Taha suresinin (Rahman, Arşa istiva etmiştir) mealindeki 5 âyeti yorumu

**ömerhattab** · 14-11-2008

Taha suresinin (Rahman, Arşa istiva etmiştir) mealindeki 5 âyeti yorumu Mumsema İslam Arşivi Taha suresinin (Rahman, Arşa istiva etmiştir) mealindeki 5 âyeti yorumu Genç diyor ki:
Taha suresinin (Rahman, Arşa istiva etmiştir) mealindeki 5 âyeti de açıkça Allah’ın Arşta oturduğunu göstermektedir Onda değişiklik olmaz Hep orada oturur Selef âlimleri bu âyeti tevil etmemiş, aynen kabul etmiştir Tevil etmek Kur’ana aykırıdır
CEVAP
Asıl tevil eden sensin İstivaya, oturmak anlamı vermek tevildir Selef âlimleri, (İstiva vardır, keyfiyetini bilemeyiz) buyurmuşlardır Allah’a oturur demek, onu mahluka, insana benzetmek olur O hiçbir şeye benzetilemez Kur’an-ı kerimde, (Onun benzeri hiçbir şey yoktur) buyuruluyor (Şura 11) [Görüldüğü gibi, onu bir şeye benzetmek bu âyete aykırı bir tevil olur]
Yine Kur’an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:
(Allah Arşa istiva edendir Nerede olsanız, O sizinle beraberdir) [Hadid 4]
(Doğu da batı da Allah'ındır Nereye dönerseniz Allah'ın yüzü oradadır) [Bekara115]

(Allah her şeyi kuşatmıştır) [Nisa 126]
(Allah göklerin ve yerin nurudur) [Nur 35]
Eğer bu âyetler tevil edilmezse, Allah hem Arşta, hem de her yerde olduğu anlaşılır Onun için halef âlimler, cahillerin yanlış anlamaması için tevil etmek zorunda kalmışlardır

**mumsema** · 14-11-2008

ömerhattap kardeşim,
konu yanlış yerde ve başlığı uygunsuz

konunun olması gereken yer: İtikadi Mezhepler

başlık ise "selefi genç diyorki (hadi ordan)" yerine "Taha suresinin (Rahman, Arşa istiva etmiştir) mealindeki 5 âyeti yorumu" olsa daha münasip olurdu

Selefilerin bu konudaki görüşleri şöyledir;

Alıntı:

Selef âlimlerinin akaid sistemlerini şu yedi temel prensip karakterize etmektedir:

1- Takdis: Cenab-ı Allah'ı şanına uygun düşmeyen şeylerden tenzih etmek

2- Tasdik: Kur'an-ı Kerim ve hadislerde Allah'ın isim ve sıfatları hakkında nasıl bir ifade kullanılmış ve ne söylenmişse, onları olduğu gibi kabul etmek; yani, Allah'ı bizzat kendisinin ve peygamberinin tanıttığı gibi bilip tasdik etmek

3- Aczini itiraf etmek: Bilhassa nass'ta geçen müteşabih ifadeler konusunda tevil ve yorum yapmadan, bu konuda aczini kabul etmek

4- Sükût (susmak): Yine nass'ta geçen müteşabih ifadeleri anlamayanların, bunlar hakkında soru sormayıp susmaları

5- İmsak (uzak tutma): Müteşabih ifadeler üzerinde yorum ve te'vilden kendini alıkoymak

6- Keff: Müteşabih olan hususlarla zihnen bile meşgul olmamak

7- Ma'rifet ehlini teslim: Müteşabihe giren konuları bilmesi mümkün olan Hz

Peygamber, Sahabe, evliya ve mütehassıs âlimlerin söylediklerini kabul ve tasdik etmek (İsmail Hakkı İzmirli, Yeni İlmi Kelam, İstanbul 1339/1341, I, s

98 v

d

; Neşet Çağatay - İ

Agah Çubukçu, İslâm Mezhepleri Tarihi, Ankara 1976, s

191)

http://www.mumsema.com/a-b/2038-sele...tml#post247423

Rahmân arşa hükmetmektedir (Taha Süresi 5)

Rahmân arşa istivâ etmiştir Evet o yüce arşı hâkimiyeti altına aldı, hâkimiyetiyle arşı kapladı Tüm kâinatı, tüm mevcudatı, tüm mülkünü egemenliği altına almıştır Canlı ve cansız tüm mevcudatı kendi saltanatı altına almıştır İşlerini de O tedbir edip düzenliyor Tüm mevcudatı O yönetiyor Her şeyin melekûtunu, mülkiyetini elinde tutuyor

Bu tür âyetler müteşabih âyetlerdir Bizden amel değil iman isteyen âyetlerdir Rabbimizin gücünü, kudretini anlatan ama bizler tarafından bilinmesi mümkün olmayan âyetler Onun için aynen Rabbimizin bildirdiği şekilde iman ediyoruz İnanıyoruz ki Rabbimiz arşı istivâ etmiştir Ama bunun keyfiyetini bilmiyoruz Seleflerimizden İmam Mâlik efendimiz de aynı şeyi söyler

Öyleyse anlıyoruz ki Rabbimiz arşı istivâ etmiş, tüm mevcu-datı egemenliği altına almıştır Allah’ın hayatla, mevcudatla ilgisi kesilmemiştir Allah her an hayata karışandır Allah kullarının hayatına hükmedendir Allah tüm kâinatta hükmü geçendir Böyle hükmü tüm mevcudatı kaplayan bir Allah’ın insanları ihmal etmesi, onlara bir ha-yat programı gönderip mutluluk yollarını göstermemesi düşünülebilir mi?

Ali Küçük

**EL-KAİDE** · 18-01-2009

Rahman Arş'a İstiva Etti (TAHA 5)

Hanefi mezhebinin imamı Ebû Hanife (öl

150/766) de ayni görüştedir

O şöyle demektedir:
"Bilmiyorum, Rabbim gökte midir, yerde midir" diyen kâfir olur "ALLAH Arş'ın üzerindedir ama Arş gökte midir, yoksa yerde midir, onu bilmiyorum" diyen de kâfir olur ALLAH'a dua ederken yukarıya yönelinir, aşağıya değil Çünkü aşağının rubûbiyet ve ulûhiyyet vasfıyla hiçbir ilgisi yoktur

Nitekim şu hadis de bunu anlatıyor:
Bir adam Hz

Peygamber'e siyah bir cariye getirdi ve:

- Benim üzerime mümin bir köle azat etmek vacip oldu Bu kâfi midir? diye sordu

Peygamber (s

a

s) o cariyeye sordu:
"Sen mümin misin?" Cariye:
"Evet" dedi

Peygamber (s

a

s):
"Peki, ALLAH nerededir?" diye sordu

Cariye göğe işaret etti Bunun üzerine Peygamber:
"Onu azat et, o mümindir" dedi

(İmam-ı Azam'ın Beş Eseri, İstanbul, 1981, s

45-48 Arapça kısmı)

Nitekim Ebû Hanife'nin talebesi Ebû Yusuf, ALLAH'ın gökte (yukarıda) olduğunu reddeden Bişr el-Merisî'yi bu görüşünden dolayı hesaba çekmiş ve tövbe etmesini istemiştir

(İbnu Ebi'l-İzz el-Hanefi, Şerhu'l Akîdeti't-Tahâviyye, Beyrut 1988, s

288)

**Ehli_Hadis** · 23-06-2009

Arap Dili İmamı Sa,leb …

(/291)

Hafız Ebu,l-Kasım el-Lalekai es-Sünne adlı eserinde şöyle diyor Ben Darakutni,nin kendi el yazısıyla İshak el-Kazi,den yazılı olarak şunu buldum

(*)

Ebu,l-Abbas es-Sa,leb,i şöyle derken dinledim

اسْتَوَىİsteva: istiva etti –(bir şey) eğri olmasa dahi ona yöneldi demektir

Sonra semaya istiva etti:Ona yöneldi demektir ama عَلَىالْعَرْشِاسْتَوَىisteva ale,l-Arş Arşa istiva etti yani yükseldi demektir

(*) el-Kazi Bağdat kasabalarından birisi olan Kaze,ye nispettir

Adı İshak b

Ahmed b

Muhammed Ebu,l-Hüseyn,dir el-Hatib (IV

440) da onun biyografisini verdikten sonra şöyle demektedir

Sika birisi idi İbn Rezkaveyh bize onu zahid diye nitelemiştir

346 yılında vefat etmiştir,Ondan gelen bu rivayet el-Lalekai (I

92/a) de yer almaktadır

Fakif Ebu Cafer et-Tirmizi Adı Muhammed b

Ahmed

bNasr,dır Sika ve fazilet sahibi birisidir

Şafi,i meshebine mensuptur

(201/295)

Mansur b

Muhammed b

Mansur el-Kazzaz dedi ki:Ebu Hafs b

Şahin,in babası Ebu,t-Tayyib Ahmed,i şöyle derken dinledim

Ebu Cafer et-Tirmizi,nin yanında idim:Birisi ona Rab Teala,nın nüzülü hadisi ile ilgili olarak:O nun üstünde bir yükseklik kaldığı halde nüzül nasıl olur şeklinde bir soru sorunca şu cevabı verdi:

Nüzül akıl ile bilinen bir şeydir

Keyfiyeti ise bilinemez ona iman etmek vacibtir ona dair soru sormak da bid,attir

Bağdat,ın kendi zamanındaki fakihi ve alimi doğru söylemiştir

Çünkü nüzülün mahiyeti hakkında soru sormak gereksiz bir külfete girmektir

Zira soru ancak dilde bilinmeyen bir kelime hakkında olur

Aksi takdirde inmek,konuşmak,işitmek,görmek,ilim,isteva gibi ifadeler dinleyen için açık seçik ifadelerdir

Hiçbir benzeri bulunmayan bunlarla nitelenecek olursa sıfat mevsufa (niteleme nitelenene) tabi olur

Bunun keyfiyeti ise insanlar tarafından bilinemez

(SENEDİ SAHİHTİR) Bunu musannıf Ebu Bekir el-Hatib,e ulaşan senediyle rivayet etmiştir

Ebu Bekir el-Hatib de bunu Tarih,u-Bağdad (I/365) te şöylece rivayet etmektedir

Bana el-Hasen b

Ebi Talib tahdis edip dedi ki:Bize Ebuil-Hasen Mansur b

Muhammed b

Mansur el-Kazzaz bildirdi……

Bu hepsi de sika olan ravilerin yer aldığı bir senedir

Bunların biyografileri Tarüh,u-Bağdad,ta verilmiştir

el-Hasen b

Ebi Talib ise el-Hasen b

Muhammed b

el-Hasen b

Ali Ebü Muhammed el-Hallal olup 439 yılında vefat etmiştir

Büyük İlim Adamı Ebu Bekir ed-Dab,i (342)

Ebu Abdillah el-Hakim dedi ki: Fakif Ebu Bekr Ahmed b

İshak ed-Dab,i en-Nisaburi dedi ki

Araplar kullanımda (ala) yerinde fi,yi de kullanırlar Yüce Allah (فَسِيحُوا فِى اْلاَرْضِ ) Yeryüzünde dolaşınız (Tevbe 9/2) (وَلاُصَلِّبَنَّكُمْ فِى جُذُوعِ النَّخْلِ ) Ve andolsun sizleri hurma ağaçları dallarında asacağım (Taha 20/17) diye buyurmaktadır

Burada ise ale,l-ard yerin üstünde ve ale,n-nahl hurma ağaçları üstünde demektir

Yüce Allah,ın (مَنْفِىالسَّمَآءِ ) men fi,s-sema: gökte olan buyruğu da böyledir ki bu da men ale,l-Arş:Arşın üstünde olan anlamındadır

Nitekim Rasülullah s a v,den sahih olarak gelen haberler de böyledir

el-Uluv (s

272/273)

İmam Ebu Bekr el-Acurri (280/360)

Hafız zahid Allah,ın Beyt-i Haram,ında mücavirlik yapmış bulunan Ebu Bekr Muhammed b

el-Hüseyn el-Acurri eş-Şeri,atu fi,s-Sünne adlı eseri telif etmiştir

Bu eserin başlıklarından birisi de Hululiyye Meshebinden Sakındırma adını taşımakta sonra şunları söylemektedir

İlim ehlinin benimsediği kanaate göre Allah-u Teala semavatının üstünde,Arşının üzerindedir

İlmi her şeyi kuşatmıştır

Yüce göklerde yarattığı her şeyi,yedi yerde bulunan şeyi ilmiyle kuşatmıştır

Kulların amelleri O,na yükseltilir

Şayet: Üç kişi fısıldaşmayıversin,Muhakkak O onların dördüncüleridir

buyruğunun anlamı nedir diye sorulacak olursa şöyle cevap verilir

Maksat Onun ilmidir

Allah Arşının ütündedir

ilmiyle onların fısıltılarını kuşatmıştır

İlim ehli bunu böylece tevsir etmiştir

Ayetin başı da sonu da O,nun Arşı üstünde olduğu halde,beraber oluştan kastın ilmi olduğuna delil teşkil etmektedir

Müslümanların kabul ettiği görüş budur

Sonra şöyle demektedir:Bize İbn Mahled tahdis etti bize Ebu Davud tahdis etti,bize Ahmed b

Hanbel tahdis etti,bize Süreyh b

en-Numan tahdis etti,bize Abdullah b

Nafi tahdis edip dedi ki

Malik dedi ki:Allah semadadır

İlmi ise her yerdedir

Onun ilminden bulunmadığı hiçbir yer yoktur

(eş-Şeri,a (285-289)

El-Acurri fakih muhaddis,rivayetleri iyi bilen güzel eserler tasnif etmiş birisidir

Bir süre Mescid,i-Haram,da mücavirlik yapmıştır

el-Kecci,den Ebu Şuayb el-Harrani,den ve onların çağdaşlarından rivayet nakletmiştir

Hacca giden birçok kimse ondan hadis almıştır

360 yılında vefat etmiştir

14-11-2008	#1
ömerhattab	Taha suresinin (Rahman, Arşa istiva etmiştir) mealindeki 5 âyeti yorumu Taha suresinin (Rahman, Arşa istiva etmiştir) mealindeki 5 âyeti yorumu Mumsema İslam Arşivi Taha suresinin (Rahman, Arşa istiva etmiştir) mealindeki 5 âyeti yorumu Genç diyor ki: Taha suresinin (Rahman, Arşa istiva etmiştir) mealindeki 5 âyeti de açıkça Allah’ın Arşta oturduğunu göstermektedir Onda değişiklik olmaz Hep orada oturur Selef âlimleri bu âyeti tevil etmemiş, aynen kabul etmiştir Tevil etmek Kur’ana aykırıdır CEVAP Asıl tevil eden sensin İstivaya, oturmak anlamı vermek tevildir Selef âlimleri, (İstiva vardır, keyfiyetini bilemeyiz) buyurmuşlardır Allah’a oturur demek, onu mahluka, insana benzetmek olur O hiçbir şeye benzetilemez Kur’an-ı kerimde, (Onun benzeri hiçbir şey yoktur) buyuruluyor (Şura 11) [Görüldüğü gibi, onu bir şeye benzetmek bu âyete aykırı bir tevil olur] Yine Kur’an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki: (Allah Arşa istiva edendir Nerede olsanız, O sizinle beraberdir) [Hadid 4] (Doğu da batı da Allah'ındır Nereye dönerseniz Allah'ın yüzü oradadır) [Bekara115] (Allah her şeyi kuşatmıştır) [Nisa 126] (Allah göklerin ve yerin nurudur) [Nur 35] Eğer bu âyetler tevil edilmezse, Allah hem Arşta, hem de her yerde olduğu anlaşılır Onun için halef âlimler, cahillerin yanlış anlamaması için tevil etmek zorunda kalmışlardır

18-01-2009	#3
EL-KAİDE	--->: Taha suresinin (Rahman, Arşa istiva etmiştir) mealindeki 5 âyeti yorumu Rahman Arş'a İstiva Etti (TAHA 5) Hanefi mezhebinin imamı Ebû Hanife (öl 150/766) de ayni görüştedir O şöyle demektedir: "Bilmiyorum, Rabbim gökte midir, yerde midir" diyen kâfir olur "ALLAH Arş'ın üzerindedir ama Arş gökte midir, yoksa yerde midir, onu bilmiyorum" diyen de kâfir olur ALLAH'a dua ederken yukarıya yönelinir, aşağıya değil Çünkü aşağının rubûbiyet ve ulûhiyyet vasfıyla hiçbir ilgisi yoktur Nitekim şu hadis de bunu anlatıyor: Bir adam Hz Peygamber'e siyah bir cariye getirdi ve: - Benim üzerime mümin bir köle azat etmek vacip oldu Bu kâfi midir? diye sordu Peygamber (sas) o cariyeye sordu: "*Sen mümin misin?" Cariye: "Evet" dedi Peygamber (sas): "Peki, ALLAH nerededir?" diye sordu Cariye göğe işaret etti* Bunun üzerine Peygamber: "*Onu azat et, o mümindir" dedi (İmam-ı Azam'ın Beş Eseri, İstanbul, 1981, s 45-48 Arapça kısmı) Nitekim Ebû Hanife'nin talebesi Ebû Yusuf*, ALLAH'ın gökte (yukarıda) olduğunu reddeden Bişr el-Merisî'yi bu görüşünden dolayı hesaba çekmiş ve tövbe etmesini istemiştir (İbnu Ebi'l-İzz el-Hanefi, Şerhu'l Akîdeti't-Tahâviyye, Beyrut 1988, s 288)

23-06-2009	#4
Ehli_Hadis	--->: Taha suresinin (Rahman, Arşa istiva etmiştir) mealindeki 5 âyeti yorumu Arap Dili İmamı Sa,leb …(/291) Hafız Ebu,l-Kasım el-Lalekai es-Sünne adlı eserinde şöyle diyor Ben Darakutni,nin kendi el yazısıyla İshak el-Kazi,den yazılı olarak şunu buldum() Ebu,l-Abbas es-Sa,leb,i şöyle derken dinledim اسْتَوَىİsteva: istiva etti –(bir şey) eğri olmasa dahi ona yöneldi demektirSonra semaya istiva etti:Ona yöneldi demektir ama عَلَىالْعَرْشِاسْتَوَىisteva ale,l-Arş Arşa istiva etti yani yükseldi demektir () el-Kazi Bağdat kasabalarından birisi olan Kaze,ye nispettirAdı İshak bAhmed bMuhammed Ebu,l-Hüseyn,dir el-Hatib (IV440) da onun biyografisini verdikten sonra şöyle demektedirSika birisi idi İbn Rezkaveyh bize onu zahid diye nitelemiştir346 yılında vefat etmiştir,Ondan gelen bu rivayet el-Lalekai (I92/a) de yer almaktadır Fakif Ebu Cafer et-Tirmizi Adı Muhammed bAhmedbNasr,dır Sika ve fazilet sahibi birisidirŞafi,i meshebine mensuptur(201/295) Mansur bMuhammed bMansur el-Kazzaz dedi ki:Ebu Hafs bŞahin,in babası Ebu,t-Tayyib Ahmed,i şöyle derken dinledim Ebu Cafer et-Tirmizi,nin yanında idim:Birisi ona Rab Teala,nın nüzülü hadisi ile ilgili olarak:O nun üstünde bir yükseklik kaldığı halde nüzül nasıl olur şeklinde bir soru sorunca şu cevabı verdi: Nüzül akıl ile bilinen bir şeydirKeyfiyeti ise bilinemez ona iman etmek vacibtir ona dair soru sormak da bid,attir Bağdat,ın kendi zamanındaki fakihi ve alimi doğru söylemiştirÇünkü nüzülün mahiyeti hakkında soru sormak gereksiz bir külfete girmektirZira soru ancak dilde bilinmeyen bir kelime hakkında olurAksi takdirde inmek,konuşmak,işitmek,görmek,ilim,isteva gibi ifadeler dinleyen için açık seçik ifadelerdirHiçbir benzeri bulunmayan bunlarla nitelenecek olursa sıfat mevsufa (niteleme nitelenene) tabi olurBunun keyfiyeti ise insanlar tarafından bilinemez (SENEDİ SAHİHTİR) Bunu musannıf Ebu Bekir el-Hatib,e ulaşan senediyle rivayet etmiştirEbu Bekir el-Hatib de bunu Tarih,u-Bağdad (I/365) te şöylece rivayet etmektedirBana el-Hasen bEbi Talib tahdis edip dedi ki:Bize Ebuil-Hasen Mansur bMuhammed bMansur el-Kazzaz bildirdi……Bu hepsi de sika olan ravilerin yer aldığı bir senedirBunların biyografileri Tarüh,u-Bağdad,ta verilmiştirel-Hasen bEbi Talib ise el-Hasen bMuhammed bel-Hasen bAli Ebü Muhammed el-Hallal olup 439 yılında vefat etmiştir Büyük İlim Adamı Ebu Bekir ed-Dab,i (342) Ebu Abdillah el-Hakim dedi ki: Fakif Ebu Bekr Ahmed bİshak ed-Dab,i en-Nisaburi dedi ki Araplar kullanımda (ala) yerinde fi,yi de kullanırlar Yüce Allah (فَسِيحُوا فِى اْلاَرْضِ ) Yeryüzünde dolaşınız (Tevbe 9/2) (وَلاُصَلِّبَنَّكُمْ فِى جُذُوعِ النَّخْلِ ) Ve andolsun sizleri hurma ağaçları dallarında asacağım (Taha 20/17) diye buyurmaktadırBurada ise ale,l-ard yerin üstünde ve ale,n-nahl hurma ağaçları üstünde demektirYüce Allah,ın (مَنْفِىالسَّمَآءِ ) men fi,s-sema: gökte olan buyruğu da böyledir ki bu da men ale,l-Arş:Arşın üstünde olan anlamındadırNitekim Rasülullah s a v,den sahih olarak gelen haberler de böyledirel-Uluv (s272/273) İmam Ebu Bekr el-Acurri (280/360) Hafız zahid Allah,ın Beyt-i Haram,ında mücavirlik yapmış bulunan Ebu Bekr Muhammed bel-Hüseyn el-Acurri eş-Şeri,atu fi,s-Sünne adlı eseri telif etmiştirBu eserin başlıklarından birisi de Hululiyye Meshebinden Sakındırma adını taşımakta sonra şunları söylemektedir İlim ehlinin benimsediği kanaate göre Allah-u Teala semavatının üstünde,Arşının üzerindedirİlmi her şeyi kuşatmıştırYüce göklerde yarattığı her şeyi,yedi yerde bulunan şeyi ilmiyle kuşatmıştırKulların amelleri O,na yükseltilir Şayet: Üç kişi fısıldaşmayıversin,Muhakkak O onların dördüncüleridirbuyruğunun anlamı nedir diye sorulacak olursa şöyle cevap verilir Maksat Onun ilmidirAllah Arşının ütündedirilmiyle onların fısıltılarını kuşatmıştırİlim ehli bunu böylece tevsir etmiştirAyetin başı da sonu da O,nun Arşı üstünde olduğu halde,beraber oluştan kastın ilmi olduğuna delil teşkil etmektedirMüslümanların kabul ettiği görüş budur Sonra şöyle demektedir:Bize İbn Mahled tahdis etti bize Ebu Davud tahdis etti,bize Ahmed bHanbel tahdis etti,bize Süreyh ben-Numan tahdis etti,bize Abdullah bNafi tahdis edip dedi ki Malik dedi ki:Allah semadadırİlmi ise her yerdedirOnun ilminden bulunmadığı hiçbir yer yoktur(eş-Şeri,a (285-289) El-Acurri fakih muhaddis,rivayetleri iyi bilen güzel eserler tasnif etmiş birisidirBir süre Mescid,i-Haram,da mücavirlik yapmıştırel-Kecci,den Ebu Şuayb el-Harrani,den ve onların çağdaşlarından rivayet nakletmiştirHacca giden birçok kimse ondan hadis almıştır360 yılında vefat etmiştir

Konu Araçları
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder