Senûsîler

**BiLaL HaTTaB** · 09-08-2008

Selefî kaynaklı Vahhabi hareketinin emiri Abdullah b

Suud ve arkadaşlarının İstanbul'a getirilip idam edilmesinden yirmi yıl sonra, Arabistan bu kez sûfî kaynaklı bir başka ihya hareketinin doğuşuna şahit olacaktır

Afrika'nın diğer tüm İslamî diriliş hareketlerinde olduğu gibi Senusî hareketi de Ahmed b

İdris el-Fâsî'nin, zühdle cihadı, mücadeleyle mücahedeyi, ilimle irfanı birleştiren ve sûfîliğe yeni bir veche kazandıran düşüncelerinden etkilenmiştir

Hurafeyi reddedip Kur'an ve Sünnet çizgisinde bir tasavvuf anlayışı geliştirmeye çalışan el-Fâsî, İbn Teymiyye ekolü benimsiyor, Vahhabi hareketine sempati duyuyor, tasavvuf içerisinde çok ciddi reformlar gerçekleştiriyordu

Ahmediyye(ya da İdrisiyye) olarak kendi adına nispet edilen tarikatı heryerde müntesip kazanmakla birlikte Mekke'deki geleneksel ilim çevrelerinin hışmına uğramaktan kurtulamadı ve başta kendisiyle onur duyduğu müridi Senusî olmak üzere diğer tüm tarikat üyeleriyle Mekke'yi terkedip Yemen'le Hicaz arasındaki bir bölgeye yerleşti

el-Fâsî burada 1836 yılında öldü ve ölmeden önce yerine Muhammed b

Ali es-Senusî'yi halife olarak bıraktı

Muhammed b

Ali es-Senusî, şeyhi Ahmed b

İdris el-Fâsî'den devraldığı tarikata kendi adını vererek ilk zaviyesini Ebu Kubeys(Mekke) dağında açar

Naslara yakın bir tasavvufu benimseyen tarikat, tüm faaliyetlerini bedevi Araplar üzerinde yoğunlaştırarak onları sistemli bir şekilde eğitime tabi tutar

Çöle açılan göç yollarının kesiştiği jeo-stratejik noktalarda zaviyeler kurarak, buraları, fakirlerin beslenip barındığı, mücahidlerin savaş talimi yaptığı, öğrencilerin ders gördüğü, müridlerin zikir yaptığı, sanatkarların sanatlarını icra ettiği ve hatta barut ve silah imalathanelerinin bulunduğu çok yönlü birer merkez haline getirir

Senusilerin asıl alkışlanacak yanı, yüzyıllardır süregelen 'züht" ağırlıklı, dünyadan el-etek
çekilen münzevi bir hayatı şirin göstermeye çalışan, "bir dost bir post" ilkesiyle yola çıkan tasavvuf anlayışının dışında; naslardan kıl payı ayrılmayan, Allah'tan ahirette de dünyada da güzellikler isteyen, cihadı ruh terbiyesinin temel şartı addeden bir tasavvuf anlayışını benimsemeleridir

Bu nedenledir ki en-Nedvi, 'Hakiki Tasavvuf' adlı eserinde Senusiliğin tasavvufla cihadı, mücahedeyle mücadeleyi birleştirmenin en parlak örneği olduğunu söyler

Ünlü Senusi komutanı Muhammed ez-Zuvay'ın "Silah onun eline yakışmıyor" dediği İdris es-Senusi elinde hareket, özünde taşıdığı 'cihad' dinamizmini tamamen kaybetmiştir

Dedelerinin manevi mirasından bir saltanatlık toprak kurtarabilmek için İngiliz ve İtalyanlarla masaya oturan İdris es-Senusi'ye şirkete katılması sonucu kar payı olarak Libya krallığı verilmiştir

Son gelişmeler tarikatın sicil defterine bir kara leke olarak geçerken Ömer el-Muhtar da hareketin namusunu son anda kurtaran bir Senusi komutanı olarak yad edilecektir

Bir avuç mücahidiyle 20

yüzyılın ilk çeyreğinde dillere destan bir İslamî mücaele örneği gösterip ömrünü at sırtında geçirerek kendisinden sonra gelenlere ölümsüz bir mesaj bırakıyordu

Asr-ı Saadet insanını hatırlatan bu Cebel-i Ahdar aslanı, elinde kalan son kurşuna kadar direnip İtalyan komutan Graziani'nin emriyle darağacına çekilecek; İZZETLE ÖLMEYİ, ZİLLETLE YAŞAMAYA tercih edecektir

İslami Hareket tarihinde bir asrı aşan ömrüyle önemli bir yeri olan Senusilik, müslümanlar için yıkımların yüzyılı olan 19

yüzyılın en çaplı 'ihya' hareketidir

Tarikat disiplini içerisinde Ribat Modeli'ni başarıyla uygulayan Senusiler, tasavvufu cihad yorgunluğunun bir dinlencesi olarak telakki etmişlerdir

Allah'ın rızasını, münzevi hayatın tek kişilik cennetinde değil, çölün kavruk toprağına hayat vermek için döktükleri alın terinde aramışlar, bunun yanında ahlaken ve ruhen olgunlaşmanın en güzel örneğini vermişlerdir

Mustafa İslamoğlu - "İslamî Diriliş Hareketleri" adlı eserinden

09-08-2008	#1
Bilgiler BiLaL HaTTaB DeLi MoLLa Bilgiler Üyelik tarihi: Mar 2008 Nerden: Ne KaRa aN? YıLLaR KaRa... Mesaj: 1,949 İtibar Tecrübe Puanı: 0 Rep Puanı : 2595 Rep Derecesi :	Senûsîler Selefî kaynaklı Vahhabi hareketinin emiri Abdullah b Suud ve arkadaşlarının İstanbul'a getirilip idam edilmesinden yirmi yıl sonra, Arabistan bu kez sûfî kaynaklı bir başka ihya hareketinin doğuşuna şahit olacaktır Afrika'nın diğer tüm İslamî diriliş hareketlerinde olduğu gibi Senusî hareketi de Ahmed b İdris el-Fâsî'nin, zühdle cihadı, mücadeleyle mücahedeyi, ilimle irfanı birleştiren ve sûfîliğe yeni bir veche kazandıran düşüncelerinden etkilenmiştir Hurafeyi reddedip Kur'an ve Sünnet çizgisinde bir tasavvuf anlayışı geliştirmeye çalışan el-Fâsî, İbn Teymiyye ekolü benimsiyor, Vahhabi hareketine sempati duyuyor, tasavvuf içerisinde çok ciddi reformlar gerçekleştiriyordu Ahmediyye(ya da İdrisiyye) olarak kendi adına nispet edilen tarikatı heryerde müntesip kazanmakla birlikte Mekke'deki geleneksel ilim çevrelerinin hışmına uğramaktan kurtulamadı ve başta kendisiyle onur duyduğu müridi Senusî olmak üzere diğer tüm tarikat üyeleriyle Mekke'yi terkedip Yemen'le Hicaz arasındaki bir bölgeye yerleşti el-Fâsî burada 1836 yılında öldü ve ölmeden önce yerine Muhammed b Ali es-Senusî'yi halife olarak bıraktı Muhammed b Ali es-Senusî, şeyhi Ahmed b İdris el-Fâsî'den devraldığı tarikata kendi adını vererek ilk zaviyesini Ebu Kubeys(Mekke) dağında açar Naslara yakın bir tasavvufu benimseyen tarikat, tüm faaliyetlerini bedevi Araplar üzerinde yoğunlaştırarak onları sistemli bir şekilde eğitime tabi tutar Çöle açılan göç yollarının kesiştiği jeo-stratejik noktalarda zaviyeler kurarak, buraları, fakirlerin beslenip barındığı, mücahidlerin savaş talimi yaptığı, öğrencilerin ders gördüğü, müridlerin zikir yaptığı, sanatkarların sanatlarını icra ettiği ve hatta barut ve silah imalathanelerinin bulunduğu çok yönlü birer merkez haline getirir Senusilerin asıl alkışlanacak yanı, yüzyıllardır süregelen 'züht" ağırlıklı, dünyadan el-etek çekilen münzevi bir hayatı şirin göstermeye çalışan, "bir dost bir post" ilkesiyle yola çıkan tasavvuf anlayışının dışında; naslardan kıl payı ayrılmayan, Allah'tan ahirette de dünyada da güzellikler isteyen, cihadı ruh terbiyesinin temel şartı addeden bir tasavvuf anlayışını benimsemeleridir Bu nedenledir ki en-Nedvi, 'Hakiki Tasavvuf' adlı eserinde Senusiliğin tasavvufla cihadı, mücahedeyle mücadeleyi birleştirmenin en parlak örneği olduğunu söyler Ünlü Senusi komutanı Muhammed ez-Zuvay'ın "Silah onun eline yakışmıyor" dediği İdris es-Senusi elinde hareket, özünde taşıdığı 'cihad' dinamizmini tamamen kaybetmiştir Dedelerinin manevi mirasından bir saltanatlık toprak kurtarabilmek için İngiliz ve İtalyanlarla masaya oturan İdris es-Senusi'ye şirkete katılması sonucu kar payı olarak Libya krallığı verilmiştir Son gelişmeler tarikatın sicil defterine bir kara leke olarak geçerken Ömer el-Muhtar da hareketin namusunu son anda kurtaran bir Senusi komutanı olarak yad edilecektir Bir avuç mücahidiyle 20 yüzyılın ilk çeyreğinde dillere destan bir İslamî mücaele örneği gösterip ömrünü at sırtında geçirerek kendisinden sonra gelenlere ölümsüz bir mesaj bırakıyordu Asr-ı Saadet insanını hatırlatan bu Cebel-i Ahdar aslanı, elinde kalan son kurşuna kadar direnip İtalyan komutan Graziani'nin emriyle darağacına çekilecek; İZZETLE ÖLMEYİ, ZİLLETLE YAŞAMAYA tercih edecektir İslami Hareket tarihinde bir asrı aşan ömrüyle önemli bir yeri olan Senusilik, müslümanlar için yıkımların yüzyılı olan 19 yüzyılın en çaplı 'ihya' hareketidir Tarikat disiplini içerisinde Ribat Modeli'ni başarıyla uygulayan Senusiler, tasavvufu cihad yorgunluğunun bir dinlencesi olarak telakki etmişlerdir Allah'ın rızasını, münzevi hayatın tek kişilik cennetinde değil, çölün kavruk toprağına hayat vermek için döktükleri alın terinde aramışlar, bunun yanında ahlaken ve ruhen olgunlaşmanın en güzel örneğini vermişlerdir Mustafa İslamoğlu - "İslamî Diriliş Hareketleri" adlı eserinden

Konu Araçları
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder