Muharem Ayi ve Asure gunu

**suara** · 26-12-2007

Muharem Ayi ve Asure gunu Mumsema İslam Arşivi Muharem Ayi ve Asure gunu Muharrem Ayı ve Aşure Günü
"Şehrullahi'l-Muharrem" olarak meşhur olan, yani "Allah'ın ayı Muharrem" olarak bilinen Muharrem ayı, İlahi bereket ve feyzin, Rabbani ihsan ve keremin coştuğu ve bollaştığı bir aydır

Allah'ın ayı, günü ve yılı olmaz, ancak Allah'ın rahmetine ermenin önemli bir fırsatı olduğu için Peygamberimiz tarafından bu şekilde ifade edilmiştir

Âşura Günü ise Muharrem'in 10

günüdür

Âşura Gününün Allah katında ayrı bir yeri vardır

Bugünde Cenâb-ı Hak on peygamberine on çeşit ikramda bulunmuş ve kudsiyetini arttırmıştır

Bu günlerde oruç tutmak çok faziletlidir

Hicrî Senenin ilk ayı olan Muharrem ayının 10

günü Âşura Günüdür

Muharrem ayının diğer aylar arasında ayrı bir yeri olduğu gibi, Âşura Gününün de diğer günler içinde daha mübarek ve bereketli bir konumu bulunmaktadır

Âşura Gününün Allah katında da çok seçkin bir yerinin olduğunu Fecr Sûresinin ikinci âyeti olan "On geceye yemin olsun" ifâdelerinin tefsirinden öğrenmekteyiz

Bazı tefsirlerimizde bu on gecenin Muharrem'in Âşurasine kadar geçen gece olduğu beyan edilmektedir

(1)
Cenâb-ı Hak bu gecelere yemin ederek onların kudsiyet ve bereketini bildirmektedir

Bugüne "Âşura" denmesinin sebebi, Muharrem ayının onuncu gününe denk geldiği içindir

Hadis kitaplarında geçtiğine göre ise, bu güne bu ismin verilmesinin hikmeti, o günde Cenâb-ı Hak on peygamberine on değişik ikram ve ihsan ettiği içindir

Bu ikramlar şöyle belirtilmektedir:
1

Allah, Hz

Musa'ya (a

s

) Âşura Gününde bir mucize ihsan etmiş, denizi yararak Firavun ile ordusunu sulara gömmüştür

2

Hz

Nuh (a

s

) gemisini Cûdi Dağının üzerine Âşura Gününde demirlemiştir

3

Hz

Yunus (a

s

) balığın karnından Âşura Günü kurtulmuştur

4

Hz

Âdem'in (a

s

) tevbesi Âşura Günü kabul edilmiştir

5

Hz

Yusuf kardeşlerinin atmış olduğu kuyudan Âşura Günü çıkarılmıştır

6

Hz

İsa (a-s

) o gün dünyaya gelmiş ve o gün semâya yükseltilmiştir

7

Hz

Davud'un (a

s

) tevbesi o gün kabul edilmiştir

8

Hz

İbrahim'in (a

s

) oğlu Hz

İsmail o gün doğmuştur

9

Hz

Yakub'un (a

s

), oğlu Hz

Yusuf'un hasretinden dolayı kapanan gözleri o gün görmeye başlamıştır

10

Hz

Eyyûb (a

s

) hastalığından o gün şifaya kavuşmuştur

(2)
Hz

Âişe'nın belirttiğine göre, Kabe'nin örtüsü daha önceleri Âşura gününde değiştirilirdi

İşte böylesine mânalı ve kudsî hâdiselerin yıldönümü olan bu mübarek gün ve gece, Saadet Asrından beri Müslümanlarca hep kutlana gelmiştir

Bugünlerde ibadet için daha çok zaman ayırmışlar, başka günlere nisbetle daha fazla hayır hasenatta bulunmuşlardır

Çünkü, Cenab-ı Hakkın bugünlerde yapılan ibadetleri, edilen tevbeleri kabul edeceğine dair hadisler mevcuttur

Âşura Gününde ilk akla gelen ibadet ise, oruç tutmaktır

Muharrem ayı ve Âşura Günü, Ehl-i Kitap olan Hıristiyan ve Yahudiler tarafından da mukaddes sayılırdı

Nitekim, Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam Medine'ye hicret buyurduktan sonra orada yaşayan Yahudilerin oruçlu olduklarını öğrendi

"Bu ne orucudur?" diye sordu

Yahudiler, "Bugün Allah'ın Musa'yı düşmanlarından kurtardığı Firavun'u boğdurduğu gündür

Hz

Musa (a

s

) şükür olarak bugün oruç tutmuştur" dediler

Bunun üzerine Resulullah Aleyhissalâtü Vesselam da, "Biz, Musa'nın sünnetini ihyaya sizden daha çok yakın ve hak sahibiyiz" buyurdu ve o gün oruç tuttu, tutulmasını da emretti

(3)
Aşûra günü yalnız ehl-i kitap arasında değil, Nuh Aleyhisselâmdan itibaren mukaddes olarak biliniyor, İslam öncesi Cahiliye dönemi Arapları arasında İbrahim Aleyhisselâmdan beri mukaddes bir gün olarak biliniyor ve oruç tutuluyordu

Bu hususta Hazret-i Âişe validemiz şöyle demektedir:
"Âşûrâ, Kureyş kabilesinin Cahiliye döneminde oruç tuttuğu bir gündü

Resulullah da buna uygun hareket ediyordu

Medine'ye hicret edince bu orucu devam ettirmiş ve başkalarına da emretti

Fakat Ramazan orucu farz kılınınca kendisi Âşûrâ gününde oruç tutmayı bıraktı

Bundan sonra Müslümanlardan isteyen bugünde oruç tuttu, isteyen tutmadı

" 'Buhari, Savm: 69

O zamanlar henüz Ramazan orucu farz kılınmadığı için Peygamberimiz ve Sahabileri vacip olarak o günde oruç tutuyorlardı

Ne zaman ki, Ramazan orucu farz kılındı, bundan sonra Peygamberimiz herkesi serbest bıraktı

"İsteyen tutar, isteyen terk edebilir" buyurdu

(4) Böylece Âşura orucu sünnet bir oruç olarak kalmış oldu

Âşura orucunun fazileti hakkında da şu mealde hadisler zikredilmektedir

Bir zat Peygamberimize geldi ve sordu:
"Ramazan'dan sonra ne zaman oruç tutmamı tavsiye edersiniz?"
Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam, "Muharrem ayında oruç tut

Çünkü o, Allah'ın ayıdır

Onda öyle bir gün vardır ki, Allah o günde bir kavmin tevbesini kabul etmiş ve o günde başka bir kavmi de affedebilir" buyurdu

(5)
Yine Tirmizi’de de geçen bir hadiste Peygamberimiz şöyle buyurmuşlardır:
"Âşura Gününde tutulan orucun Allah katında, o günden önce bir senenin günahlarına keffaret olacağını kuvvetle ümit ediyorum

"(6)
"Ramazan ayından sonra en faziletli oruç, Allah'ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur”(7) hadis-i şerifi ise, bu günlerde tutulan orucun faziletini ifade etmektedir

Bu hadisin açılamasında İmam-ı Gazali, "Muharrem ayı Hicrî senenin başlangıcıdır

Böyle bir yılı oruç gibi hayırlı bir temele dayamak daha güzel olur

Bereketinin devamı da daha fazla ümit edilir" demektedir

Gerek Yahudilere benzememek, gerekse orucu tam Âşura Gününe denk getirmemek için, Muharrem'in dokuzuncu, onuncu ve on birinci günlerinde oruç tutulması tavsiye edilmiştir

Bu mânâdaki bir hadisi İbni Abbas rivayet etmektedir

Bunun için, müstehap olan, aşure Gününü ortalayarak, bir gün önce veya bir gün sonra oruç tutmaktır

Bu günde oruçtan başka hayır, hasenat ve sadaka gibi güzel âdetlerin de yaşatılması isabetli ve yerinde olacaktır

Herkes imkânı nisbetinde ailesine, akraba ve komşularına ikramda bulunur; bugünlerin faziletini bildiren hâdiseleri hatırlayarak ihsanda bulunursa şüphesiz sevabını kat kat alacaktır

Bilhassa, Peygamberimiz, mü'minin aile efradına Âşura Gününde her zamankinden daha çok ikramda bulunmasını tavsiye etmiştir

Bîr hadiste şöyle buyurular: "Her kim Aşura Gününde ailesine ve ev halkına ikramda bulunursa, Cenab-ı Hak da senenin tamamında onun rızkına bereket ve genişlik ihsan eder

"(9) Bu aile mefhumunun içine akrabalar, yetimler, kimsesizler, konu komşular da girmektedir

Fakat, bunun İçin fazla külfete girmeye, aile bütçesini zorlamaya lüzum yoktur

Herkes imkânı ölçüsünde ikram eder

Âşura gününün manevi ve berraklığı üzerinde Kerbela karanlığının kesafeti de görülmektedir

61

hicret yılının Muharrem'ine ait 10

gününde Hazret-i İmam Hüseyin (r

a

) 55 yaşında iken Sinan bin Enes isimli bir hain tarafından Kerbelâ'da hunharca şehit edilmiştir

Bu gadr ve zulmün arkasında Emevi Halifesi Yezid, onun Küfe valisi İbni Ziyad vardır

Yarım asır öncesinden Peygamberimizin bizzat haber verildiği bu ciğerleri yakan olay Hazret-i Hüseyin'i Cennet gençlerinin efendisi olma şanına yüceltmiştir

Şehitler mükâfatını almış en yüce mertebelere ulaşmıştır

Yüce Allah'ın da zalimlere hak ettikleri cezayı en âdil bir şekilde vereceğinden şüphemiz yoktur

Kader hükme boyun eğen her mü'min bu olaya üzülür, ancak itidalini ve soğukkanlılığını kaybetmez

Duyguları yanlışlara ve taşkınlıklara götürmez

Çünkü meydana gelen bütün olaylar ezelî takdirin bir hükmüdür

Bu açıdan bunu bir "yas merasimi" haline dönüştürmek ehli-i sünnetin itikat ve inancına aykırıdır

1) Hak Dini Kur ân Dili

8 5793

2) Sahih-i Müslim Şerhi, 6:140

3) Ibtıı Mâce, Siyam: 31

4) Müslim

Siyam: 117

5) Tîrmizî

Savm: 40

6) A

g

e

, Savın: 47

7) İbni Mâce

Siyam: 43

8) İhyâ, 1:238
9) et-Tergîb ve'l-Terhİb, 2:116

**suara** · 26-12-2007

Aşure günü ve gecesiMuharrem ayının onuncu günü Aşure günüdür

Muharrem ayı, Kur’an-ı kerimde, kıymet verilen dört aydan biridir

Muharremin birinci günü oruç tutmak, o senenin tamamını oruç tutmak gibi faziletlidir

Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
(Ramazandan sonra en faziletli oruç, Muharrem ayında tutulan oruçtur) [Müslim]

Bu ayın en kıymetli gecesi de Aşure gecesidir

Allahü teâlâ, birçok duaları Aşure günü kabul etmiştir

Hazret-i Âdem’in tevbesinin kabul olması, Hazret-i Nuh’un tufandan kurtulması, Hazret-i Yunus’un balığın karnından çıkması, Hazret-i İbrahim’in ateşte yanmaması, Hazret-i İdris’in canlı olarak göğe çıkarılması, Hazret-i Yakub’un, oğlu Hazret-i Yusuf’a kavuşması, Hazret-i Yusuf’un kuyudan çıkması, Hazret-i Eyyüb’ün hastalıktan kurtulması, Hazret-i Musa’nın Kızıl denizi geçmesi, Hazret-i İsa’nın doğumu ve ölümden kurtulup, diri olarak göğe çıkarılması Aşure günü oldu

Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Aşure günü Nuh aleyhisselamın gemisi, Cudi dağına indirildi O gün Nuh ve yanındakiler, Allahü teâlâya şükür için oruçlu idiler Hayvanlar da hiç bir şey yememişti Allahü teâlâ denizi, beni İsrail için, aşure günü yardı Yine Aşure günü Allahü teâlâ Adem aleyhisselamın ve Yunus aleyhisselamın kavminin tevbesini kabul etti İbrahim aleyhisselam da o gün doğdu) [Taberani]

Öteden beri Kureyş de, Resulullah da Aşure günü oruç tutardı

Medine’ye gelince de yine o gün oruç tuttu ve tutulmasını emretti

(Buhari, Müslim, Tirmizi, Ebu Davud)

Medine’de aşure günü oruç tutan Peygamber efendimiz, Yahudilerin de oruç tuttuklarını gördü

(Niye oruç tutuyorsunuz?) diye sordu

Onlar da, (Allah’ın İsrail oğullarını düşmanından kurtardığı bir gündür, Musa bu günde oruç tuttuğu için) dediler

Resulullah efendimiz de, Müslümanların bugün oruç tutmalarının sebebini anlatmak için, (Ben Musa aleyhisselama sizden daha layıkım) buyurdu

(Buhari, Müslim, Ebu Davud)

Bugün yapılacak işler:
1- Aşure günü oruç tutmak sünnettir

Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Aşure günü oruç tutanın, bir yıllık günahları affolur) [Müslim, Tirmizi, İ

Ahmed, Taberani]
(Aşure günü oruç tutan o yıl tutamadığı [nafile] oruçlarının sevabına kavuşur) [Deylemi]
(Aşure günü bir gün önce, bir gün sonra da tutarak Yahudilere muhalefet edin) [İ

Ahmed]

(Aşurenin faziletinden faydalanın! Bu mübarek günde oruç tutan, melekler, peygamberler, şehidler ve salihlerin ibadetleri kadar sevaba kavuşur) [Şir’a]
[Yalnız Aşure günü oruç tutmak mekruhtur

Bir gün öncesi veya bir gün sonrası ile tutmalı!]

Peygamber efendimiz bir gün öğleye doğru buyurdu ki:
(Herkese duyurun! Bugün bir şey yiyen, akşama kadar yemesin, oruçlu gibi dursun! Bir şey yemeyen de oruç tutsun! Çünkü bugün Aşure günüdür) [Buhari, Müslim, Ebu Davud]

Peygamber efendimiz, bugün bir hurmayı mübarek ağzında ıslatıp çocukların ağzına verirdi

Çocuklar, Resulullahın mucizesi olarak akşama kadar bir şey yiyip içmezlerdi

Bugün bazı hayvanların bile bir şey yemediği bildirilmiştir

Bir avcı, Aşure günü, bir geyik yakaladı

Geyik, yavrularını emzirip akşamdan sonra dönmek üzere, avcının izin vermesi için, Resulullah efendimizden, şefaat istedi

Avcı, geyiğin akşama kalmadan hemen gelmesini isteyince, geyik, (Bugün Aşure günüdür

Bugünün hürmetine yavrularımızı emzirmeyiz

Onun için akşamdan sonra gelmek için izin istedim) dedi

Bunu duyan avcı, geyiği Resulullaha hediye etti

O da, geyiği serbest bıraktı

2- Sıla-i rahim yapmalı

Yani akrabayı ziyaret edip, hediye ile veya çeşitli yardım ile gönüllerini almalı

Hadis-i şerifte, (Sıla-i rahmi terk eden, Aşure günü akrabasını ziyaret ederse, Yahya ve İsa’nın sevabı kadar ecre kavuşur) buyuruldu

(Şir’a)

3- İlim öğrenmeli! Hadis-i şerifte, (Aşure günü, ilim öğrenilen veya Allahü teâlâyı zikredilen bir yerde, biraz oturan, Cennete girer) buyuruldu

Bu gece ilim olarak, ehl-i sünnete uygun ilmihal okumalıdır

Ayrıca Kur’an-ı kerim okumalı, kazası olan kaza namazı kılmalı

(Şir’a)

4- Sadaka vermek sünnettir, ibadettir

Hadis-i şerifte, (Aşure günü, zerre kadar sadaka veren, Uhud dağı kadar sevaba kavuşur) buyuruldu

(Şir’a)

(Bugün aşure ibadet) diye aşure pişirmek günahtır

Aşurenin bugüne mahsus ibadet olmadığını bilerek, bugün aşure veya başka tatlı yapmak günah olmaz, sevap olur

Bu inceliği iyi anlamalı

Tedavi niyetiyle sürme çeken bugün de sürmelenebilir

Hadis-i şerifte, (Aşure günü ismidle sürmelenen, göz ağrısı görmez) buyuruldu

(Hakim)

5- Çok selam vermeli

Hadis-i şerifte, (Aşure günü, on Müslümana selam veren, bütün Müslümanlara selam vermiş gibi sevaba kavuşur) buyuruldu

(Şir’a)

6- Çoluk çocuğunu sevindirmeli! Hadis-i şerifte, (Aşure günü, aile efradının nafakasını geniş tutanın, bütün yıl nafakası geniş olur) buyuruldu

(Beyheki)

7- Gusletmeli

Hadis-i şerifte, (Aşure günü gusleden mümin, günahlardan temizlenir) buyuruldu

(Şir’a)[Bu sevaplar, namaz kılan ve haramlardan kaçan mümin içindir

Bunlara riayet etmeyen kimse, Aşure günü, bir değil, defalarca gusletse, günahları affolmaz

]

Hazret-i Hüseyin, 10 Muharremde şehid edildi

O yüce imamın şehid edilmesi, elbette bütün müslümanlar için büyük musibet ve üzüntüdür

Hazret-i Ömer, Hazret-i Osman, Hazret-i Ali ve Hazret-i Hamza’nın şehid edilmeleri de, böyle büyük musibet ve üzüntüdür

Fakat, Peygamber efendimiz, Hazret-i Hamza’nın şehid edildiği günün yıldönümlerinde matem [yas] tutmadı

Matem tutmayı da emretmedi

Matem yasak olmasaydı, herkesten önce Peygamber efendimizin ölümü için matem tutulurdu

Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Matem tutan, ölmeden tevbe etmezse, kıyamette şiddetli azap görür) [Müslim]

(İki şey vardır ki, insanı küfre sürükler Birincisi, birinin soyuna sövmek, ikincisi, ölü için matem tutmaktır) [Müslim]

**Şem'a** · 17-01-2008

Alıntı:

1