Tesbih Namazı, Fazileti ve Kılınış Usûlü Mumsema İslam Arşivi Tesbih Namazı, Fazileti ve Kılınış Usûlü Tesbih Namazı, Fazileti ve Kılınış Usûlü


Tesbih namazı, tesbih edilerek kılınan bir namazdır; menduptur, yani sevabı çok olan nafile namazlardan biridir

Arapça bir kelime olan "tesbih", Allah Teâlâ'yı noksan sıfatlardan tenzih, kemâl sıfatlarla tavsif etme ve ululama manasına gelir Dört rek’at olan bu namazda üçyüz defa "Sühhânallâhi velhamdü lillâhi ve lâ ilâhe illallâhu vellâhu ekber velâ havle velâ kuvvete illâ billâhil aliyyil azıym" dendiği için bu ismi almıştır

Tesbih namazının muayyen-belli bir vakti yoktur Kerahet vakitlerinin dışında her zaman kılınabilir Bununla birlikte Cuma ve Pazar akşamları ve sair mübarek gün ve gecelerde kılınması daha faziletlidir Bu namazı dört rek’at olarak kılmak caiz olduğu gibi, iki rek’atın sonunda selam vererek ayrı ayrı ikişer rek’at halinde kılmak da caizdir

Tesbih namazı tevbenin, istiğfarın en büyüğü Sadece kavlen/dille-sözle değil, bütün vücutla fiilen yapılanıdır Yani fiilî istiğfardır Ecri-sevabı çok büyüktür Sevgili Peygamberimiz (sav), amcası Hz Abbas’a (ra), “Bu namazı kıldığın vakit günahının öncesi ve sonrası, yenisi ve eskisi, hatâen ve kasten (bilerek-bilmeyerek) yapılanı, küçüğü ve büyüğü, gizlisi ve aşikâr olanı mağfiret edilmiş olur” (1) buyurmuşlardır

Tesbih namazı hakkında Kur'an'da geçen herhangi bir ayet yoktur; ancak bu namaz hakkında Resûlüllah Efendimiz’den (sav), yukarıda da bir kısımını zikrettiğimiz hadis-i şerif varid olmuştur Hazret-i İkrime'den ve o da Hazret-i İbn Abbas'tan (ranhüm) rivâyet etmişlerdir ki, Resûlü Ekrem Efendimiz (sav) muhterem amcaları Hazret-i Abbas'a (ra) hitaben Tesbih Namazı ile alakalı dikkat çekici şu tavsiyelerde bulunmuşlardır:

“Ey Abbas! Amcacığım! Sana bir şey vereyim mi, sana bir bağışta bulunayım mı? Sana bir özellik tanıyayım mı? Sana on haslet ölçüsü vereyim mi? Sen bu on hasleti yerine getirdiğin zaman, Allah senin geçmiş ve gelecek, eski ve yeni, bilerek veya bilmeyerek yaptığın, gizli veya aşikâr yapılan, küçük büyük bütün günahlarını affeder, bağışlar Bu on haslet şunlardır:

“Dört rek’at namaz kılarsın, her rek’atında Fatiha suresini ve başka bir sure okursun Birinci rek’atta kıraatı bitirdikten sonra, ayakta iken on beş defa: ‘Sübhânellâhi velhamdü lillâhi ve lâ ilâhe illallâhü vellâhü ekber (velâ havle velâ kuvvete illâ billâhil aliyyil azıym)’ dedikten sonra rükua varırsın ve aynı tesbihi on defa rükûda söylersin Sonra başını kaldırıp, ayakta on defa söylersin Sonra secdeye gider on defa orada söylersin Birinci secdeden sonra iki secde arasındaki oturuşta on defa söylersin İkinci secdeye vardığında yine on defa ve başını secdeden kaldırınca da on defa söylersin Böylece bir rek’atta yetmiş beş defayı tamamlamış olursun

“Ey amcacığım! Eğer güç yetirebilirsen, her gün bu namazı bir defa kılarsın Buna güç yetiremediğin takdirde, her cuma bir defa kılmaya çalışırsın Bunu da yapamazsan, her sene bir defa kılmaya çalış Bunu da yapamazsan hiç olmazsa ömründe bir defa olsun kıl” (2)


TESBİH NAMAZININ KILINIŞI

Tesbih namazı 4 rek'attir Bu namazda 300 defa şu tesbih okunur:

"Sübhânellâhi velhamdü lillâhi velâ ilâhe illallâhü vellâhü ekber velâ havle velâ kuvvete illâ billâhil aliyyil azıym"

Bu tesbih, namaz içinde şöyle okunur:

• 15 kere Sübhâneke'den sonra (Fâtiha ve zamm-ı sûreden önce),
• 10 defa Eûzü Besmele, Fâtiha ve zamm-ı sûreden sonra,
• 10 defa Rükûda,
• 10 defa Rükûdan kalkınca ayakta (kavmede),
• 10 defa Birinci secdede,
• 10 defa İki secde arasındaki oturmada (celsede),
• 10 defa İkinci secdede,

Birinci rek'atte okunan bu tesbihlerin adedi 75'tir İkinci rek'atte aynı sıralama ile yine 75 defa okunur Üçüncü ve dördüncü rek'atler de böyle kılınır (3)

Bütün namazlarda olduğu gibi, tesbih namazında da, Kur'an'dan bir şey okunacağı zaman, Kur'ân-ı Kerim’in herhangi bir yerinden okumak mümkündür "Şu sure okunmaz veya mutlaka şu sureyi okumak gerekir" diye bir şart yoktur Ancak İbn Abbas'a (ra), "Bu namaz için belirlenmiş bir sûre biliyor musun?" diye sorulunca, "Evet, et-Tekâsür, el-Asr, el-Kâfirûn, ve el-İhlâs" diye cevap vermiştir(4)
***

Tesbih Namazı, kılınması teşvik edilmiş bir namazdır Bunu alışkanlık haline getirmek müstehaptır Tembelllik etmemek lâzımdır

Kılmasını bilmeyenlerin de istifade etmesi, öğrenmeleri maksadıyla cemaatle de kılınabilir Cemaatle kılınırsa imam olacak kimse bu namazı kılmayı evvela nezreder ve namazı kıldırırken kıraatı ve tesbihleri her yerde cehrî (sesli) okur Cemaat ise sükut eder, dinler (5)

Tesbih namazında yanılma olursa, sehiv secdesinde bu ilave tesbihlerin okunması gerekmez Namaz kılan aklında bu tesbihlerin sayılarını tutabiliyorsa, bastırarak da olsa parmakları ile saymaz


DİPNOTLAR
(1) Mehmed Zihni Efendi, Nimet-i İslâm, İstanbul, 1398, s 632
(2) Tirmizî, Vitir, 19; İbn Mace, ikâme, 190; Ebû Dâvud, Tatavvu, 14; et-Tergib ve't-Terhib, I, 467, 469
(3) Tesbih namazının bu kılınma usûlü, Tirmizî'nin el-Câmii'nde İmam-ı Azam Ebû Hanife'nin (rh) talebelerinden Abadullah b Mübarek'ten (raleyh) rivayet ettiği şekle göredir
(4) el-Fetâva’l-Hindiyye, Mısır 1323, I, 119
(5) İbn Abidîn, Reddü'l-Muhtar, Mısır, 1966, II, 27; Muhtasar İlmihal, Hasan Arıkan, Fazilet Neşriyat, İstanbul, yyy, s 95-96; Mehmed Zihni Efendi, Nimet-i İslâm, İstanbul, 1398, s 632)

Tesbih namazı her bir senede kılınmak zorunda idir Ama isterseniz istediğiniz namazdan sonra yapabilirsiniz

Allah razı olsun kardeşim kaynakda vermişsin bunun içinde ayrıca teşekkür ederim +rep

Allah razı olsun, kardeş Ben isterim ki Bu sitede herkes bu konuya gelsin baksın Teşekkür ve +rep atmaları değil birazcık bilgilenme amaçlı
İyi forumlar

cc ü razı olsun kardeşim

Sağolasın ihramlı kardeş Forumda iyi eğlenceler dileğiyle

Tesbih edilerek kılınan nafile namazlardan biri Tesbih namazı, mendup (sevabı çok) olan namazlardan biridir Arapça bir kelime olan tesbih, Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih etme ve ululama manasına gelir Dört rekat olan bu namazda üçyüz defa "Suhhânallahi velhamdü lillâhi ve la ilâhe illallahu vellalâhu ekber" dendiği için bu adı almıştır

Tesbih namazının belli bir vakti yoktur Kerahet vakitlerinin dışında her zaman kılınabilir Bu namazı dört rekat olarak kılmak mümkün olduğu gibi, iki rekatın sonunda selam vermek suretiyle, ayrı ayrı ikişer rekat halinde kılmak da mümkündür (Vehbe ez-Zuhavlî, el-Fıkhu'l-İslâmî ve Edilletühü, Dımaşk, 1984, II, 49)

Tesbih namazı hakkında Kur'an'da geçen herhangi bir ayet yoktur Ancak bu namaz hakkında hadis rivâyet edilmiştir Resulullah (sas) amcası Hz Abbas'a tesbih namazı hakkında bu tavsiyede bulunmuştur:

Ey Abbas! Amcacığım! Sana bir şey vereyim mi, sana bir bağışta bulunayım mı? Sana bir özellik tanıyayım mı? Sana on haslet ölçüsü vereyim mi? Sen bu on hasleti yerine getirdiğin zaman, Allah senin geçmiş ve gelecek, eski ve yeni, bilerek veya bilmeyerek yaptığın, gizli veya aşikâr yapılan, küçük büyük bütün günahlarını affeder, bağışlar Bu on haslet şunlardır:

Dört rekat namaz kılarsın, her rekatında Fatiha suresini ve başka bir sure okursun Birinci rekatta kıraatı bitirdikten sonra, ayakta iken on beş defa: "Sübhanellâhi velhamdu lillâhi ve lâ ilahe illallahu vellâhu ekber" dedikten sonra rükua varırsın ve aynı tesbihi on defa rükûda söylersin Sonra başını kaldırıp, ayakta on defa söylersin Sonra secdeye gider on defa orada söylersin Birinci secdeden sonra iki secde arasındaki oturuşta on defa söylersin İkinci secdeye vardığında yine on defa ve basını secdeden kaldırınca da on defa söylersin Böylece bir rekatta yetmiş bey defayı tamamlamış olursun

Ey amcacığım! Eğer güç getirebilirsen, her gün bu namazı bir defa kılarsın Buna güç getiremediğin takdirde, her cuma bir defa kılmaya çalışırsın Bunu da yapamazsan, her sene bir defa kılmaya çalış Bunu da yapamazsan hiç olmazsa ömründe bir defa olsun kıl” (Tirmizî, Vitir, 19; İbn Mace, ikâme, 190; Ebû Dâvud, Tatavvu, 14; et-Tergib ve't-Terhib, I, 467, 469)

Tesbih namazında okunan tesbihlerin, namaz içindeki yeri hususunda iki görüş vardır Hanefî mezhebine göre tesbih namazını kılarken, Allah rızası için tesbih namazına veya nafile namaza niyet edilir ve "Allahu Ekber" diye namaza başlanır Sübhanekeden sonra onbeş kere "Sübhanellahi velhamdu lillahi" okunur Sonra Eûzü Besmele, Fatiha ve bir sure okunup tekrar on kere "Sübhânallah " okunur Ondan sonra rükua varılır Üç kere, "Subhâne rabbiye'lazim" dendikten sonra, on defa Subhânellah" okunur Rükûdan, "Semiallahu limen hamideh, Rabbena leke'l-hamd" denilerek kalkılır Doğrulduktan sonra yine on defa, Suhhânellah” okunur Bundan sonra secdeye varır Secdede üç defa "Suhhane rabbiye'l-a'lâ" dan sonra on kere "Subhânellah" okunur Secdeden tekbir ile kalkılır iki secde arasındaki oturuşta yine on defa, "Subhânellah" okunur ikinci secdeye tekbir ile varılıp üç defa, "Sübhane rabbiye'l-a'lâ" dan sonra, tekrar on defa, "Subhânellah" okunur ki, bu fazla tesbihlerin toplamı yetmişbeşe ulaşmış olur

Peşinden ikinci rekata kalkılır Yine önce onbeş kere Subhânellah" okunur Sonra aynen birinci rekattaki şekliyle hareket edilerek kılınır ve ikinci rekatın sonunda oturulur Tahiyyat ve salli-barik duaları okunur İlave tesbihlerin toplamı böylece 150 olmuş olur Bundan sonra selam vermeden veya selamdan sonra ayağa kalkılır Üçüncü ve dördüncü rekatlar, aynen birinci ve ikinci rekatlar gibi kılınır Böylece dört rekatte üçyüz defa tesbih duası okunmuş olur

Tesbih namazının bu kılınma şekli, Tirmizî'nin el-Câmi'inde, Ebu Hanife'nin talebelerinden Abdullah b Mübarek'ten rivâyet ettiği şekle göredir İkinci görüşe göre ise, yukarıdaki hadiste tarif edildiği gibi kılınır

Diğer bir rivâyete göre de, tesbih namazında okunan tesbih duası; "Subhanellâhi ve'l hamdu lillâhi ve lâ ilahe illallahu va'llâhu ekber ve lâ havle ve lâ kuvvete illa billahil aliyyi'l azim” şeklinde uzatılır

Tesbih namazında yanılma olursa, sehiv secdelerinde bu ilâve tesbihlerin okunması gerekmez Namazı kılan kişi bu tesbihleri aklında tutabiliyorsa, parmaklarıyla saymaz Tesbih namazı cemaat halinde kılındığı zaman imâm, açıktan okur ve tesbihleri de açıktan tekrar eder (İbn Abidîn, Reddu'l-Muhtar, Mısır 1966,II, 27)

Bütün namazlarda olduğu gibi, tesbih namazında da, Kur'an'dan bir şey okunacağı zaman, Kur'an'ın herhangi bir yerinden okumak mümkündür "Şu sure okunmaz veya mutlaka şu sureyi okumak gerekir" diye bir şey yoktur Ancak İbn Abbas'a: "Bu namaz için belirlenmiş bir sure biliyor musun?" diye sorulunca: "Evet, et-Tekâsur, el-Asr, el-Kâfirûn, ve el-İhlâs" diye cevap vermiştir (Fetavayi Hindiyye, Mısır 1323, I, 119)

Nureddin TURGAY

ellerine sağlık allah razı olsun +rep