Teheccüd Namazı Geceleyin uyanıp kılınan namaz

Teheccüd sözlükte, uyumak ve uyanmak manasında olup, zıt anlamlı kelimelerdendir Daha sonra gece uyanıp namaz kılan kimseye, bu kökten türetilmiş "hecûd" denilmiş ve böylece teheccüd, terim olarak namaz ve Allah'ı zikir için gece uyanmak manasında kullanılmıştır Genellikle yatsı namazından sonra, daha uyumadan veya bir miktar uyuduktan sonra kılınan namaza gece namazı (salatü'l-leyl) denir Gece uykusu bölünerek kalkıp kılınan namazlara ise teheccüd namazı denir

Tabiinin büyüklerinden Esved ile Alkame: "Teheccüd uykudan sonradır" demişlerdir Hatta hiç uyumaksızın bütün geceyi ibadetle geçirmeyi adet edinmek mekruh sayılmıştır (Tecrid-i Sarih Tercümesi, IV, 13) Buhârî'nin Amr b el-As (ra)'dan rivâyetine göre bir kere Resulullah (sas) Abdullah b Amr'e "Ey Abdullah! Senin her gün oruç tuttuğun ve her gece baştan başa namaz kıldığın haberi bana ulaşmadı mı sanırsın " buyurmuşlardır Abdullah da, "Evet öyledir, ya Resulullah! Bütün gece namaz kılarım" demiştir Rasûl-i Ekrem, "Sakın öyle yapma Kâh oruç tut, kâh iftar et, gecenin bir kısmında namaz kıl, bir kısmında uyu" buyurmuştur (Tecrid-i Sarih Tercümesi, IV, 13)

Kur'an-ı Kerim'de Peygamber Efendimize hitaben: "Gecenin bir kısmında sadece sana mahsus, fazla (bir ibadet) olmak üzere namaz kıl Muhakkak Rabbin seni öğülmüş bir makama erdirecektir" (el-İsra, 17/79) buyurulmuştur Ayet-i kerimenin tefsirinde teheccüd namazının Hz Peygamber için farz veya fazilet olduğu ümmeti için nafile olduğu belirtilmiştir Peygamber Efendimiz teheccüd namazını kılmağa devam eder, bu namaz için kalktığında da şöyle dua ederdi: "Ya Rab! Her hamd Senin içindir Sen, göklerin ve her yerin ve bunlardaki her şeyin daimi müdebbirisin Yine her hamd senin içindir Sen, göklerin ve her yerin ve bunlardaki her şeyin nurusun, (bunları aydınlatırsın) Yine her hamd senin içindir Sen göklerin ve her yerin ve bunlarda bulunan her şeyin sahibisin Yine her hamd senin içindir Sen haksın, senin vaadin de haktır (Ahirette) seni görmek de haktır Sözün haktır Cennetin de haktır, Cehennemin de haktır Peygamberinde haktır, Muhammed (sas) de haktır Kıyamet günü de haktır Ya Râb! Ancak sana itaat ettim Sana inandım, sana güvendim, sana yöneldim, yalnız senin (burhanlarına) dayanarak (düşmanlarla) mücadele ettim Aramızda yalnız seni hakem kıldım Ya Râb! Önce işlediğim ve sonra işlerim sandığım, gizli yaptığım ve aşikâra işlediğim (bütün) günahlarımı bağışla! (Ahiret hayatımda beni) takdim eden, (dünya tarihinde nübüvvetimi) tehir eden ancak sensin (Allahım!) ibadete layık ilah yoktur, yalnız sen varsın, yahut, senden başka ibadete layık ilah yoktur Hakîmâne tasarruf da, tam kuvvet de Allah ile kaimdir" (Tecrid-i Sarih Tercemesi, IV, 12)

Teheccüd namazı menduptur İki ilâ oniki rekat arasında kılınabilir En azı iki rekat, en çoğu oniki, ortası ise sekiz rekattır Her iki rekatta selam verilmesi daha faziletlidir

Teheccüdün en faziletli vakti:

Peygamber Efendimiz (sas), Sahih-i Müslim'de Ebû Hureyre (ra)'dan rivâyet edilen bir hadis-i şerifte teheccüd namazının en faziletli vaktini şöyle belirtmiştir: "Farz namazdan sonra en faziletli namaz gece namazıdır Geceyi iki kısma bölersen son kısmı namaz için en faziletli vakittir Eğer geceyi üçe bölersen ortası en faziletli vakittir" (Tecrid-i Sarih Terc IV, 16)

Teheccüd namazı çok faziletli bir namazdır Kur'an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde teheccüd namazı kılmaya teşvik edilmiş ve bu namazı kılanlar övülmüştür Yüce Rabbimiz geceleyin kalkıp teheccüd namazı kılanlar hakkında şöyle buyurur: "Onların yanları yataklarından uzaklaşır (teheccüd namazı kılmak için yataklarından kalkarlar), korkarak ve umarak Rablerine dua ederler ve kendilerine verdiğimiz rızıktan (hayır için) harcarlar Yaptıklarına karşılık olarak onlar için gözlerini aydınlatıcı ne güzel (nimetlerin) saklandığını hiç kimse bilmez" (es-Secde, 32/16-17)

Ebû Hureyre (ra)'dan rivâyet edilen bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (sas) şöyle buyurmuştur: "Geceleyin kalkıp namaz kılan ve karısını uyandırarak ona da kıldıran, şayet kalkmak istemezse yüzüne su serpen erkeğe Allah rahmet eder, (günahlarını bağışlar) Yine geceleyin kalkıp namaz kılan ve kocasını uyandıran, kalkmak istemezse yüzüne su serpen kadına da Allah rahmet eder (günahını bağışlar)" (Ebû Davûd, Salâtü'tTatavvu', 18)

Hadis-i şerif insanı teheccüd namazı kılmaya teşvik ettiği gibi, aile fertlerini kaldırıp onlara da bu faziletli namazı kıldırmaya teşvik etmektedir

Yine Ebû Hureyre ve Ebû Saîd el-Hudrî (ra) Peygamber Efendimiz (sas)'in şöyle buyurduğunu rivâyet etmişlerdir: "Kim geceleyin uyanır ve karısını da uyandırarak beraberce iki rekat namaz kılarlarsa, Allah'ı çok zikreden erkek ve kadınlardan yazılırlar" (Ebû Davûd, Vitr, 13) Allah'ı çok zikreden erkek ve kadınlar ise Allah'ın mağfiret ve mükâfatına nail olacaklardır Kur'an-ı Kerimde onlar hakkında "Allah'ı çok zikreden erkekler ve zikreden kadınlar, işte Allah bunlar için bağış ve büyük mükâfat hazırlamıştır" (el-Ahzab, 33/35) buyurulmuştur

Bir kimse itiyat haline getirdiği teheccüd namazını özürsüz yere terketmemelidir Hz Âişe validemizin şöyle dediği rivâyet edilmiştir: "Gece namazını terketme Çünkü Resulullah (sas) onu terketmezdi Hasta ve yorgun olduğun zaman oturarak kılardı" (Ebû Davûd, Salatu't-Tatavvu', 18) Yine Hz Âişe validemiz, "Resulullah (sas)'e namazın en sevimlisi az da olsa devam edileni idi Resulullah (sas) bir namazı kılmaya başladığı zaman ona devam ederdi" demiştir (Buhar, Savm, 52)

Durak PUSMAZ

Teheccüd namazı, Peygamberimiz’e farz bizim için sünnettir Kamil ve şuurlu mü’minler zamanını ona göre ayarlayıp, gece ibadet ederler Uykularından fedâkârlık yapıp gecelerini namazla nurlandırır, Rabb’lerinden ne istiyorlarsa o vakitte ister, günahlarına o vakitte tövbe ederler:

* “Onlar yataklarından geceleri kalkarak, korku ve ümit içinde Rabb’lerine yalvaranlardır ve kendilerine geçinmeleri için verdiğimiz rızıktan başkalarına harcayanlardır” (Secde: 32/16)

* “O mü’minler geceleri pek az uyurlardı” (Zariyat: 51/17)

* Hz Ayşe validemiz şöyle rivayet ediyor: Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem geceleyin kalkıp ayakları şişinceye kadar namaz kılardı Bunun üzerine O’na, ‘Yâ Resûlallah! Senin geçmiş ve gelecek bütün hataların bağışlandığı halde niye böyle kendini yoruyorsun?’ dedim

* Bana cevâben, “Ben de Allah’a şükreden bir kul olmayayım mı?” buyurdu (Buhârî, Tefsîr-i sûre 48)

* Ebû Hüreyre’den (ra) rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Biriniz uyuduğu zaman şeytan onun ense köküne üç düğüm atar Her bir düğümü attığı yere, ‘Gecen uzun olsun, yat, uyu!’ diye eliyle vurur Şayet o kimse uyanarak Allah’ı anarsa, düğümlerden biri çözülür Abdest alırsa, bir düğüm daha çözülür Bir de namaz kılarsa, şeytanın attığı bütün düğümler çözülür ve böylece neşeli ve huzurlu bir şekilde sabahlar Allah’ı anmaz, abdest alıp namaz kılmazsa uyuşuk ve tembel bir halde sabahlar” (Buhari, Teheccüd 12)

* Ebû Hureyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

“Geceleyin kalkıp namaz kılan, karısını da kaldıran, kalkmazsa yüzüne su serperek uyandıran kimseye Allah merhamet etsin Aynı şekilde geceleyin kalkıp namaz kılan, kocasını da uyandıran, uyanmazsa yüzüne su serperek uykusunu kaçıran kadına da Allah merhamet etsin” (Ebû Dâvûd, Tatavvu 18)

* Ebû Hüreyre ve Ebû Saîd el-Hudrî radıyallahu anhümâ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

* “Bir kimse geceleyin karısını uyandırır da beraberce veya her biri kendi başına iki rekat namaz kılarlarsa, Allah’ı çok anan erkekler ve Allah’ı çok anan kadınlar arasına yazılırlar” (Ebû Dâvûd, Tatavvu 18)

Teheccüd namazı, Peygamberimiz’e farz bizim için sünnettir Kamil ve şuurlu mü’minler zamanını ona göre ayarlayıp, gece ibadet ederler Uykularından fedâkârlık yapıp gecelerini namazla nurlandırır, Rabb’lerinden ne istiyorlarsa o vakitte ister, günahlarına o vakitte tövbe ederler:

* “Onlar yataklarından geceleri kalkarak, korku ve ümit içinde Rabb’lerine yalvaranlardır ve kendilerine geçinmeleri için verdiğimiz rızıktan başkalarına harcayanlardır” (Secde: 32/16)

* “O mü’minler geceleri pek az uyurlardı” (Zariyat: 51/17)

* Hz Ayşe validemiz şöyle rivayet ediyor: Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem geceleyin kalkıp ayakları şişinceye kadar namaz kılardı Bunun üzerine O’na, ‘Yâ Resûlallah! Senin geçmiş ve gelecek bütün hataların bağışlandığı halde niye böyle kendini yoruyorsun?’ dedim

* Bana cevâben, “Ben de Allah’a şükreden bir kul olmayayım mı?” buyurdu (Buhârî, Tefsîr-i sûre 48)

* Ebû Hüreyre’den (ra) rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Biriniz uyuduğu zaman şeytan onun ense köküne üç düğüm atar Her bir düğümü attığı yere, ‘Gecen uzun olsun, yat, uyu!’ diye eliyle vurur Şayet o kimse uyanarak Allah’ı anarsa, düğümlerden biri çözülür Abdest alırsa, bir düğüm daha çözülür Bir de namaz kılarsa, şeytanın attığı bütün düğümler çözülür ve böylece neşeli ve huzurlu bir şekilde sabahlar Allah’ı anmaz, abdest alıp namaz kılmazsa uyuşuk ve tembel bir halde sabahlar” (Buhari, Teheccüd 12)

* Ebû Hureyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Geceleyin kalkıp namaz kılan, karısını da kaldıran, kalkmazsa yüzüne su serperek uyandıran kimseye Allah merhamet etsin Aynı şekilde geceleyin kalkıp namaz kılan, kocasını da uyandıran, uyanmazsa yüzüne su serperek uykusunu kaçıran kadına da Allah merhamet etsin” (Ebû Dâvûd, Tatavvu 18)

* Ebû Hüreyre ve Ebû Saîd el-Hudrî radıyallahu anhümâ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

* “Bir kimse geceleyin karısını uyandırır da beraberce veya her biri kendi başına iki rekat namaz kılarlarsa, Allah’ı çok anan erkekler ve Allah’ı çok anan kadınlar arasına yazılırlar” (Ebû Dâvûd, Tatavvu 18)

allah razı olsun elif kardeş

Teheccüd Namazı Geceleyin uyanıp kılınan namaz

Teheccüd sözlükte, uyumak ve uyanmak manasında olup, zıt anlamlı kelimelerdendir Daha sonra gece uyanıp namaz kılan kimseye, bu kökten türetilmiş "hecûd" denilmiş ve böylece teheccüd, terim olarak namaz ve Allah'ı zikir için gece uyanmak manasında kullanılmıştır Genellikle yatsı namazından sonra, daha uyumadan veya bir miktar uyuduktan sonra kılınan namaza gece namazı (salatü'l-leyl) denir Gece uykusu bölünerek kalkıp kılınan namazlara ise teheccüd namazı denir

Tabiinin büyüklerinden Esved ile Alkame: "Teheccüd uykudan sonradır" demişlerdir Hatta hiç uyumaksızın bütün geceyi ibadetle geçirmeyi adet edinmek mekruh sayılmıştır (Tecrid-i Sarih Tercümesi, IV, 13) Buhârî'nin Amr b el-As (ra)'dan rivâyetine göre bir kere Resulullah (sas) Abdullah b Amr'e "Ey Abdullah! Senin her gün oruç tuttuğun ve her gece baştan başa namaz kıldığın haberi bana ulaşmadı mı sanırsın " buyurmuşlardır Abdullah da, "Evet öyledir, ya Resulullah! Bütün gece namaz kılarım" demiştir Rasûl-i Ekrem, "Sakın öyle yapma Kâh oruç tut, kâh iftar et, gecenin bir kısmında namaz kıl, bir kısmında uyu" buyurmuştur (Tecrid-i Sarih Tercümesi, IV, 13)

Kur'an-ı Kerim'de Peygamber Efendimize hitaben: "Gecenin bir kısmında sadece sana mahsus, fazla (bir ibadet) olmak üzere namaz kıl Muhakkak Rabbin seni öğülmüş bir makama erdirecektir" (el-İsra, 17/79) buyurulmuştur Ayet-i kerimenin tefsirinde teheccüd namazının Hz Peygamber için farz veya fazilet olduğu ümmeti için nafile olduğu belirtilmiştir Peygamber Efendimiz teheccüd namazını kılmağa devam eder, bu namaz için kalktığında da şöyle dua ederdi: "Ya Rab! Her hamd Senin içindir Sen, göklerin ve her yerin ve bunlardaki her şeyin daimi müdebbirisin Yine her hamd senin içindir Sen, göklerin ve her yerin ve bunlardaki her şeyin nurusun, (bunları aydınlatırsın) Yine her hamd senin içindir Sen göklerin ve her yerin ve bunlarda bulunan her şeyin sahibisin Yine her hamd senin içindir Sen haksın, senin vaadin de haktır (Ahirette) seni görmek de haktır Sözün haktır Cennetin de haktır, Cehennemin de haktır Peygamberinde haktır, Muhammed (sas) de haktır Kıyamet günü de haktır Ya Râb! Ancak sana itaat ettim Sana inandım, sana güvendim, sana yöneldim, yalnız senin (burhanlarına) dayanarak (düşmanlarla) mücadele ettim Aramızda yalnız seni hakem kıldım Ya Râb! Önce işlediğim ve sonra işlerim sandığım, gizli yaptığım ve aşikâra işlediğim (bütün) günahlarımı bağışla! (Ahiret hayatımda beni) takdim eden, (dünya tarihinde nübüvvetimi) tehir eden ancak sensin (Allahım!) ibadete layık ilah yoktur, yalnız sen varsın, yahut, senden başka ibadete layık ilah yoktur Hakîmâne tasarruf da, tam kuvvet de Allah ile kaimdir" (Tecrid-i Sarih Tercemesi, IV, 12)

Teheccüd namazı menduptur İki ilâ oniki rekat arasında kılınabilir En azı iki rekat, en çoğu oniki, ortası ise sekiz rekattır Her iki rekatta selam verilmesi daha faziletlidir

Teheccüdün en faziletli vakti:

Peygamber Efendimiz (sas), Sahih-i Müslim'de Ebû Hureyre (ra)'dan rivâyet edilen bir hadis-i şerifte teheccüd namazının en faziletli vaktini şöyle belirtmiştir: "Farz namazdan sonra en faziletli namaz gece namazıdır Geceyi iki kısma bölersen son kısmı namaz için en faziletli vakittir Eğer geceyi üçe bölersen ortası en faziletli vakittir" (Tecrid-i Sarih Terc IV, 16)

Teheccüd namazı çok faziletli bir namazdır Kur'an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde teheccüd namazı kılmaya teşvik edilmiş ve bu namazı kılanlar övülmüştür Yüce Rabbimiz geceleyin kalkıp teheccüd namazı kılanlar hakkında şöyle buyurur: "Onların yanları yataklarından uzaklaşır (teheccüd namazı kılmak için yataklarından kalkarlar), korkarak ve umarak Rablerine dua ederler ve kendilerine verdiğimiz rızıktan (hayır için) harcarlar Yaptıklarına karşılık olarak onlar için gözlerini aydınlatıcı ne güzel (nimetlerin) saklandığını hiç kimse bilmez" (es-Secde, 32/16-17)

Ebû Hureyre (ra)'dan rivâyet edilen bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (sas) şöyle buyurmuştur: "Geceleyin kalkıp namaz kılan ve karısını uyandırarak ona da kıldıran, şayet kalkmak istemezse yüzüne su serpen erkeğe Allah rahmet eder, (günahlarını bağışlar) Yine geceleyin kalkıp namaz kılan ve kocasını uyandıran, kalkmak istemezse yüzüne su serpen kadına da Allah rahmet eder (günahını bağışlar)" (Ebû Davûd, Salâtü'tTatavvu', 18)

Hadis-i şerif insanı teheccüd namazı kılmaya teşvik ettiği gibi, aile fertlerini kaldırıp onlara da bu faziletli namazı kıldırmaya teşvik etmektedir

Yine Ebû Hureyre ve Ebû Saîd el-Hudrî (ra) Peygamber Efendimiz (sas)'in şöyle buyurduğunu rivâyet etmişlerdir: "Kim geceleyin uyanır ve karısını da uyandırarak beraberce iki rekat namaz kılarlarsa, Allah'ı çok zikreden erkek ve kadınlardan yazılırlar" (Ebû Davûd, Vitr, 13) Allah'ı çok zikreden erkek ve kadınlar ise Allah'ın mağfiret ve mükâfatına nail olacaklardır Kur'an-ı Kerimde onlar hakkında "Allah'ı çok zikreden erkekler ve zikreden kadınlar, işte Allah bunlar için bağış ve büyük mükâfat hazırlamıştır" (el-Ahzab, 33/35) buyurulmuştur

Bir kimse itiyat haline getirdiği teheccüd namazını özürsüz yere terketmemelidir Hz Âişe validemizin şöyle dediği rivâyet edilmiştir: "Gece namazını terketme Çünkü Resulullah (sas) onu terketmezdi Hasta ve yorgun olduğun zaman oturarak kılardı" (Ebû Davûd, Salatu't-Tatavvu', 18) Yine Hz Âişe validemiz, "Resulullah (sas)'e namazın en sevimlisi az da olsa devam edileni idi Resulullah (sas) bir namazı kılmaya başladığı zaman ona devam ederdi" demiştir (Buhar, Savm, 52)

Durak PUSMAZ

Teheccüd Namazı

Teheccüd namazının sevabı hudutsuzdur Kılmaya devam edenlerin duâsı kabul, dereceleri yüksek olur Resûlüllah Sallallâhü Aleyhi ve Sellem Efendimiz'in hiç terketmediği bir namazdır Bu da 6 rek'at olarak teheccüd vaktinde kılınırTeheccüd vakti, gece, öğlenin girdiği vakitte başlar, imsak vaktine kadar devam eder Meselâ: gündüz öğle vakti saat 12'00'de ise gece saat 12'00 de teheccüd vakti giriyor demektir

Bu namazların niyetleri ve nasıl kılınacağı "Mübârek Gün ve Gecelerde Yapılması Tavsiye edilen DUÂ ve İBÂDETLER" isimli eserimizde geniş olarak izah edilmiştir