İmam Gazzali, meşhur eseri İhya’da “Kur’an Okumanın Adabı” bölümünde konuyu 4 (dört) başlık altında ele almaktadır

• Kur’an-ı Kerim’in ve Kur’an Ehlinin Fazileti
• Kur’an-ı Kerim Tilavetinin Zahiri Edepleri
• Kur’an-ı Kerim Tilavetinin Batıni Edepleri
• Kur’an-ı Kerim’i Nakle Dayanmaksızın Kendi Görüşüyle Tefsir Etme ve Anlama

Aşağıda bu dört başlıktan ikincisi ve üçüncüsünün özetleri sunulmuştur:

Tilavetin Zahiri Edepleri

1 Kur’an okuyan kişinin hali hakkında: Abdestli olmak, kıbleye dönük olmak vb hususlar
2 Okumanın miktarı hakkında: Kur’an-ı Kerim’in hangi periyotlarda, hangi sıklıkla, ne kadar okunması gerektiği vb hususlar
3 Taksimat hakkında: Kur’an-ı Kerim’i, Ashab-ı Kiram gibi bölümlere (hizb) ayırıp okuma, nerede başlayıp nerede bırakacağını bilme vb hususlar
4 Kitabet hakkında: Kur’an-ı Kerim’in yazılması, noktalama işaretlerinin kullanımı vb hususlar
5 Tertil hakkında: Kur’an-ı Kerim’i tertil üzere (tane tane, anlamını düşünerek, anlamaya çalışarak) okumak vb hususlar
6 Okurken hüzünlenmek ve ağlamak hakkında: Kur’an-ı Kerim okurken niçin mahzun bir halde ve ağlamaklı okumak gerektiği vb hususlar
7 Ayetlere dikkat ederek, gereken davranışları sergilemek hakkında: Mesela secde edilmesi gereken yerlerde tilavet secdesi yapmak vb hususlar
8 İstiaze hakkında: Okumaya başlarken “euzubillahimineşşeytanirracim” diyerek, kovulmuş şeytandan Allah’a sığınmak vb hususlar
9 Açıkca okumak hakkında: Ses çıkararak ve anlaşılır bir şekilde okumak vb hususlar
10 Ahenkli ve güzel bir ses düzeni içinde okumak hakkında: Tecvid, sesini güzelleştirmek, teganni yapmak vb hususlar


Tilavetin Batıni Edepleri

1 Kelamın özünü, mahiyetini kavramak hakkında: Kelamın (Kur’an-ı Kerim) azamet ve yüceliğini anlamak vb hususlar
2 Ta’zim hakkında: Mütekellimin (Allah-u Teala) azamet ve yüceliğini idrak etmek için kalbi hazır tutmak ve ta’zimde kusur etmemek vb hususlar
3 Kalp huzuru hakkında: Kalp huzurunu ve anlama çabasını sadece kelam üzerine yoğunlaştırıp, sair şeylerden uzak durmak vb hususlar
4 Tedebbür hakkında: Ayetleri anlamlarıyla birlikte düşünmek, anlamaya, inceliklerini ve hikmetlerini kavramaya çalışmak
5 Tefehhüm hakkında: Ayetlerde anlatılmak istenenlerin neler olduğu, mesela Allah’ın isim ve sıfatlarından bahseden ayetlerle neler anlatılmak istendiği, bu isim ve sıfatların derinliklerinde nelerin yattığını anlamaya çalışmak vb hususlar
6 Tahliye, Tecerrüd hakkında: Kur’an-ı Kerim’in sırlarına ve hikmetlerine ulaşmayı engelleyen şeylerden uzaklaşmak, bu konudaki manialardan tecerrüd etmek vb hususlar
7 Tahsis hakkında: Kur’an-ı Kerim’in hitaplarına kendini muhatap kabul edip, sanki her ayet bizzat kendisine nazil oluyormuş gibi okumak vb hususlar
8 Teessür hakkında: Okuma esnasında ayetlerde geçen durumlara göre kalbin şekillenmesi, okuyan kişinin okuduklarından etkilenmesi, yer yer korkması, sevinmesi, ağlaması, üzülmesi vb hususlar
9 Terakki hakkında: Kur’an-ı Kerim’i okuyan kimsenin okudukça halden hale girip, her aşamada mesafe kat’ederek yükselmesi, mesela kendi nefsinden değil de sanki bizzat Allah-u Teala’dan dinliyormuş gibi bir yükselmeye doğru çaba sarf etmesi vb hususlar
10 Teberri hakkında: Kur’an-ı Kerim’i okuyan kişinin kendi varlığına, gücüne, kudretine mağrur olmadan, nefsini temize çıkarmadan okuması, aczini, zayıflığını, Allah’a muhtaç oluşunu düşünerek okuması vb hususlar

Bİsmİhİ Teala

Kuran I Kerİm AzÜmÜŞŞani Okurken On Edep Lazimdir

1-abdestlİ Olarak Kibleye KarŞi,hÜrmetle Okumali

2-aĞir AĞir Ve Manasini DÜŞÜnerek Okumali

3-aĞlayarak Okumalimahsun Olmalizİra Kuran Resulullahin Hep Mahsun OlduĞu DÖnemde İnmİŞtİrresulÜn Çektİklerİ DÜŞÜnÜlmelİ

4-her Ayetİn Hakkini Vermelİyanİ Azap Ayetlerİnİ Korkarak,rahmet Ayetlerİnİ Heveslenerek,tenzİh Ayetlerİnİ Tesbİh Ederek Okumali Ve Okumaya BaŞlarken EÜzÜ Besmele Çekmelİ

5-ezberdense Mushafa Bakarak Okumali(gÖz Sevabi Elde Etmek İÇİn)

6-gÜzel Sesle Ve Tecvİd İle Okumali

7-kuran Kuru Kuruya Okunmamaliİhlasla Ve Hayatimizda Uygulamak KoŞuluyla Okunmali

8-kuran Okumadan Önce Kelamini OkuduĞumuz YÜce Zatin BÜyÜklÜĞÜ DÜŞÜnÜlmelİ

9-okurken BaŞka Şeyler DÜŞÜnÜlmemelİ

10-her Kelİme De Manayi DÜŞÜnmelİ

Cenabi Hakk Kurani Okuyan,anlayan Ve Uygulayanlardan Eylesİn Hepİmİzİ