Cihadla savaş arasında ne fark vardır?

Pek çok kimse "cihad" denildiğinde savaşı hatırlar Halbuki, cihad ve savaş kelimeleri, eş anlamlı değillerdir Cihad, savaştan daha kapsamlıdır Allah yolunda yapılan savaş da bir cihad olmakla beraber, her cihad savaş değildir Kur'an-ı Kerîmde "iki grup arasında meydana gelen silahlı çatışma" anlamında, "harp" ve "kıtal" kelimeleri ve bunlardan türeyen kelimeler kullanılmıştır (1)
Cihad-savaş farklılğına şu noktalardan bakabiliriz:

a- "Kafirler ve münafıklarla cihad et !" (Tevbe suresi, 73; Tahrîm suresi, 9) ayetinin ilk muhatabı olan Hz Peygamber (asm), kafirlere karşı kılıçla savaşırken, münafıklara kılıç çekmemiştir Resulullah'ın onlara karşı cihadı, "had cezalarını uygulamak, nasihat etmek, onları ikna ve ilzama çalışmak" şeklinde olmuştur (2)

b- "Kafirlere itaat etme ve "onunla" büyük bir cihad yap!" (Furkan suresi, 52) ayetinde de cihad-savaş farkını görmek mümkündür Zira "onunla" ifadesiyle kasdedilen, pekçok tefsirde ifade edildiği üzere Kur'an'dır (3) Kur'an'la yapılan cihadın, bir savaş değil, ikna veya ilzama yönelik bir mücadele olduğu aşikardır (4)

c- Savaşın emredilmediği İslam'ın Mekke döneminde, cihaddan bahseden ayetler bulunmaktadır Mesela: "Uğrumuzda cihad edenlere, elbette yollarımızı gösteririz" (Ankebut suresi, 69)

"Rabbin, eziyete maruz kaldıktan sonra hicret eden, cihad yapan ve sabredenlerledir Rabbin, bu eziyetten sonra onlara Gafur'dur, Rahîmdir" (Nahl suresi, 110) Bu ayetlerin geçtiği Ankebut ve Nahl sureleri, Mekkî surelerdendir (5)

d- Peygamberlerden pek çoğunun fiilen savaşmamış olması da, cihad-savaş farkını gösterir (6) Şüphesiz her peygamber cihad yapmıştır Ama, her peygamber savaşmamıştır

Kaynaklar
1-Özel, TDV İslam Ans "cihad" md VII, 528; Peters, s, 28; Abdurabbih, s28- 29; Ali Rıza Nakvî, Laws of War in Islam, Islamic Studies, XIII/1, 25; MSaîd Ramazan Bûtî, El-Cihadu fi'l-İslam, Daru'l-Fikri'l-Muasır, Beyrut, 1995, s 19-20; Süleyman Ateş, Kur'an-ı Kerîm Tefsîri, Milliyet Yay, İst, 1995, III, 1168, Kadiri, 1, 65; Sabunî, Kabes min Nuri'l-Kur'an'il-Kerîm, Daru'l-Kalem, Dımeşk, 1986, IV, 64
2-Razi, XVI, 135; Beydavî, 1, 412; İbnu Kesîr, Tefsîru'l-Kur'ani'l-Azîm, Kahraman Yay İst, 1985, IV, 119; Yazır, IV, 2591; Abdurabbih, s 29-30
3-Beydavî, II, 144; Sabunî Saffetu't-Tefasir, Ensar Yay İst 1987, II, 366, Yazır, V,3601, Butî, s, 21
4-Şibay, III, 164
5-Celaleddin Süyûtî, Itkan fî Ulûmi'l-Kur'an, Daru İbni Kesîr, Beyrut, 1993, I, 28; Butî, s, 21; Abdurabbih, s, 29-30
6-Topaloğlu, VII, 531