Cihad ve savaş kavramları aynı manaya mı gelirler? Değilse, farkları nedir?

Müminlerin bütün faaliyetlerinin Allah rızasını kazanmaya yönelik olması gerektiğini ifade eden Kur’an “De ki: şübhesiz benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm hepsi Alemlerin Rabbı Allah içindir” (En’am Sûresi,162) cümleleriyle ve “ Allah uğrunda –Allahın rızasına ulaşmak uğrunda – hakkıyla cihat edin” (Hac Sûresi,78) emri ile cihadı da Allah rızasına ulaşmaya bir vesile kılmıştır Cihad bu yönüyle diğer savaşlardan farklılık gösterir

Cihad, bedeni ve mali bir ibadettir; Müslümanlara saldırıda bulunan kafirlere karşı yapılır İslamiyet dahilde (yurt içinde) mücadeleyi yasaklamıştır Dahildeki cihad silah ile olmaz, tebliğ ile, ikna ile, irşad ile olur Dahilde hiçbir şekilde müslüman müslümana kılıç çekemez Müslümanın müslümana silah çekmesi en büyük günahlardandır Dahildeki kavganın, savaşın adı cihat değil “fitne”dir Fitne ise, adam öldürmekten daha korkunçtur (Bakara Sûresi ,217 )

İslamın ilk intişar dönemleri incelendiğinde, Mekke müşriklerinin Hz Peygambere ve sahabelerine reva gördükleri eza ve cefa tüyler ürperticidir Bu cefalarla müminlerin hicrete mecbur edilmeleri, Mekke’de kalan mal ve mülklerine el konulması ve onların topyekün imha edilmeleri kastıyla 500-600 kilometrelik yolu kat’ edilerek Medine’ye kadar gelinmesi, müşriklere karşı koymayı artık zorunlu olarak mecbur kılmıştı Nitekim Kur’anın ilk nazil olan ayetlerde savaşın meşru sayılmasının sebepleri kafirlerin saldırı ve zülmü olduğu açıkça belirtilmiştir (Hac Sûresi,39-40; Bakara Sûresi,190; Nisa Sûresi,75; Tevbe Sûresi,13)

Kurana göre; akdi bozmak, siyasette iki yüzlülük yaparak hıyanet ederek arkadan vurmak fiilen savaş teşebbüsü ve saldırı ve el altından düşmanlarla anlaşmak gibi eylemler savaş yapmanın sebeplerinden sayılmıştır

Bununla birlikte, İslam’ı tebliğ için de savaşlar yapılmıştır Bu savaşlarda temel espiri, insanları zorla İslam’a sokmak amacıyla değil, ferdi planda tebliğ imkanının bulunmadığı bu ülkelerde Hak dine ulaşma imkanları ellerinden alınan insanları hürriyetlerine kavuşturmak ve herkesin dilediği inancı serbestçe seçebileceği bir ortam hazırlamaktır Bu hareketleri “istila” ve “ sömürü” savaşlarından ayırmak için de özelikle “fetih” (açmak) tabiri kullanılmıştır