İmam Humeynİ`nİn BİLİNMEYEN YÖNÜ

**ßaran** · 06-12-2008

İmam Humeynİ`nİn BİLİNMEYEN YÖNÜ

Tarihde iz bırakmış nadir insanlar vardır; bazen yaptıkları hizmetler ve insanlığa sunduğu yeniliklerle anılırlar, bazen ise insanlığa yapmış oldukları zulüm, baskı, katliam ve ihanetle isimlerini tarihin karanlık sayfalarına yazdırırlar

İslami toplumlarda, insanlığa hizmet etmiş, toplumların uyanmalarını sağlamış, hakka yönelmelerinde kitleleri harekete geçirmiş, fikir ve düşünceleriyle dünyaya yenilikler getirmiş şahsiyetler, “zamanın müceddidi”, “asrın müceddidi” olarak adlandırılır

Toplumun tabiriyle zamanın müceddidi olarak tanıtılan bu şahsiyetlerin getirdiklerine, yeniliklerine bakıldığında her birisinin belli alanlarda olduğu görülmektedir; bazıları sosyoloji alanında , bazıları ahlak ve maneviyat alanında, bazıları siyaset ve mücadele alanında

Ama insan toplumunun ihtiyaç duyduğu alanların hepsinde fikir ve düşünce üretebilecek düzeyde olmadıkları görülmektedir

Asrımıza ve geleceğe damgasını vurmuş ve vuracak şahsiyetlerden birisi kuşkusuz İmam Humeyni’dir (r

a)

Dünya onu siyasi kimliği ve devrimci ruhu ile tanıdı, hala da kişiliğinin o yönüyle tanımaktadır

İslami bir liderin sahip olması gereken bu özelliklere sahip İmam Humeyni (r

a) zamanın müceddidi olmaya tek adaydır ama alışa gelmiş müceddidler gibi tek yönlü değil bilakis siyaset, ilim, ahlak, maneviyat ve sosyoloji alanlarında; siyasetci, devrimci, islam bilimadamı, sosyolog, müfessir, fakih ve rehber olma özelliğini taşıyan tek kişi olarak tarihe adını yazdırmıştır

İmam Humeyni’nin (r

a) gerçekleştirmiş olduğu inkilabı, siyasi bir devrim olarak, bir rejim değişikliğinde özetlemek büyük bir yanılgı olur

Onun yapmış olduğu en büyük devrim ve yenilik, bütün diğer alandaki devrim ve inkilabların temelini oluşturan Fıkıh ve dini anlayışın oluşmasında etkili olan içtihatta yapmış olduğu devrim ve yenilikdir

İşte İmam Humeyni’nin (r

a) tanınamayan yönlerinden birisi budur

Bu yakın zamanda da tanınamayacak gibi görünüyor

İmam Humeyni (ra) ve İçtihad
İslam dünyası, tarih boyunca görmediği bir “fıkhi içtihada” şahid olmaktadır; ferdi, içtimai, ekonomik, siyasi, medeni ve ceza hukuku, uluslararası ilişkiler, hükümet ve devlet sistemi gibi dinin, insanın toplumsal hayatına yansımasında ihtiyaç duyduğu konuların bütününü kapsayan bir içtihad mekanizmasının işlevliği everensel bir duruma getirildi

İmam Humeyni (r

a) açısından içtihadın, vacid-i kifayi olması ve içtihad kaynaklarının; Kur’an, Sünnet, İcma ve Akıl olduğunda diğer Şia müctehidleriyle hiç bir fark görülmemektedir

Aynı şekilde İmam Humeyni (r

a) diğer müctehidler gibi İstihsanı, öncekilerin şeriat anlayışlarını, sahabenin takip ettikleri yolları fıkhi içtihatta dini kaynak olarak görmemiş, içtihadda kıyas, temsil, teşbih gibi yollardan uzak durmuştur

Şia mektebinde İçtihad, Hz

Mehdi’nin(a

f

) gaybete çekilmesiyle masum İmamın olmadığı bir dönemde başlamıştır

O zamandan günümüze kadar içtihad, merhaleler katetmiş ve her merhale bir öncekinden farklı gelişmeler sağlamıştır

Özetle içtihad merhalelerini şöyle sıralayabiliriz:
1- Birinci metod, ilmi içtihad : Hz

Mehdi’nin ( a

f

) küçük gaybetinin son zamanlarında başlayan bu içtihad şeklinin sadece ilmi yönü sözkonusu olup ameli bir etkisi olmamıştır

Zamanın müçtehidleri tarafından yapılan bu içtihadın faydası gelecek merhaledeki içtihadın ortamını hazırlamaktan ibaretti

İlim, ahlak, maneviyat ve dini maarfi insanlara ulaştırmada faydalı olan bu müçtehidlerin içtihadları, siyaset, hukuk, devlet ve hükumet sistemi açısından pek ameli faydası görülmemekte, sadece ilmi yönüyle toplumda hissedilmiştir

2- İkinci metod, ameli İçtihad : Nasların zahirine göre hüküm çıkarılan bu içtihad şekli, ilmi yönünün yanısıra ameli faydalar da sağlamaktaydı ama bu içtihad merhalesi de toplumun karşı karşıya kaldığı toplumsal, siyasi ve hukuki sorunlara cevap verecek kapasitede değildi

Yani içtihadin toplumsal yönü müslümanlara yansımamış sadece bireysel hayatta varlığını gösterebilmiştir

3- Üçüncü metod : Bu kısım içtihad usuli müctehdiler arasında yaygın olup mevcud konular üzerinde gerçekleşmiştir

Toplumda ortaya çıkan yeni meselelere cevap vermekten yoksun olan bu içtihad şeklinin bir önceki metoddan farkı teferruat ve detaylarda da hükümleri istinbat etmesidir

Bu kısım da diğer kısımlar gibi fıkhi içtihadin sınırlandırılmasına sebep olmuş, genişleyip gelişmesini sağlayamamıştır

Kaynakların zahiri ile yetinilmiş ve yenilikler getirememiştir

4- Dördüncü metod : Bu kısım içtihad, ahkamın kaynaklardan istinbat edilmesinde gerekeli şartları gözönünde bulundurmuştur

Bu içtihadı yapan müçtehidler nasların zahiriyle yetinmemiş hem ilmi, hem ameli, hem de “Tefri’ ve Tatbik” alanını göz önünde bulundurarak istinbatı gerçekleştirmişlerdir

Ama zaman ve mekanın içtihaddaki foksiyonu gözardı edilmiş, mevzuların teşhis edilmesinde, mevzuların batini ve zahiri özelliklerini belirlemede etkili olan zaman ve mekanın şartlarına riayet edilmemiştir

Bundan dolayı içtihadın tahavvulu ve fıkhın genişlemesi ve gelişmesi gerçekleşmemiştir

Bu içtihad şekli, İslam hükumetinin olmadığı siyasi ve hukuki hükümlerin uygulanması sözkonusu olmadığı bir zamanda istenilen düzeyde olabilir ama günümüzde yetersizliği kabul edilmektedir

Diğer merhaleler gibi ferdi alanlarda ağırlığını hissettiren bu kısım, toplumsal alanlarda da etkin olmaya çalışsa da kendi zamanından sonrası için etkili olacak içtihadı gerçekleştirememiştir

Yukarıda zikr ettiğimiz dört metodda da içtihaddın evrenselliği ve işlevliği gerektiği gibi ortaya koyulamamsının nedenleri şunlardan ibaretti:
- Fıkıh ve şeriatın evrenselliğini kavrayamamak
- Usul ve şeriat mebnalarının derinliklerini tanıyamamak
- Bulunulan toplumun ve diğer toplumların her alandaki ihtiyaçlarını tanıyamamak
- Engin düşünce ve geleceği görebilme yeteneğine sahip olamamak
- Metodların ilmi açıdan bütün alanları kapsamaması
- Öncekilerin içtihad ve fetvalarının tesirinde kalmak
- İçtihat edilecek mevzular üzerinde geniş araştırma ve tahliller yapılmaması
- İstinbat makamında ibadi konuların dışındaki meselelerde ve ahkamın kriterlerini ele getirmede akıldan gerektiği gibi yararlanamamak
5- Beşinci metod: Bu içtihad şekli, İmam Humeyni’nin (r

a) bu alandaki inkılabıyla fıkhın gerçek çehresini ve işlevliğini ortaya çıkaran bir yöntemdir

“Zaman ve Mekanın” içtihaddaki fonksiyonunu beyan etmesiyle bir çok sorunlar ve problemlerin çözülmesini sağlamıştır

Bu içtihad metodu, hem teori ve ilmi alanda, hem pratik ve ameli alanda, hem tefri ve tatbik alanında ve hem de zaman ve mekanın şartlarına göre özellikleri değişebilen mevzuları tanıdıktan sonra ve hükümler her yönüyle ölçüldükten sonra içtihadın gerçek işlevliğini ve evrenselliğini ortaya koymaktadır

Bu metod, hem insanların ferdi hayatlarına ait meselelerde hem de toplumsal yaşantılarındaki meselelerede ve hem de hükumet ve devlet meslelerinde etkin olmaktadır

İmam Humeyni’nin (r

a) içtihadda “zaman ve mekanın” fonkiyonuna dikkat çekmesi, zaman ve mekan şartlarının değişmesiyle mevzularda da değişikliğin gerçekleştiği ve dolayısıyla ahkamda içtihad ve istinbatta tahavvulun meydana geleceğini belirtmesi fıkhi içtihadda bir devrim olarak algılanıyor

Bu içtihadi devrim sayesinde, bilim ve medeniyetlerin gelişdiği bu zamanda ortaya çıkan bir çok yeni meselelere cevap vermede, insanların ve toplumların düçar olduğu ferdi ve toplumsal ilişkilerdeki yeni meseleler hakkında görüş belirtmede, devlet meslelerinde, yeni çıkan ekonomik meselelerde, uluslararası ilişkilerde fıkhın görüşünün ne olduğunu belirtmede müçtehid kaynaklara müracaat ederek içtihad ederek şeriat ve fıkhın insanın dünyevi yaşantısındaki rolünü ortaya koyacaktır

İmam Humeyni’nin (r

a) bu içtihad devriminden sonra “fikhi içtihad” alanında kat edilen yol, Şia mektebinin asırlarca katettiği yoldan daha fazladır

Bu inkilabın gerçek çehresi, zamanın geçmesi ve idrak edilmesiyle daha da belirginleşecek, gelecek nesiller bizlerden daha iyi anlayacaklardır

İran İslam Inkılabını ayakta tutan ve gün geçtikce güçlenmesini sağlayan faktörlerin başında bu içtihadi devrim gelmektedir

06-12-2008	#1
Bilgiler ßaran Özel Üye Bilgiler Üyelik tarihi: Mar 2008 Mesaj: 7,124 İtibar Tecrübe Puanı: 74 Rep Puanı : 2928 Rep Derecesi :	İmam Humeynİ`nİn BİLİNMEYEN YÖNÜ İmam Humeynİ`nİn BİLİNMEYEN YÖNÜ Tarihde iz bırakmış nadir insanlar vardır; bazen yaptıkları hizmetler ve insanlığa sunduğu yeniliklerle anılırlar, bazen ise insanlığa yapmış oldukları zulüm, baskı, katliam ve ihanetle isimlerini tarihin karanlık sayfalarına yazdırırlar İslami toplumlarda, insanlığa hizmet etmiş, toplumların uyanmalarını sağlamış, hakka yönelmelerinde kitleleri harekete geçirmiş, fikir ve düşünceleriyle dünyaya yenilikler getirmiş şahsiyetler, “zamanın müceddidi”, “asrın müceddidi” olarak adlandırılır Toplumun tabiriyle zamanın müceddidi olarak tanıtılan bu şahsiyetlerin getirdiklerine, yeniliklerine bakıldığında her birisinin belli alanlarda olduğu görülmektedir; bazıları sosyoloji alanında , bazıları ahlak ve maneviyat alanında, bazıları siyaset ve mücadele alanında Ama insan toplumunun ihtiyaç duyduğu alanların hepsinde fikir ve düşünce üretebilecek düzeyde olmadıkları görülmektedir Asrımıza ve geleceğe damgasını vurmuş ve vuracak şahsiyetlerden birisi kuşkusuz İmam Humeyni’dir (ra) Dünya onu siyasi kimliği ve devrimci ruhu ile tanıdı, hala da kişiliğinin o yönüyle tanımaktadır İslami bir liderin sahip olması gereken bu özelliklere sahip İmam Humeyni (ra) zamanın müceddidi olmaya tek adaydır ama alışa gelmiş müceddidler gibi tek yönlü değil bilakis siyaset, ilim, ahlak, maneviyat ve sosyoloji alanlarında; siyasetci, devrimci, islam bilimadamı, sosyolog, müfessir, fakih ve rehber olma özelliğini taşıyan tek kişi olarak tarihe adını yazdırmıştır İmam Humeyni’nin (ra) gerçekleştirmiş olduğu inkilabı, siyasi bir devrim olarak, bir rejim değişikliğinde özetlemek büyük bir yanılgı olur Onun yapmış olduğu en büyük devrim ve yenilik, bütün diğer alandaki devrim ve inkilabların temelini oluşturan Fıkıh ve dini anlayışın oluşmasında etkili olan içtihatta yapmış olduğu devrim ve yenilikdir İşte İmam Humeyni’nin (ra) tanınamayan yönlerinden birisi budur Bu yakın zamanda da tanınamayacak gibi görünüyor İmam Humeyni (ra) ve İçtihad İslam dünyası, tarih boyunca görmediği bir “fıkhi içtihada” şahid olmaktadır; ferdi, içtimai, ekonomik, siyasi, medeni ve ceza hukuku, uluslararası ilişkiler, hükümet ve devlet sistemi gibi dinin, insanın toplumsal hayatına yansımasında ihtiyaç duyduğu konuların bütününü kapsayan bir içtihad mekanizmasının işlevliği everensel bir duruma getirildi İmam Humeyni (ra) açısından içtihadın, vacid-i kifayi olması ve içtihad kaynaklarının; Kur’an, Sünnet, İcma ve Akıl olduğunda diğer Şia müctehidleriyle hiç bir fark görülmemektedir Aynı şekilde İmam Humeyni (ra) diğer müctehidler gibi İstihsanı, öncekilerin şeriat anlayışlarını, sahabenin takip ettikleri yolları fıkhi içtihatta dini kaynak olarak görmemiş, içtihadda kıyas, temsil, teşbih gibi yollardan uzak durmuştur Şia mektebinde İçtihad, Hz Mehdi’nin(af) gaybete çekilmesiyle masum İmamın olmadığı bir dönemde başlamıştır O zamandan günümüze kadar içtihad, merhaleler katetmiş ve her merhale bir öncekinden farklı gelişmeler sağlamıştır Özetle içtihad merhalelerini şöyle sıralayabiliriz: 1- Birinci metod, ilmi içtihad : HzMehdi’nin ( af) küçük gaybetinin son zamanlarında başlayan bu içtihad şeklinin sadece ilmi yönü sözkonusu olup ameli bir etkisi olmamıştır Zamanın müçtehidleri tarafından yapılan bu içtihadın faydası gelecek merhaledeki içtihadın ortamını hazırlamaktan ibaretti İlim, ahlak, maneviyat ve dini maarfi insanlara ulaştırmada faydalı olan bu müçtehidlerin içtihadları, siyaset, hukuk, devlet ve hükumet sistemi açısından pek ameli faydası görülmemekte, sadece ilmi yönüyle toplumda hissedilmiştir 2- İkinci metod, ameli İçtihad : Nasların zahirine göre hüküm çıkarılan bu içtihad şekli, ilmi yönünün yanısıra ameli faydalar da sağlamaktaydı ama bu içtihad merhalesi de toplumun karşı karşıya kaldığı toplumsal, siyasi ve hukuki sorunlara cevap verecek kapasitede değildi Yani içtihadin toplumsal yönü müslümanlara yansımamış sadece bireysel hayatta varlığını gösterebilmiştir 3- Üçüncü metod : Bu kısım içtihad usuli müctehdiler arasında yaygın olup mevcud konular üzerinde gerçekleşmiştir Toplumda ortaya çıkan yeni meselelere cevap vermekten yoksun olan bu içtihad şeklinin bir önceki metoddan farkı teferruat ve detaylarda da hükümleri istinbat etmesidir Bu kısım da diğer kısımlar gibi fıkhi içtihadin sınırlandırılmasına sebep olmuş, genişleyip gelişmesini sağlayamamıştır Kaynakların zahiri ile yetinilmiş ve yenilikler getirememiştir 4- Dördüncü metod : Bu kısım içtihad, ahkamın kaynaklardan istinbat edilmesinde gerekeli şartları gözönünde bulundurmuştur Bu içtihadı yapan müçtehidler nasların zahiriyle yetinmemiş hem ilmi, hem ameli, hem de “Tefri’ ve Tatbik” alanını göz önünde bulundurarak istinbatı gerçekleştirmişlerdir Ama zaman ve mekanın içtihaddaki foksiyonu gözardı edilmiş, mevzuların teşhis edilmesinde, mevzuların batini ve zahiri özelliklerini belirlemede etkili olan zaman ve mekanın şartlarına riayet edilmemiştir Bundan dolayı içtihadın tahavvulu ve fıkhın genişlemesi ve gelişmesi gerçekleşmemiştir Bu içtihad şekli, İslam hükumetinin olmadığı siyasi ve hukuki hükümlerin uygulanması sözkonusu olmadığı bir zamanda istenilen düzeyde olabilir ama günümüzde yetersizliği kabul edilmektedir Diğer merhaleler gibi ferdi alanlarda ağırlığını hissettiren bu kısım, toplumsal alanlarda da etkin olmaya çalışsa da kendi zamanından sonrası için etkili olacak içtihadı gerçekleştirememiştir Yukarıda zikr ettiğimiz dört metodda da içtihaddın evrenselliği ve işlevliği gerektiği gibi ortaya koyulamamsının nedenleri şunlardan ibaretti: - Fıkıh ve şeriatın evrenselliğini kavrayamamak - Usul ve şeriat mebnalarının derinliklerini tanıyamamak - Bulunulan toplumun ve diğer toplumların her alandaki ihtiyaçlarını tanıyamamak - Engin düşünce ve geleceği görebilme yeteneğine sahip olamamak - Metodların ilmi açıdan bütün alanları kapsamaması - Öncekilerin içtihad ve fetvalarının tesirinde kalmak - İçtihat edilecek mevzular üzerinde geniş araştırma ve tahliller yapılmaması - İstinbat makamında ibadi konuların dışındaki meselelerde ve ahkamın kriterlerini ele getirmede akıldan gerektiği gibi yararlanamamak 5- Beşinci metod: Bu içtihad şekli, İmam Humeyni’nin (ra) bu alandaki inkılabıyla fıkhın gerçek çehresini ve işlevliğini ortaya çıkaran bir yöntemdir “Zaman ve Mekanın” içtihaddaki fonksiyonunu beyan etmesiyle bir çok sorunlar ve problemlerin çözülmesini sağlamıştır Bu içtihad metodu, hem teori ve ilmi alanda, hem pratik ve ameli alanda, hem tefri ve tatbik alanında ve hem de zaman ve mekanın şartlarına göre özellikleri değişebilen mevzuları tanıdıktan sonra ve hükümler her yönüyle ölçüldükten sonra içtihadın gerçek işlevliğini ve evrenselliğini ortaya koymaktadır Bu metod, hem insanların ferdi hayatlarına ait meselelerde hem de toplumsal yaşantılarındaki meselelerede ve hem de hükumet ve devlet meslelerinde etkin olmaktadır İmam Humeyni’nin (ra) içtihadda “zaman ve mekanın” fonkiyonuna dikkat çekmesi, zaman ve mekan şartlarının değişmesiyle mevzularda da değişikliğin gerçekleştiği ve dolayısıyla ahkamda içtihad ve istinbatta tahavvulun meydana geleceğini belirtmesi fıkhi içtihadda bir devrim olarak algılanıyor Bu içtihadi devrim sayesinde, bilim ve medeniyetlerin gelişdiği bu zamanda ortaya çıkan bir çok yeni meselelere cevap vermede, insanların ve toplumların düçar olduğu ferdi ve toplumsal ilişkilerdeki yeni meseleler hakkında görüş belirtmede, devlet meslelerinde, yeni çıkan ekonomik meselelerde, uluslararası ilişkilerde fıkhın görüşünün ne olduğunu belirtmede müçtehid kaynaklara müracaat ederek içtihad ederek şeriat ve fıkhın insanın dünyevi yaşantısındaki rolünü ortaya koyacaktır İmam Humeyni’nin (ra) bu içtihad devriminden sonra “fikhi içtihad” alanında kat edilen yol, Şia mektebinin asırlarca katettiği yoldan daha fazladır Bu inkilabın gerçek çehresi, zamanın geçmesi ve idrak edilmesiyle daha da belirginleşecek, gelecek nesiller bizlerden daha iyi anlayacaklardır İran İslam Inkılabını ayakta tutan ve gün geçtikce güçlenmesini sağlayan faktörlerin başında bu içtihadi devrim gelmektedir

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cvp	son Mesaj
Hicretin Tarihi ve Hukuki Yönü	mumsema	İslam Tarihi	1	11-26-2008 07:35 AM
İsraİllİler Ve Fİlİstİnlİler Hakkinda Bİlİnmeyen GerekÇeler	Mehmet	Konu Dışı Başlıklar	1	11-24-2008 03:09 AM
Orucun Fikhî YÖnÜ	mumsema	Vaaz ve Sohbet Konuları	1	10-26-2008 12:15 PM
Beyninizin hangi yönü daha çok gelişmiş	İnşirah	Anketler	11	08-14-2008 19:31 PM
İmam Humeynİ	Ecir	Diğer İslam Alimleri	1	11-25-2007 00:50 AM

Konu Araçları
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder