Eski Türk edebiyatı

**ßaran** · 08-03-2008

_Eski Türk edebiyatı

XIII

asırdan sonra Türk cemiyet hayatında çeşitli zümre ve çevrelerin teşekkülü, değişik edebî mahsullerin ortaya çıkmasına sebep olmuştu

Saray, konak, medrese çevrelerinde ve bunlara yakın topluluklarda okumuşlara mahsus yeni bir edebiyat doğmaya başlamıştı

Kaynağını ve örneğini daha çok İran edebiyatından alan, İslâm kültürünün bütün kollarından belenen, Türk ruhunun hususiyetlerini aksettiren ve mahallî çizgileri veren bu edebiyat, 600 yıldan fazla devam etmiş ve canlılığını kaybetmekle beraber günümüze kadar gelmiştir

Yüksek zümre edebiyatı denen ve asırlar boyunca dil ve muhteva bakımından örnek teşkil ettiği ve okullarda okutulduğu için "klasik" kabul edilen bu edebiyat, umumiyetle Divan edebiyatı ismiyle tanınmıştır

Bu suretle adlandırılmasına sebep, bu edebiyatın daha çok manzum eserlerden meydana gelmesi ve şiir kitaplarına "divan" denmesidir

Divan şiiri Anadolu'da XIII

asırda Selçuklular zamanında Hoca Dehhânî ile başlamıştır

XIV

asırda Ahmedî, Şeyhoğlu, Ahmed-i Dâî gibi şairlere sahip bulunan bu edebiyatın ilk büyük üstadı XV

asırda yaşamış olan Şeyhî'dir

Fatih devrinde Ahmet Paşa ve daha sonra Necâtî'yi yetiştiren Divan şiiri XVI

asırda Zâtî, Bâkî, Hayâlî, Taşlıcalı Yahya, Nev'î, Fuzûlî, Rûhî-i Bağdâdî, Hâkanî, XVII

asırda Şeyhülislâm Yahya, Nef'î, Nâilî, Necâtî, Nev'î-zâde Atâî, Nâbî, Sâbit

XVIII

asırda Nedim, Şeyh Galib, Râgıb Paşa, XIX

asırda Yenişehirli Avni, Ziya Paşa gibi büyük sanatkârların eserleriyle fevkalâde bir gelişme göstermiştir

İslâm kültürü kaynağından beslenen ve bilhassa başlangıçta İran edebiyatını örnek alan Divan edebiyatımız muhteva itibariyle çok çeşitli unsurlara dayanmaktadır

Divan edebiyatının iç zenginliğini ve özünü teşkil eden ve bugün onu iyi anlamak için bilinmesi gereken bu eski kültür ve bilgi malzemesi şunlardır :

1- Dinî inançlar (âyet ve hadisler),
2- İslâmî ilimler (tefsir, kelâm, fıkıh)
3- İslâm tarihi,
4- Tasavvuf ve remizleri,
5- İran mitolojisi (şahsiyetler ve hâdiseler),
6- Peygamber kıssaları, mûcizeler, efsaneler, rivayetler
7- Tarihî, efsanevî, mitolojik şahsiyetler ve hâdiseler,
8- Çağın ilimleri (hikmet, kimya, hendese, tıp vs

),
9- Türk tarihi ve millî kültür unsurları,
10- Devrin edebiyat anlayışı ve edebî bilgileri (belâgat),
11- Dil malzemesi (deyimler, atasözleri; Arapça ve Farsça kelimeler, şekiller, tamlamalar, birleşik sıfatlar vs

)

08-03-2008	#1
Bilgiler ßaran Özel Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Mar 2008 Mesaj: 7,090 İtibar Tecrübe Puanı: 73 Rep Puanı : 2928 Rep Derecesi :	Eski Türk edebiyatı _Eski Türk edebiyatı XIII asırdan sonra Türk cemiyet hayatında çeşitli zümre ve çevrelerin teşekkülü, değişik edebî mahsullerin ortaya çıkmasına sebep olmuştu Saray, konak, medrese çevrelerinde ve bunlara yakın topluluklarda okumuşlara mahsus yeni bir edebiyat doğmaya başlamıştı Kaynağını ve örneğini daha çok İran edebiyatından alan, İslâm kültürünün bütün kollarından belenen, Türk ruhunun hususiyetlerini aksettiren ve mahallî çizgileri veren bu edebiyat, 600 yıldan fazla devam etmiş ve canlılığını kaybetmekle beraber günümüze kadar gelmiştir Yüksek zümre edebiyatı denen ve asırlar boyunca dil ve muhteva bakımından örnek teşkil ettiği ve okullarda okutulduğu için "klasik" kabul edilen bu edebiyat, umumiyetle Divan edebiyatı ismiyle tanınmıştır Bu suretle adlandırılmasına sebep, bu edebiyatın daha çok manzum eserlerden meydana gelmesi ve şiir kitaplarına "divan" denmesidir Divan şiiri Anadolu'da XIII asırda Selçuklular zamanında Hoca Dehhânî ile başlamıştır XIV asırda Ahmedî, Şeyhoğlu, Ahmed-i Dâî gibi şairlere sahip bulunan bu edebiyatın ilk büyük üstadı XV asırda yaşamış olan Şeyhî'dir Fatih devrinde Ahmet Paşa ve daha sonra Necâtî'yi yetiştiren Divan şiiri XVI asırda Zâtî, Bâkî, Hayâlî, Taşlıcalı Yahya, Nev'î, Fuzûlî, Rûhî-i Bağdâdî, Hâkanî, XVII asırda Şeyhülislâm Yahya, Nef'î, Nâilî, Necâtî, Nev'î-zâde Atâî, Nâbî, Sâbit XVIII asırda Nedim, Şeyh Galib, Râgıb Paşa, XIX asırda Yenişehirli Avni, Ziya Paşa gibi büyük sanatkârların eserleriyle fevkalâde bir gelişme göstermiştir İslâm kültürü kaynağından beslenen ve bilhassa başlangıçta İran edebiyatını örnek alan Divan edebiyatımız muhteva itibariyle çok çeşitli unsurlara dayanmaktadır Divan edebiyatının iç zenginliğini ve özünü teşkil eden ve bugün onu iyi anlamak için bilinmesi gereken bu eski kültür ve bilgi malzemesi şunlardır : 1- Dinî inançlar (âyet ve hadisler), 2- İslâmî ilimler (tefsir, kelâm, fıkıh) 3- İslâm tarihi, 4- Tasavvuf ve remizleri, 5- İran mitolojisi (şahsiyetler ve hâdiseler), 6- Peygamber kıssaları, mûcizeler, efsaneler, rivayetler 7- Tarihî, efsanevî, mitolojik şahsiyetler ve hâdiseler, 8- Çağın ilimleri (hikmet, kimya, hendese, tıp vs), 9- Türk tarihi ve millî kültür unsurları, 10- Devrin edebiyat anlayışı ve edebî bilgileri (belâgat), 11- Dil malzemesi (deyimler, atasözleri; Arapça ve Farsça kelimeler, şekiller, tamlamalar, birleşik sıfatlar vs)

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cvp	son Mesaj
Eski Türk İnançları	fevziay	Dinler Tarihi	6	bir Hafta önce 19:33 PM
Divan Edebiyatı..	Hesna	Dini Şiirler	24	10-02-2008 01:42 AM
Tanzimat Edebiyatı	ßaran	Makale	2	08-08-2008 14:43 PM
Divan Edebiyatı	ßaran	Makale	0	08-03-2008 18:48 PM
Türk Edebiyatı Roman Özetleri-1	elif	Dini Kitaplar	1	01-28-2008 22:04 PM

Konu Araçları
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder