerime’lerinde şöyle buyurmaktadır:
“Şüphesiz ki Allah gökleri ve yeri, nizamları bozulmasın diye tutuyor” (Fâtır: 41)
Onların belirli vakitlerden önce yok olmalarını istemediği için muhafaza buyuruyor da henüz yıkılmıyorlar

“Andolsun ki eğer nizamları bir bozulacak olursa, onları kendinden başka kim tutabilir?” (Fâtır: 41)
Göklerin ve yerin, oldukları şekilde devamlarını sağlamaya O’ndan başka kimsenin gücü yetmez

“Göğü de, kendi izni olmadıkça yerin üzerine düşmemesi için O tutar” (Hacc: 65)
Mevcut düzen ilâhî kudretin tezahürüyle kurulduğu gibi, yine o ilâhî kudretin tecellisi ile bozulacaktır

Hakk’ı Gören Kendini Görmez,
Kendini Gören Hakk’ı Göremez:
Var olan Allah-u Teâlâ’dır

Herkes maskeyi görüyor, O’nu görmüyor

Her görünen şey maskedir, O’na perdedir

İnsan da böyledir, kâinat da böyledir

Âyet-i kerime’de şöyle buyurulmaktadır:
“Hiçbir göz O’na erişemez, ihata ve idrak edemez Fakat O bütün gözleri ihata eder” (En’âm: 103)
Baş gözü Allah-u Teâlâ’yı göremez

Fakat O, kalp gözünü açtığı zaman, kişi O’nu da görür, O’nun gösterdiklerini de görür

Allah-u Teâlâ bu ilâhî beyanı ile insanın da kâinatın da bir maske olduğunu açklıyor

İnsan bir maske takarsa maskeyi görürsün

Fakat o bir kâğıt parçasıdır, çıkardığın zaman aslını görürsün

Bu da böyledir

Eğer Hakk’ı görürsen, kâinatın bir maske olduğunu görürsün, maskeye hiç değer vermezsin

Maskeyi çıkardığın zaman hiçbirinin hükmü kalmaz

İşte Hazret-i Allah budur

Gerçek Mürşid-i kâmil O’nu gördüğü zaman, kâinatın bir maske olduğunu görür

Maskeyi de görür, maskeyi kaldırdığını da görür

Diğer bir Âyet-i kerime’sinde şöyle buyuruyor:
“Biz ona iki göz vermedik mi?” (Beled: 8)
Allah-u Teâlâ insana bir baş gözü bir de kalp gözü vermiştir

Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz ise bir Hadis-i şerif’lerinde:
“Her insanın kalbinin iki gözü vardır O gözlerle gaybı kavrayabilir Allah bir kuluna hayır murad ederse, gözünün göremediği şeyi görebilmesi için kalbinin gözlerini açar” buyurmuşlardır

Siz perdeyi ve perdenin üstündekileri görüp O’nu görmüyorsunuz

Fakat içinde olanı gören ve bilen var

İçinde olanı gören ve bilen, yalnız O’nu görür

Kâinatın da, kendisinin de, perdenin de hükümsüz olduğunu bilir

Fakir bunu bir cümle ile ifade ederiz:
“Allah-u Teâlâ’yı gören kendini görmez, kendini gören Allah-u Teâlâ’yı göremez” Bütün esrar işte bu noktadadır

Allah-u Teâlâ Âyet-i kerime’sinde şöyle buyurur:
“Size Rabb’inizden basiret (kalp gözü) gelmiştir Kim görürse kendi lehine ve kim körlük ederse kendi aleyhinedir” (En’âm: 104)
Göze göre “Görme” ne ise, kalbe göre “Basiret” de odur

Gözlerin görmesine sebep olan görme nuruna göz denildiği gibi, kalbin görmesine sebep olan kalp gözüne de basiret denilir

Basiret; Allah-u Teâlâ’nın subûtî sıfatlarından biri olan “Basar”ın kullarındaki tecellisidir

Bu tecelliden nasibi olanların gözlerinden perde kalkar

İnsanın dış âlemi gören bedendeki iki gözüne karşılık, kalbin de iç âlemi gören gözü vardır ve buna “Mârifet gözü” ve “Kalp gözü” gibi isimler verilmiştir

Allah-u Teâlâ Haşr sûre-i şerif’inin 2

Âyet-i kerime’sinde bu basiret sahiplerini “Ulü’l-ebsâr” olarak vasıflandırmaktadır

Basiret Allah-u Teâlâ’nın mümin kulunun kalbine attığı öyle bir nurdur ki, bu nur sayesinde hakikati kavrar

İnsanların hakikati görmelerine ışık tuttuğu için Kur’an-ı kerim âyetlerine “Basiretler” mânâsına gelen “Besâir” denilmiştir

(A’râf: 203 ve Kasas: 43)
Kalp gözü körleşmiş ve basireti bağlanmış kimseler hakkında da “Körler” gibi tabirler kullanılmaktadır

(Bakara: 18)
Bir Âyet-i kerime’de şöyle buyuruluyor:
“Yalnız gözler kör olmaz, sinelerde olan kalpler de körleşir” (Hacc: 46)
Asıl körlük göz körlüğü değil kalp körlüğüdür

Bu körlükteki zararın sınırı ve sonu yoktur

Allah-u Teâlâ “Hakikat”ı apaçık ortaya koyar, duyurmak istediklerinin basiretlerini açar, duyurmak istediğini duyurur, göstermek istediğini gösterir

Diğer taraftan da lâyık olmayan gözlere göstermez, basiretlerini bağlar, körlük ve karanlık içinde bırakır

Gerçek mürşidin Hazret-i Allah olduğunu O’nun bana ilham ettiği üslupla âcizâne o kadar sade bir şekilde anlatıyorum ki, anlamamanız mümkün değildir

Fakat anlamıyorsunuz, çünkü aklınız orada değil, nefsiniz o mertebede değil

Basiret sahiplerine gelince, Allah-u Teâlâ onların gözlerini açmış, hakikati göstermiştir

Hülâsa olarak arzetmek istediğimiz şu ki; zâhirî ilmi halk öğretir, bâtınî ilmi Hakk öğretir

Zâhirî ilim tahsil edildikçe insanın bilgisi artar, Allah-u Teâlâ öğrettikçe insanın hakikat bilgisi artar

Uyku ve Uyuklama:
O öyle bir “Hayy” ve “Kayyum”dur ki, Zât-ı Akdes’ine hiçbir eksiklik ve gaflet ulaşmaz, mahlûkatından aslâ gafil kalmaz

Mükevvenatın her haline dâima vâkıftır

“O’nu uyuklama da uyku da tutmaz” (Bakara: 255)
Yarattığı bütün âlemleri tuttuğu için, âlemlerin varlığı O’nunla kâim olduğu için O’nda ne bir uyuklama, ne de uyku aslâ düşünülemez

Şoför direksiyonda uyursa ne olur? Bütün âlemleri yaratan, yaşatan, ayakta tutan Allah-u Teâlâ uyuklamaz, O’nu uyku da tutmaz

Bir an için uyuklamış olduğu farzedilse, böyle bir durum bütün kâinatın yok olmasına vesile olur

O’nun ve O’ndandır:
Mülk Allah-u Teâlâ’nındır

Mülkünün hem sahibi, hem hükümdarıdır

Mülkünde dilediği gibi tasarruf eder

Hâkimiyetinde, mülkünde hiç kimse O’na ortak değildir

“Göklerde ve yerde olanların hepsi O’nundur” (Bakara: 255)
O, göklerde ve yerde, ikisi arasında olan her şeyin sahibidir

Melekler, insanlar, cinler, ne varsa hepsi O’nun mülküdür, yarattığı ve yönettiği varlıklardır

Her birisinde yegâne mutasarrıf O’dur

Hepsi O’nun idaresi, gücü ve hâkimiyeti altındadır

Dilediğini var eder, dilediğini yok eder

Ululuğu ile göktekileri yere indirir, inâyet nuru ile yerdekileri göklere çıkarır

O’nun mülkünde ancak O’nun emirleri ve kudreti hüküm sürer

Takdirine ve tedbirine hiç kimse karşı gelemez

Bu muazzam ve muhteşem nizamın binlerce seneden beri hiç şaşmadan devam edegelmesi, ancak ezelî ve ebedî bir yaratıcının hikmeti mucibince mümkün olmaktadır

Yaratmak Allah-u Teâlâ’ya Mahsustur:
Yaratmak; olmayanı, bilinmeyeni ortaya koymak, hiç yoktan var etmektir

Bu da yalnız Allah-u Teâlâ’ya mahsustur

Her şeyi nizam ve intizam içinde yoktan var eden, her yarattığını birbirine uygun, yeni bir icat ile numunesiz olarak yaratan O’dur

Âyet-i kerime’sinde şöyle buyurmaktadır:
“Allah her şeyin yaratıcısıdır” (Zümer: 62)
Her şeye ihtimamla bir şekil ve hususiyet verir, düzenler ve en güzel bir biçimde terkip eder

Yarattığı şeylerde güzelliğinin kemâlini gösterir

Bir şeyi yaratmak istediğinde; onu düşünüp tasarlamaya, zamana, mekâna ve numuneye muhtaç değildir

Kâinatı ve içindeki her şeyi misilsiz, benzersiz yaratmıştır

Her şeyin en güzelini, en güzel hikmetlerle yaratan O’dur

İnsanların yaptığı, sadece O’nun verdiği akıl sayesinde yaratılanların sırlarını keşfetmekten ibarettir

Bütün insanlar bir araya gelseler, ilimlerini fenlerini ortaya koysalar bir tek incir çekirdeğini, bir buğday tanesini yapabilirler mi? Veyahut bir sivrisineği, bir tek kılı yoktan var edip onlara can verebilirler mi?
Allah-u Teâlâ bir Hadis-i kudsî’de şöyle ferman buyuruyor:
“Benim yarattığım gibi birşey yaratmaya kalkışandan daha zâlim kim olabilir? Bir karınca veya bir arpa tanesi yaratsınlar!” (Müslim

Libas, 101)
Bir tek yaprak karşısında bütün yarattıkları âciz kalır

O ise o yaprağın ne zaman yaratılacağını, o yaprağın vazifesini, yapacağı zikrini, ömrünü bilmektedir

O’nun izni olmadan o yaprak düşmez

Âyet-i kerime’sinde:
“O’nun ilmi dışında bir yaprak dahi düşmez” buyuruyor

(En’âm: 59)
Ezelî ilmi her şeye şâmildir

Her nerede ve her ne zaman bir ağaçtan bir yaprak düşerse, Allah-u Teâlâ onun yerini de zamanını da en ince teferruâtı ile bilir

En küçük misal olan “Yaprak düşmesi” misali ile bütün hal ve ahvale işaret edilmiştir

Büyük ve küçük, gizli ve açık, görünmeyen ve görünen, düşünülen ve hissedilen, hayat ve ölüm, olmuş ve olacak her şey bütün genişliği ve inceliğiyle Allah-u Teâlâ’nın ilmindedir

İşte Allah böyle bir Allah’tır, yaratıcı yalnız O’dur

•

Allah-u Teâlâ’nın beni yaratış şeklini gözünüze getiriyorum

Ben kendimi orada bir resim, bir robot olarak görüyorum

Beni yaratıyor, yaratış şeklini görüyorum

Âzâ nimetleriyle donatıyor, onu görür gibiyim

Sonra o uzuvları bir bir yerine koyuyor, onu görüyorum

Sonra sıfatı ile beraber beni gösteriyor

Ve derim ki:
“Allah’ım! Sen beni yarattın, nimetlerle donattın, âzâ nimetlerini dilediğin şekilde teşekkül ettirdin Varlığından, birliğinden, azametinden, kudretinden, mülkünden haberdar eyledin Sana sonsuz şükürler olsun
Bana bir suret verdin, suretiyle beraber çıkardın
Yarattığın için varlığını biliyorum, birliğini biliyorum, azametini görüyorum, mülkünde de bulunuyorum”
Bütün bunları bu şekilde gözden geçiririm

Ben orada robot oldum, O yaratıcı oldu

Yine derim ki:
“Allah’ım! Râzı olup olmadığın şeyleri bildirmek için ve Zât’ına ulaşacak yolu göstermek ve buldurmak için kitaplar indirdin, peygamberler gönderdin
Allah’ım! Lütfunla ulaştırdığın kullarından eyle!
Mülkünde bulunduruyorsun, cennet-i âlâ’da yaşatır gibi nimetlerle rızıklandırıyorsun Sen bana dünyayı cennet hâline getirdin
Beni şükredici, zikredici, tefekkür edici ve sabredicilerden et, amma nankörlerden etme”
Asıl şükür Allah ile Allah’a yapılan şükürdür

Hakiki namaz da, hakiki zikir de böyledir, övünmek de böyledir

O’nunla ibadet edilirse, ibadetin özüne inilmiş olur

Bir insan Allah ile övünürse, övünmelerin en güzelini yapmış olur

Her gün bu şekilde bu işin içinde yoğurulurum

Söylüyorum değil yoğuruluyorum

O zaman O Hazret-i Allah oluyor, ben ise kurulmuş bir robot oluyorum

O bana ruh verdiği için o robot konuşuyor

Ben bir robottan ibaretim

O’nun idare ettiği bir robot

Robotu O yapıyor, düzenliyor, insan şekline koyuyor

Ben de görüyorum, bir robot! Robotla onun arası ne ise, Hâlik ile mahlûkun arası da budur

Birisi halkın robotu, birisi Hakk’ın robotu

İşte Hazret-i Allah budur! Yaratan, yaşatan, nimetlerle merzuk eden hep O

Mülk de O’nun

O Hazret-i Allah, sen yaratılmış bir mahlûk

Kâinatı da bununla ölçerim

Ben ne isem kâinat da budur

Tabii ki bu noktada söyleyemediğim çok sırlar var

Hazret-i Allah’ı gördüğüm zaman kâinatı resim olarak görürüm

Yalnız O var, ötekiler resimden ibaret

İnsan Allah-u Teâlâ ile kendisini ayıramıyor, müstakil bir varlık zannediyor

Ayırması da mümkün değildir

Ancak murad ettiği kuluna âit bir bilgidir

Bütün kâinat bu şekildedir

Perdeyi kaldırdığın zaman O var

Sana bu elbiseyi geçiren, kâinata da aynı elbiseyi geçiriyor

Halbuki içinde O var

Allah-u Teâlâ Âyet-i kerime’sinde:
“İçinizde Görmüyor musunuz?” buyuruyor

(Zâriyat: 21)
O, içinde O’nun olduğunu biliyor, onunla irtibat kuruyor, O’nunla nefes alıyor

Bu ilâhî hitap insana olduğu gibi, bütün âlemlere de şâmildir

Allah-u Teâlâ’nın göstermesiyle, fakir, âlemlerde O’ndan başka bir şey görmüyorum

Tabii ki bir noktaya kadar açabiliyorum

Eğer Allah-u Teâlâ size bu noktayı ayn’el-yakin kavratırsa; yaratılanları görmüş, Yaratan’ı da bilmiş olursunuz

Zaten yaratılanların bir kısmı görülüyor, amma Yaratan görülmüyor

Biz âlemleri gördüğümüz zaman bir kabuk olarak görüyoruz

Fakir onu görür de söyler

Yani görmediğim şeyi söylemiyorum

Fakat anlatmam mümkün değildir

Öz Hakk’ı bilmek ve bulmaktır, öz budur

Onun içindir ki İmam-ı Rabbânî -kuddise sırruh- Hazretleri:
“Onların ilimleri bu ilimlere nisbetle kabuk kalır” buyurmuşlardır

(317

Mektup)
İşte bu sırlar bunlardır

Allah-u Teâlâ zâtına çektiği kimseleri kendi odasına almıştır

O, O’nun verdiği ilimle ilimlenmiş, has odanın esrarını oradan almıştır

Ondan başka hiçbir ferdin aklı ve ilmi yetmez

Doğrudan doğruya O’nun ihsanıdır, O’nun ikramıdır, O’nun vergisidir, O’nun bildirmesidir, O’nun göstermesidir

Çünkü robot robottur, hükümsüzdür

Bu anlattığımız sırlar esrar odasının sırlarının sırlarından, hakikat incilerindendir

Şefaat İzni:
Şefaat bir kimsenin suçunu affettirmek, kendisinden cezayı gidermek için hakkında yapılan bir iltimas ve istirhamdan ibarettir

Günahı sevabından çok olduğu için cehenneme girmeyi hak eden günahkâr müminlere; Allah-u Teâlâ’nın izni ile peygamberler, sıddıklar, âlimler, şehidler şefaat edeceklerdir

O kime şefaat yetkisi verirse, ancak o şefaat edebilir

Bu yetki O’na âittir

“O’nun izni olmadan, katında kim şefaat edebilir?” (Bakara: 255)
Buna kim cesaret edebilir? Şefaat izni verilenler de hep O’nun rızâsı ve izni doğrultusunda âile efrâdına, yakınlarına ve dostlarına şefaat ederler

O’nun izin vermediği hiç kimse şefaat edemez

Şefaat ancak şefaata ehil olanlara fayda sağlar

Ehil olmayanlara o gün hiçbir şefaatçinin şefaati fayda vermez