Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri

**ßaran** · 02-08-2008

Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri Mumsema İslam Arşivi Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri

İnsanoğlunun yaptığı en faydalı hizmetlerinden biri köprülerdir

Bir insan, işlek veya ıssız bir yolun, geçit vermez bir bölümüne bir köprü yaptırır, bu köprüden yüzyıllar boyu insanlar ve vasıtalar geçer

Kimi, o köprüyü yaptıranı düşünür ve ‘Allah razı olsun’ der

Kiminin ise şükür etmek aklına bile gelmez

Ama köprüler şükür edene de etmeyene de hizmetini sürdürür

Savaşlarda, stratejik konumda olmaları nedeniyle, en çok zarar gören yapılar köprüler olur

Hatta köprüler bazan kasten havaya uçurulur

‘Köprü’ kavramı zaman içinde mecazi anlam da kazanmıştır

‘İki toplum, iki ülke arasında köprüler oluşturmak’ dendiğinde bunun çoğunlukla güzel bir hizmet olduğunu anlarız

Bunlardan başka, köprüler üzerine şarkılar bestelenmiş, öyküler, şiirler ve romanlar yazılmıştır

Köprüler konusunda sayfalarca düşünce üretilebilir ve bunun için köprüler gerekli birikime sahiptirler

Kendileri dile gelseler neler anlatırlar kimbilir

Yıllardır gündemden düşmeyen Üsküp’ün Taş Köprü’sü, gündemini hala koruyor

Çünkü bu köprüye son yıllarda yapılan haksızlıklar, savaşlarda yapılanları aratmayacak kadar büyük

Önce mihrap yıkıldı, ‘Pardon kaza oldu’ dediler

Köprü yıllarca mihrapsız bekledi

Şimdi mihrap inşa edildi ama, ‘Bu köprü Türk köprüsü değil’ diyorlar, o nedenle de kitabeye Bizans’ı falan eklemişler

Neden? Efendim bu köprüyü aslında Bizanslılar yaptırmış ta ondan

Bu masalı uyduran buna inanıyor mu acaba?

Türkçe ve Almanca olmak üzere, şimdiye kadar elliden fazla kitapta Üsküp köprüsünün resimlerini gördüm, yazılarını okudum, hiç birinde bu köprüye ‘Bizans köprüsü’ dendiğini görmedim

Bu konuda bir kitaba göz gezdirdim

Kitabın adı: ‘Kunstschätze in Jugoslawien’ (Yugoslavya’daki Sanat Hazineleri)

Beş yüz sayfalık oldukça zengin ve büyük ebatta çıkarılmış bir kitap bu

Belki de Jugoslavya üzerine çıkarılmış en önemli kitap

Kitabı çıkaran 17 yazardan bazıları şunlar: Milutin Garaşanin, Dragoslav Srejoviç, Marcel Gorenç, Vojislav Jovanoviç, Zdenko Vinski, Duşan Tasiç, Antonije Nikolovski, Mirjana Şakota, Jovanka Maksimoviç, Emilijan Cevc

Kitaptan, 309

sayfada, ‘köprüler’ konusunda yazılan satırlardan bazılarını okuyoruz:

‘Osmanlı mimarlarının köprü inşaatında ve sanatsal yaratıcılıkta görülmemiş kabiliyertleri vardı

Klasik dönemde yapılmış Osmanlı köprüleri anıt, cesaret ve zariflik örneğidir

Köprülerde daima serbestlik ve fantezi biçimlendirme ağır basar

Şayet durum elveriyorsa, bir ırmağın üzeri bir kemerli köprüyle örtülebiliyor, bunun tersi bir durumda, mimar kaç kemer uygun görüyorsa o kadar yapılır

Bu konuda kesin bir kural yoktur

Mimar Sinan, Vişegrad’ta, Drina üzerine büyük ve anıtsal bir köprü inşa etmiştir

Onun öğrencisi Mimar Hayreddin, Mostar’da, Neretva üzerine en güzel köprüyü yapmıştır

Vardar üzerinde, Üsküp ve Tetova’daki köprüler ve Sarayova’daki köprüler, mimari çözümler ve sanatsal tarzlar göstermektedir

’

Evet, Yugoslavya döneminde, 17 yazarın çıkardığı bu kitapta, Üsküp köprüsünün ‘Bizans köprüsü’ olduğu yazmıyor ve bilakis bu yazarlar, bu ve diğer köprülerin Osmanlı-Türk köprüsü olduğunu vurguluyorlar

Köprüler ve diğer Türk eserlerini anlatırken Bizans’ın adı bile geçmiyor

Üsküp köprüsünde Osmanlı-Türk mimari sanatının bütün incelikleri mevcuttur

Bu durum eski resimlerde daha bariz olarak göze çarpıyor

Bu yazıyı noktalarken, Hoca Sadeddin Efendi’nin ‘Tacü’t – Tevarih’ adlı eserinden, ‘Ergene Köprüsünün İnşaası’ adlı bölümü eklemek istiyorum

Varsın başkaları bu hizmetleri inkar etsin

Biz, insanlara hizmetten başka bir şey düşünmeyen bu mimarları ve o zamanlarki devlet adamlarını şükran ve minnetle analım

ERGENE KÖPRÜSÜNÜN İNŞAASI

‘Söylendiğine göre Ergene köprüsünün bulunduğu yer vaktiyle çengelistan imiş ve çoğu bucağı batak, ormanlık, yöreleri ise haramilere sığınak olurmuş

Bu ormanlıkta gizlenen yol kesiciler, her an , gelen giden yolcuların yollarını keser, nice günahsızları öldürerek, yok yere tepelerlermiş

Hiç bir gün geçmezmiş ki bu korkulu ve tehlikeli yerde bir nice biçare zulüm kılıcıyla doğranmamış ve varlıkları parçalanmamış olsun

İşte bu sebeple aydın yolları tutan Padişah, zulüm yollarından keder dikenlerini kaldırmak üzere ve pek çok para sarf etmek suretiyle önce bölgeyi temizledi

Orasını konaklanacak düzenli bir yer haline getirdi

Yüz yetmiş dört yüksek kemer üzerine uzatılmış eşsiz bir köprü yaptırdı ki, cihana örnek oldu

Köprünün bir başına ‘Ergene’ adıyla anılan güzel bir kasaba kurdurup, cami, imaret v

b

yapılarla süsledi

Böylece gelen ve gidenlerin, bolluk içinde olan kasabadan faydalanmalarını sağladı

Sözü edilen imaret tamamlanınca, Edirneden bilginleri, fakirleri bu kasabaya çağırıp şölen eyledi

İlk yemeği kerem dağıtmaya alışkın eliyle üleştirdi

Bilginlere, olgun kişilere pek çok lütuflarda, ikramlarda bulundu

Caminin mumlarını bile kendi eliyle yakıp kerem, cömertlik ve adalet çerağıyla orada olanların, törene katılanların gönüllerini aydınlattı

Bunları yapan mimara da, değerli bir hil’at ile birlikte pek çok armağanlar verdi

Köprünün öte başına da bir ulu kubbe inşa ettirerek, burasını köy haline getirdi ve gerek kasabada, gerek bu köyde oturan halkı her türlü avarız-ı divaniyeden beri ve Müsellem eyledi

’

Hüdai Ülker

**Fatımatüz`Zehra** · 10-12-2008

Allah razı olsun

**ßaran** · 13-01-2009

Amin Ecmain Rabbim Sizden de razı Olsun

**Melaqe** · 04-02-2009

Űskűp'te bulunan Taş Kőprű hakında verdiğin bu gűzel bilgiler için sana teşekkűr ederim

!

Allah Razi Olsun

**@YŞE** · 06-03-2009

bilgiler için teşekkürler

**ßaran** · 01-04-2009

Amin Cümlemizden

02-08-2008	#1
ßaran	Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri Mumsema İslam Arşivi Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri İnsanoğlunun yaptığı en faydalı hizmetlerinden biri köprülerdir Bir insan, işlek veya ıssız bir yolun, geçit vermez bir bölümüne bir köprü yaptırır, bu köprüden yüzyıllar boyu insanlar ve vasıtalar geçer Kimi, o köprüyü yaptıranı düşünür ve ‘Allah razı olsun’ der Kiminin ise şükür etmek aklına bile gelmez Ama köprüler şükür edene de etmeyene de hizmetini sürdürür Savaşlarda, stratejik konumda olmaları nedeniyle, en çok zarar gören yapılar köprüler olur Hatta köprüler bazan kasten havaya uçurulur ‘Köprü’ kavramı zaman içinde mecazi anlam da kazanmıştır ‘İki toplum, iki ülke arasında köprüler oluşturmak’ dendiğinde bunun çoğunlukla güzel bir hizmet olduğunu anlarız Bunlardan başka, köprüler üzerine şarkılar bestelenmiş, öyküler, şiirler ve romanlar yazılmıştır Köprüler konusunda sayfalarca düşünce üretilebilir ve bunun için köprüler gerekli birikime sahiptirler Kendileri dile gelseler neler anlatırlar kimbilir Yıllardır gündemden düşmeyen Üsküp’ün Taş Köprü’sü, gündemini hala koruyor Çünkü bu köprüye son yıllarda yapılan haksızlıklar, savaşlarda yapılanları aratmayacak kadar büyük Önce mihrap yıkıldı, ‘Pardon kaza oldu’ dediler Köprü yıllarca mihrapsız bekledi Şimdi mihrap inşa edildi ama, ‘Bu köprü Türk köprüsü değil’ diyorlar, o nedenle de kitabeye Bizans’ı falan eklemişler Neden? Efendim bu köprüyü aslında Bizanslılar yaptırmış ta ondan Bu masalı uyduran buna inanıyor mu acaba? Türkçe ve Almanca olmak üzere, şimdiye kadar elliden fazla kitapta Üsküp köprüsünün resimlerini gördüm, yazılarını okudum, hiç birinde bu köprüye ‘Bizans köprüsü’ dendiğini görmedim Bu konuda bir kitaba göz gezdirdim Kitabın adı: ‘Kunstschätze in Jugoslawien’ (Yugoslavya’daki Sanat Hazineleri) Beş yüz sayfalık oldukça zengin ve büyük ebatta çıkarılmış bir kitap bu Belki de Jugoslavya üzerine çıkarılmış en önemli kitap Kitabı çıkaran 17 yazardan bazıları şunlar: Milutin Garaşanin, Dragoslav Srejoviç, Marcel Gorenç, Vojislav Jovanoviç, Zdenko Vinski, Duşan Tasiç, Antonije Nikolovski, Mirjana Şakota, Jovanka Maksimoviç, Emilijan Cevc Kitaptan, 309 sayfada, ‘köprüler’ konusunda yazılan satırlardan bazılarını okuyoruz: ‘Osmanlı mimarlarının köprü inşaatında ve sanatsal yaratıcılıkta görülmemiş kabiliyertleri vardı Klasik dönemde yapılmış Osmanlı köprüleri anıt, cesaret ve zariflik örneğidir Köprülerde daima serbestlik ve fantezi biçimlendirme ağır basar Şayet durum elveriyorsa, bir ırmağın üzeri bir kemerli köprüyle örtülebiliyor, bunun tersi bir durumda, mimar kaç kemer uygun görüyorsa o kadar yapılır Bu konuda kesin bir kural yoktur Mimar Sinan, Vişegrad’ta, Drina üzerine büyük ve anıtsal bir köprü inşa etmiştir Onun öğrencisi Mimar Hayreddin, Mostar’da, Neretva üzerine en güzel köprüyü yapmıştır Vardar üzerinde, Üsküp ve Tetova’daki köprüler ve Sarayova’daki köprüler, mimari çözümler ve sanatsal tarzlar göstermektedir’ Evet, Yugoslavya döneminde, 17 yazarın çıkardığı bu kitapta, Üsküp köprüsünün ‘Bizans köprüsü’ olduğu yazmıyor ve bilakis bu yazarlar, bu ve diğer köprülerin Osmanlı-Türk köprüsü olduğunu vurguluyorlar Köprüler ve diğer Türk eserlerini anlatırken Bizans’ın adı bile geçmiyor Üsküp köprüsünde Osmanlı-Türk mimari sanatının bütün incelikleri mevcuttur Bu durum eski resimlerde daha bariz olarak göze çarpıyor Bu yazıyı noktalarken, Hoca Sadeddin Efendi’nin ‘Tacü’t – Tevarih’ adlı eserinden, ‘Ergene Köprüsünün İnşaası’ adlı bölümü eklemek istiyorum Varsın başkaları bu hizmetleri inkar etsin Biz, insanlara hizmetten başka bir şey düşünmeyen bu mimarları ve o zamanlarki devlet adamlarını şükran ve minnetle analım ERGENE KÖPRÜSÜNÜN İNŞAASI ‘Söylendiğine göre Ergene köprüsünün bulunduğu yer vaktiyle çengelistan imiş ve çoğu bucağı batak, ormanlık, yöreleri ise haramilere sığınak olurmuş Bu ormanlıkta gizlenen yol kesiciler, her an , gelen giden yolcuların yollarını keser, nice günahsızları öldürerek, yok yere tepelerlermiş Hiç bir gün geçmezmiş ki bu korkulu ve tehlikeli yerde bir nice biçare zulüm kılıcıyla doğranmamış ve varlıkları parçalanmamış olsun İşte bu sebeple aydın yolları tutan Padişah, zulüm yollarından keder dikenlerini kaldırmak üzere ve pek çok para sarf etmek suretiyle önce bölgeyi temizledi Orasını konaklanacak düzenli bir yer haline getirdi Yüz yetmiş dört yüksek kemer üzerine uzatılmış eşsiz bir köprü yaptırdı ki, cihana örnek oldu Köprünün bir başına ‘Ergene’ adıyla anılan güzel bir kasaba kurdurup, cami, imaret vb yapılarla süsledi Böylece gelen ve gidenlerin, bolluk içinde olan kasabadan faydalanmalarını sağladı Sözü edilen imaret tamamlanınca, Edirneden bilginleri, fakirleri bu kasabaya çağırıp şölen eyledi İlk yemeği kerem dağıtmaya alışkın eliyle üleştirdi Bilginlere, olgun kişilere pek çok lütuflarda, ikramlarda bulundu Caminin mumlarını bile kendi eliyle yakıp kerem, cömertlik ve adalet çerağıyla orada olanların, törene katılanların gönüllerini aydınlattı Bunları yapan mimara da, değerli bir hil’at ile birlikte pek çok armağanlar verdi Köprünün öte başına da bir ulu kubbe inşa ettirerek, burasını köy haline getirdi ve gerek kasabada, gerek bu köyde oturan halkı her türlü avarız-ı divaniyeden beri ve Müsellem eyledi’ Hüdai Ülker

10-12-2008	#2
Fatımatüz`Zehra	--->: Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri Allah razı olsun

13-01-2009	#3
ßaran	--->: Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri Amin Ecmain Rabbim Sizden de razı Olsun

04-02-2009	#4
Melaqe	--->: Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri Űskűp'te bulunan Taş Kőprű hakında verdiğin bu gűzel bilgiler için sana teşekkűr ederim! Allah Razi Olsun

06-03-2009	#5
@YŞE	--->: Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri bilgiler için teşekkürler

01-04-2009	#6
ßaran	--->: Balkanlar’daki Osmanlı Türk Köprüleri Amin Cümlemizden

Konu Araçları
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder