Kuran´da hidâyet kavramı

**Hesna** · 09-15-2008

“Kur’ân’da geçen ‘hidayet’ kavramını Bediüzzaman nasıl açıklamıştır?”

Bakara Sûresi, Kur’ân-ı Kerim’in hem bir hidayet rehberi, hem bir hidayet kaynağı olduğunu beyan eden âyetle başlar Âyet şöyledir: “Elif Lâm Mim Şu yüce kitap ki, onda asla şüphe yoktur O Allah’ın emir ve yasaklarına karşı gelmekten sakınanlar için bir hidayet rehberidir”1
Bedîüzzaman Hazretlerine göre bu âyet, Kur’ân’ın hem istikamet yolunu göstermekle görevli olduğunu, hem de kendisinin bizzat cisimleşmiş bir hidayet nuru olduğunu ilân ediyor2 Yani cisimleşen hidayet nurundan Kur’ân meydana gelmiştir “Hidayet-i Kur’ân öyle ince bir dereceye varmıştır ki, hakikati idrak edilemez Ve öyle geniş bir sahayı işgal etmiştir ki, ihatası ilmen kabil değildir”3

Bu ifadeden anlaşılıyor ki, Kur’ân’ın hidayeti, kalbimizin en ince bir doğruluk arzusundan, dünyanın İslâmiyet’e yakın olsun, uzak olsun tüm bölgelerinde “iyi ve doğru” olarak kabul gören her değer yargısına kadar kuşatmıştır Yani dünyanın neresinde olursa olsun, her iyi olan anlayış, her doğru olan kavrayış, her hak olan kabulleniş, her güzel olan değer yargısı ve her isabetli olan (yanlış ve batıl olmayan) yaşayış Kur’ân’ın hidayetine dâhildir Kur’ân dünyayı hidayetiyle kuşatmıştır Meselâ Müslüman olsun olmasın, bir Japon’un çalışkanlığı ve özverisi, bir Alman’ın temizliği ve dürüstlüğü, bir Avrupalının insan hak ve hürriyetleri ile ilgili anlayışı, bir yamyamın adaleti, bir Afrikalı’nın sabrı ve metaneti ve sair insanlarca kabul görmüş ve doğru olan ne kadar anlayış ve kavrayış varsa hepsi Kur’ân’ın öz malıdır Bütün güzel kavramlar Kur’ân’dan akmıştır ve bütün dünyayı sarmıştır

Nitekim Üstad Hazretleri, Kur’ân hakikatlerinin bin üç yüz sene zarfında insanoğlunun kemiyeten beşte birini, keyfiyeten ve insaniyeten yarısını arkasına aldığını, yani inanış ve teslimiyet itibariyle beşte birini, kavramlarını ve değerlerini kavrayış, kabulleniş ve uygulayış itibariyle de insanlığın yarısını etkilediğini beyan ederek Kur’ân hidayetinin kuşattığı alanı nazara verir4

Meyvesi iki dünyanın saadeti olan ve neticesi de kendisi gibi hidayet olan “hidayet”in büyük bir nimet, vicdanî bir lezzet ve ruhun Cenneti olduğunu beyan eden5 Üstad Bedîüzzaman Hazretleri, Fatiha Sûresindeki “İyyâke nestaîyn” yani “Yalnız Senden yardım isteriz” ibaresinden hemen sonra gelen “İhdinâ’s-sırâta’l-müstakîm” yani “Bize dosdoğru yol için hidayet ver” talebinin, yardımı hidayet alanına tahsis ettiğini kaydeder Bedîüzzaman’a göre, “İhdinâ” kelimesi dört masdardan türemiştir ve dört mânâya işarettir 1- Mü’min hidayet isterse “ihdinâ” dinde sebat ve devam mânâsını ifade eder 2- Zengin olan hidayet isterse, malda ve şükürde ziyade mânâsını ifade eder 3- Fakir olan hidayet isterse, darlığın geçmesini ve genişliğe kavuşmayı ifade eder 4- Zayıf olan isterse yardım ve muvaffakiyet mânâsını ifade eder İç ve dış duygulara, afakî ve enfüsî delillerin ve burhanların gösterilmesi hidayet hâlidir ki, bu, insanlık tarihi boyunca peygamberlerin gönderilmeleri ve kitapların indirilmeleri ile mümkün ve vaki olmuştur6

En büyük hidayetin, perdenin kaldırılması ile hakkı hak, batılı da batıl görmek / göstermek olduğunu kaydeden Bedîüzzaman Hazretleri, “İhdinâ” ile istenen “sırat-ı müstakim”i özetle şöyle tefsir eder:

Ruha üç büyük kuvvet verilmiştir Bunlar:

1- Kuvve-i Şeheviye: Faydalı şeyleri isteme ve cezb etme kuvveti

2- Kuvve-i gazabiye: Zararlı şeyleri def etme kuvveti ve kabiliyeti

3- Kuvve-i akliye: İyi ile kötüyü ayırma ve tanıma kabiliyeti ve gücü

Bu kuvvetlere yaratılışça sınır konulmamış, ancak şeriatça sınır konulmuştur Şeriatın koyduğu sınırlara uyulmaz ise ortaya abartılı, canavarca ve insanlık dışı birçok batıl uygulama şekilleri çıkacaktır

İşte hidayet, bu kuvvetleri adaletli biçimde kullanmak demektir ki, şehvet kuvvetinde “iffet ve namus”, gazap kuvvetinde “şecaat, yiğitlik ve kahramanlık”, akıl kuvvetinde ise, “ilim ve hikmet”tir7

Dipnotlar:
1- Bakara Sûresi: 1;
2- İşârâtü’l-İ’câz, s 42;
3- İşârâtü’l-İ’câz, s 43;
4- Asâ-yı Mûsâ, s 51;
5- İşârâtü’l-İ’câz, s 62;
6- İşârâtü’l-İ’câz, s 28;
7- Age, s 29

**Sümeyye_** · 3 Hafta önce

Allah cc razı olsun

**Hesna** · 3 Hafta önce

Amin cümlemizden kardeşim

09-15-2008	#1
Bilgiler Hesna Devamlı Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Feb 2008 Nerden: istanbul Mesaj: 1,853 İtibar Tecrübe Puanı: 20 Rep Puanı : 1259 Rep Derecesi :	Kuran´da hidâyet kavramı “Kur’ân’da geçen ‘hidayet’ kavramını Bediüzzaman nasıl açıklamıştır?” Bakara Sûresi, Kur’ân-ı Kerim’in hem bir hidayet rehberi, hem bir hidayet kaynağı olduğunu beyan eden âyetle başlar Âyet şöyledir: “Elif Lâm Mim Şu yüce kitap ki, onda asla şüphe yoktur O Allah’ın emir ve yasaklarına karşı gelmekten sakınanlar için bir hidayet rehberidir”1 Bedîüzzaman Hazretlerine göre bu âyet, Kur’ân’ın hem istikamet yolunu göstermekle görevli olduğunu, hem de kendisinin bizzat cisimleşmiş bir hidayet nuru olduğunu ilân ediyor2 Yani cisimleşen hidayet nurundan Kur’ân meydana gelmiştir “Hidayet-i Kur’ân öyle ince bir dereceye varmıştır ki, hakikati idrak edilemez Ve öyle geniş bir sahayı işgal etmiştir ki, ihatası ilmen kabil değildir”3 Bu ifadeden anlaşılıyor ki, Kur’ân’ın hidayeti, kalbimizin en ince bir doğruluk arzusundan, dünyanın İslâmiyet’e yakın olsun, uzak olsun tüm bölgelerinde “iyi ve doğru” olarak kabul gören her değer yargısına kadar kuşatmıştır Yani dünyanın neresinde olursa olsun, her iyi olan anlayış, her doğru olan kavrayış, her hak olan kabulleniş, her güzel olan değer yargısı ve her isabetli olan (yanlış ve batıl olmayan) yaşayış Kur’ân’ın hidayetine dâhildir Kur’ân dünyayı hidayetiyle kuşatmıştır Meselâ Müslüman olsun olmasın, bir Japon’un çalışkanlığı ve özverisi, bir Alman’ın temizliği ve dürüstlüğü, bir Avrupalının insan hak ve hürriyetleri ile ilgili anlayışı, bir yamyamın adaleti, bir Afrikalı’nın sabrı ve metaneti ve sair insanlarca kabul görmüş ve doğru olan ne kadar anlayış ve kavrayış varsa hepsi Kur’ân’ın öz malıdır Bütün güzel kavramlar Kur’ân’dan akmıştır ve bütün dünyayı sarmıştır Nitekim Üstad Hazretleri, Kur’ân hakikatlerinin bin üç yüz sene zarfında insanoğlunun kemiyeten beşte birini, keyfiyeten ve insaniyeten yarısını arkasına aldığını, yani inanış ve teslimiyet itibariyle beşte birini, kavramlarını ve değerlerini kavrayış, kabulleniş ve uygulayış itibariyle de insanlığın yarısını etkilediğini beyan ederek Kur’ân hidayetinin kuşattığı alanı nazara verir4 Meyvesi iki dünyanın saadeti olan ve neticesi de kendisi gibi hidayet olan “hidayet”in büyük bir nimet, vicdanî bir lezzet ve ruhun Cenneti olduğunu beyan eden5 Üstad Bedîüzzaman Hazretleri, Fatiha Sûresindeki “İyyâke nestaîyn” yani “Yalnız Senden yardım isteriz” ibaresinden hemen sonra gelen “İhdinâ’s-sırâta’l-müstakîm” yani “Bize dosdoğru yol için hidayet ver” talebinin, yardımı hidayet alanına tahsis ettiğini kaydeder Bedîüzzaman’a göre, “İhdinâ” kelimesi dört masdardan türemiştir ve dört mânâya işarettir 1- Mü’min hidayet isterse “ihdinâ” dinde sebat ve devam mânâsını ifade eder 2- Zengin olan hidayet isterse, malda ve şükürde ziyade mânâsını ifade eder 3- Fakir olan hidayet isterse, darlığın geçmesini ve genişliğe kavuşmayı ifade eder 4- Zayıf olan isterse yardım ve muvaffakiyet mânâsını ifade eder İç ve dış duygulara, afakî ve enfüsî delillerin ve burhanların gösterilmesi hidayet hâlidir ki, bu, insanlık tarihi boyunca peygamberlerin gönderilmeleri ve kitapların indirilmeleri ile mümkün ve vaki olmuştur6 En büyük hidayetin, perdenin kaldırılması ile hakkı hak, batılı da batıl görmek / göstermek olduğunu kaydeden Bedîüzzaman Hazretleri, “İhdinâ” ile istenen “sırat-ı müstakim”i özetle şöyle tefsir eder: Ruha üç büyük kuvvet verilmiştir Bunlar: 1- Kuvve-i Şeheviye: Faydalı şeyleri isteme ve cezb etme kuvveti 2- Kuvve-i gazabiye: Zararlı şeyleri def etme kuvveti ve kabiliyeti 3- Kuvve-i akliye: İyi ile kötüyü ayırma ve tanıma kabiliyeti ve gücü Bu kuvvetlere yaratılışça sınır konulmamış, ancak şeriatça sınır konulmuştur Şeriatın koyduğu sınırlara uyulmaz ise ortaya abartılı, canavarca ve insanlık dışı birçok batıl uygulama şekilleri çıkacaktır İşte hidayet, bu kuvvetleri adaletli biçimde kullanmak demektir ki, şehvet kuvvetinde “iffet ve namus”, gazap kuvvetinde “şecaat, yiğitlik ve kahramanlık”, akıl kuvvetinde ise, “ilim ve hikmet”tir7 Dipnotlar: 1- Bakara Sûresi: 1; 2- İşârâtü’l-İ’câz, s 42; 3- İşârâtü’l-İ’câz, s 43; 4- Asâ-yı Mûsâ, s 51; 5- İşârâtü’l-İ’câz, s 62; 6- İşârâtü’l-İ’câz, s 28; 7- Age, s 29

3 Hafta önce	#2
Bilgiler Sümeyye_ Devamlı Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Jun 2008 Mesaj: 900 İtibar Tecrübe Puanı: 10 Rep Puanı : 65 Rep Derecesi :	--->: Kuran´da hidâyet kavramı Allah cc razı olsun

3 Hafta önce	#3
Bilgiler Hesna Devamlı Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Feb 2008 Nerden: istanbul Mesaj: 1,853 İtibar Tecrübe Puanı: 20 Rep Puanı : 1259 Rep Derecesi :	--->: Kuran´da hidâyet kavramı Amin cümlemizden kardeşim

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cvp	son Mesaj
Kuran okurken tesettür nasıl olmalı. Başı açık okunur mu? emzirirken kuran okumak	mum	Diğer Soru ve cevaplar (kategorilerin dışında kalanları bu bölüme açalım)	2	10-12-2008 10:55 AM
Nur-i Hidayet	giryeyirana	Şiir	0	08-20-2008 09:59 AM
hidayet	sümeyye	G-H	0	08-13-2007 13:08 PM
Hidayet	yumna	G-H	3	04-23-2007 18:12 PM
Hidâyet	ACİLSERVİS	G-H	0	04-22-2007 03:56 AM

Konu Araçları
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder