İslam Dünyasını Nurlandıran İslam Alimi Ahmed B. Hanbel

**ßaran** · 06-27-2008

İslam Dünyasını Nurlandıran
İslam Alimi Ahmed B

Hanbel

(780 - 855)

Büyük İslam alimlerinden Ahmed b

Hanbel, tarihi kayıtlara göre; 780-855 yılları arasında Bağdat’ta yaşamıştır

Ebu Hanife'nin öğrencisi ve devrin ünlü baş kadısı Ebu Yûsuf'tan fıkıh dersleri almıştır

Ahmed b

Hanbel itikatta, amelde, ahlâkta Hz

Peygamberimiz (sav)’in sünnetlerinden başka bir yol izlememiştir

Çekişmeden, münakaşadan, sadece bir söz ile hüküm vermekten kaçınmış; Sahabelerin ve Tabii’nin yolunu takip etmiştir

Döneminde kendisinden sabırlı, mütevazı, disiplinli, kanaatkâr, takva sahibi ve ihlâslı bir müçtehid olarak hal alınmış, bu ahlaki özellikleri ile günümüzde de çok sayıda Müslümana örnek olmuştur

Adının ilim, zühd (dünyaya ve maddî menfaate değer vermemek) ve takva ile birlikte anılması, o dönemde pek çok toplumu, onun ilmine yöneltmiştir

Yaptığı dersleri izleyenlerin sayısının beş bine kadar ulaştığı nakledilmiştir

Derslerinde dikkati çeken üç husus şöyle sıralanabilir:

1) Onun meclisine disiplin, vakar, tevazu ve huzur hakimdi

2) Derslerinde, ancak hadisleri rivayet etmesi istendiğinde anlatırdı

Hadis rivayetinde hafızasına güvenmez, söylemediği şeyi Hz

Muhammed (sav)'e isnad etmemek için yazılı metne bakarak nakiller yapardı

Kendisine sorulmadıkça konuşmazdı

3) Verdiği fetvaların yazılıp nakledilmesini yasaklardı

Ona göre, yazılması gereken ilim, ancak Kitap ve Sünnet'ten ibaret idi

Ahmed b

Hanbel, 40 yaşına kadar hadis öğrenmek ve ilmini artırmak için çalışmış; bu amaçla Irak, Hicaz ve Yemen arasında seyahatlerde bulunmuştur

Fakat bu süre içinde hadis rivayet etmekten veya ders vermekten kaçınmıştır

Ahmed b

Hanbel'e göre; iman, kesin olarak inanmaktan ve amelden ibarettir

Artar ve eksilir, yani iman, iyi amelle artar, kötü amelle de eksilir

Ahmed b

Hanbel, dini meselelerin açıklamasında, sırasıyla şu kaynaklara başvurmuştur:

1

Kitap ve sünnet: Bütün müçtehidler gibi Ahmed bin Hanbel de bir işin nasıl yapılacağını Kur’an-ı Kerim’de açık olarak bulamazsa, hadis-i şeriflere bakar, bunlarda bulabilirse ona göre hüküm verirdi

2

İcma ve sahabe kavli: Hadis-i şeriflerde de açıkça bulamadığı bir iş için, icma var ise, öyle yapılmasını bildirirdi

(İcma, Eshab-ı kiramın hepsinin aynı suretle yapması veya söylemesi demektir

İcmaya “sözbirliği” de denir

) Ashab-ı Kiram’dan sonra gelen Tabii’nin de icmasını delil, senet kabul etmiştir

Sahabe kavli (sözü, içtihadı) bulunan bir meselede, kendi içtihadına göre hüküm vermezdi

Sahabenin sözüne göre hüküm verirdi

Hatta, sahabe sözü bulamadığı hususlarda, Tabii’nin büyüklerinden olan müçtehidlerin içtihadını, kendi sözüne tercih ederdi

3

Bir mesele hakkında, Sahabe veya Tabii’ne ait bir içtihad bulamazsa, zayıf ve mürsel hadislerle amel eder, ona göre hüküm verirdi

Zayıf hadisin de, sahih hadisin bir çeşidi olduğunu göz önünde tutardı

4

Kıyas: İmam-ı Malik’in “Rivayet yolu”nu ve İmam-ı Azam’ın “Rey ve Kıyas yolu”nu almış ise de, pek çok hadis-i şerif ezberlediğinden, önce hadis-i şeriflerin birbirini kuvvetlendirmesine bakarak içtihad etmiştir

İçtihadda bu usûl, sadece Ahmed bin Hanbel’e aittir

Eserleri
Ahmed b

Hanbel'in bizzat yazdığı tek eseri "el-Müsned"dir

Müsned, Ahmed b

Hanbel’in topladığı 700 binin üzerindeki hadisler arasından seçtiklerinden meydana gelen bir eserdir

Müsned'de tekrarlarıyla birlikte 40 bin, tekrarlar dışında yaklaşık 30 bin kadar hadis yer alır

Ona atfedilen eserlerden bazıları, Hanbelî alimlerince kaleme alınmıştır

Es-Sünne, Zühd, Salat, Ver'a ve'l-İman; Reddi ale'l Cehmiyye ve'z-Zenadıka; Eşribe; Mesail; Cüz fi Usûlu's-Sünne; Fedailu's-Sahabe; Er-Reddü ala men iddea't-Tenâkuza fi'l-Kur'ân; et-Tefsir; en-Nasih ve'l Mensuh; Tarih; el-Mukaddem ve'l Muahhar fi'l Kur'an; Vücubâtü'l Kur'an; Menâsikü'l Kebir ve's Sağir; el-Cerhu ve't Ta'dil; el-İlel ve Marifetu'r-Rical bunlardandır

Bu makale, İlmi Araştırma Dergisi Haziran 2006 tarihli sayısında yayınlanmıştır

06-27-2008	#1
Bilgiler ßaran Özel Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Mar 2008 Mesaj: 7,124 İtibar Tecrübe Puanı: 74 Rep Puanı : 2928 Rep Derecesi :	İslam Dünyasını Nurlandıran İslam Alimi Ahmed B. Hanbel İslam Dünyasını Nurlandıran İslam Alimi Ahmed B Hanbel (780 - 855) Büyük İslam alimlerinden Ahmed b Hanbel, tarihi kayıtlara göre; 780-855 yılları arasında Bağdat’ta yaşamıştır Ebu Hanife'nin öğrencisi ve devrin ünlü baş kadısı Ebu Yûsuf'tan fıkıh dersleri almıştır Ahmed b Hanbel itikatta, amelde, ahlâkta Hz Peygamberimiz (sav)’in sünnetlerinden başka bir yol izlememiştir Çekişmeden, münakaşadan, sadece bir söz ile hüküm vermekten kaçınmış; Sahabelerin ve Tabii’nin yolunu takip etmiştir Döneminde kendisinden sabırlı, mütevazı, disiplinli, kanaatkâr, takva sahibi ve ihlâslı bir müçtehid olarak hal alınmış, bu ahlaki özellikleri ile günümüzde de çok sayıda Müslümana örnek olmuştur Adının ilim, zühd (dünyaya ve maddî menfaate değer vermemek) ve takva ile birlikte anılması, o dönemde pek çok toplumu, onun ilmine yöneltmiştir Yaptığı dersleri izleyenlerin sayısının beş bine kadar ulaştığı nakledilmiştir Derslerinde dikkati çeken üç husus şöyle sıralanabilir: 1) Onun meclisine disiplin, vakar, tevazu ve huzur hakimdi 2) Derslerinde, ancak hadisleri rivayet etmesi istendiğinde anlatırdı Hadis rivayetinde hafızasına güvenmez, söylemediği şeyi Hz Muhammed (sav)'e isnad etmemek için yazılı metne bakarak nakiller yapardı Kendisine sorulmadıkça konuşmazdı 3) Verdiği fetvaların yazılıp nakledilmesini yasaklardı Ona göre, yazılması gereken ilim, ancak Kitap ve Sünnet'ten ibaret idi Ahmed b Hanbel, 40 yaşına kadar hadis öğrenmek ve ilmini artırmak için çalışmış; bu amaçla Irak, Hicaz ve Yemen arasında seyahatlerde bulunmuştur Fakat bu süre içinde hadis rivayet etmekten veya ders vermekten kaçınmıştır Ahmed b Hanbel'e göre; iman, kesin olarak inanmaktan ve amelden ibarettir Artar ve eksilir, yani iman, iyi amelle artar, kötü amelle de eksilir Ahmed b Hanbel, dini meselelerin açıklamasında, sırasıyla şu kaynaklara başvurmuştur: 1 Kitap ve sünnet: Bütün müçtehidler gibi Ahmed bin Hanbel de bir işin nasıl yapılacağını Kur’an-ı Kerim’de açık olarak bulamazsa, hadis-i şeriflere bakar, bunlarda bulabilirse ona göre hüküm verirdi 2 İcma ve sahabe kavli: Hadis-i şeriflerde de açıkça bulamadığı bir iş için, icma var ise, öyle yapılmasını bildirirdi (İcma, Eshab-ı kiramın hepsinin aynı suretle yapması veya söylemesi demektir İcmaya “sözbirliği” de denir) Ashab-ı Kiram’dan sonra gelen Tabii’nin de icmasını delil, senet kabul etmiştir Sahabe kavli (sözü, içtihadı) bulunan bir meselede, kendi içtihadına göre hüküm vermezdi Sahabenin sözüne göre hüküm verirdi Hatta, sahabe sözü bulamadığı hususlarda, Tabii’nin büyüklerinden olan müçtehidlerin içtihadını, kendi sözüne tercih ederdi 3 Bir mesele hakkında, Sahabe veya Tabii’ne ait bir içtihad bulamazsa, zayıf ve mürsel hadislerle amel eder, ona göre hüküm verirdi Zayıf hadisin de, sahih hadisin bir çeşidi olduğunu göz önünde tutardı 4 Kıyas: İmam-ı Malik’in “Rivayet yolu”nu ve İmam-ı Azam’ın “Rey ve Kıyas yolu”nu almış ise de, pek çok hadis-i şerif ezberlediğinden, önce hadis-i şeriflerin birbirini kuvvetlendirmesine bakarak içtihad etmiştir İçtihadda bu usûl, sadece Ahmed bin Hanbel’e aittir Eserleri Ahmed b Hanbel'in bizzat yazdığı tek eseri "el-Müsned"dir Müsned, Ahmed b Hanbel’in topladığı 700 binin üzerindeki hadisler arasından seçtiklerinden meydana gelen bir eserdir Müsned'de tekrarlarıyla birlikte 40 bin, tekrarlar dışında yaklaşık 30 bin kadar hadis yer alır Ona atfedilen eserlerden bazıları, Hanbelî alimlerince kaleme alınmıştır Es-Sünne, Zühd, Salat, Ver'a ve'l-İman; Reddi ale'l Cehmiyye ve'z-Zenadıka; Eşribe; Mesail; Cüz fi Usûlu's-Sünne; Fedailu's-Sahabe; Er-Reddü ala men iddea't-Tenâkuza fi'l-Kur'ân; et-Tefsir; en-Nasih ve'l Mensuh; Tarih; el-Mukaddem ve'l Muahhar fi'l Kur'an; Vücubâtü'l Kur'an; Menâsikü'l Kebir ve's Sağir; el-Cerhu ve't Ta'dil; el-İlel ve Marifetu'r-Rical bunlardandır Bu makale, İlmi Araştırma Dergisi Haziran 2006 tarihli sayısında yayınlanmıştır

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cvp	son Mesaj
Ahmed B. Hanbel	ACİLSERVİS	A-B	2	2 Hafta önce 17:42 PM
Ahmed bin Hanbel Mezhebi, Metodu, ve Hayatı	mumsema	Fıkhi Mezhepler	23	11-23-2008 02:10 AM
İran, İslam Dünyasını Ayağa Kalkmaya Çağırdı	rana	İslam Ülkelerinden haberler	1	01-23-2008 16:03 PM
Büyük İslam Alimi Bediüzzaman Said Nursi'den Terör ve Anarşiye Çözümler	elif07	Risale-i Nur	0	08-28-2007 17:17 PM
Ömrünü Kuran Eğitimine Adamış Bir İslam Alimi:Süleyman Hilmi Tunahan	elif07	Türk İslam Alimleri	4	08-25-2007 22:30 PM

Konu Araçları
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder