![]() |
| | Konu Araçları |
| | #1 |
| | ![]() A'dan Z'ye Dini Terimler A Abâ Yünden yapılan kaba kumaş Abâdile Dört Abdullah (Abdullah bin Ömer, Adullah bin Abbâs, Abdullah bin Zübeyr, Abdullah bin Mes'ûd veya Abdullah bin Amr) Abdullah'ın çoğulu Abdullah isminde olan çok kimseler![]() Abbâd Bkz Âbid![]() Abd Kul, köle, hizmetçi, bende ![]() Abes Boş şeylerle uğraşmak, Namazda, fâidesiz hareketler ![]() Âb-ı hayât Hayat suyu Tatlı su![]() Âbid İlmi olmayıp fazla ibâdet eden Acem İranlılar Arab olmayanlarÂdâb Usûller, kâydeler, yollar Terbiye, utanma![]() Adâlet Bir âmirin, bir hâkimin memleketi idâre için koyduğu kânun, kâide, çizdiği hudud içinde hareket etmektir ![]() Adâvet Düşmanlık-hüsûmet, kin, buğz, garaz ![]() Adem Yokluk ![]() Âdetullah Âdet-i ilâhiyye Allahü teâlânın sebepler âleminde yaratması![]() Âdil Doğruluk gösteren, adâletli, büyük günah işlemeyen, küçük günaha alışık olmayan ![]() Âfâki Dereden, tepeden söz (Tasavvufta, Allahü teâlâdan başka insanın dışında olan herşey )Afif Temiz, güzel, lezih, iffetli ve nâmuslu olan, haramlardan sakınan, müstekim ![]() Âfiyet Sağlık, sıhhatte olma, günah işlemediği zaman ![]() Afv Suçunu bağışlama ![]() Ahbâr Haberler Sahâbeden bildirilen sözler![]() Ahd Söz vermek, yemin, devir, zaman ![]() Ahd-i misâk Allahü teâlânın ezelde rûhlara; ''Ben sizin Rabbiniz değil miyim?'' diye suâl edince, onlarda; ''Evet, sen bizim Rabbimizsin'' diyerek verdikleri söz, yemin, anlaşma, sözleşme ![]() Ahfâ Hafi, gizli Âlem-i Emr'deki latifelerden![]() Âhiret Öbür dünyâ Öldükten sonraki hayat![]() Ahkam-ı şer'iyye Dini hükümler ![]() Ahlak İnsanda bulunan rûhi hâller İyilik etmek, kötülükten kaçınmak için ta'kibi lâzım gelen usûl ve kâideleri öğreten ilim![]() Ahlâk-ı hamide Övülecek huylar, güzel huylar ![]() Ahlak-ı zemime İslâmiyetin yasak ettiği kötü huylar ![]() Ahvâl Durumlar, bulunuşlar, hâller ![]() Ahvâl-i şahsiyye Şahsi hâller ![]() Akâid İ'tikâda dâir hükümler, esâslar ![]() Akçe Gümüşten yapılmış Osmanlı parası ![]() Akd Sözleşme, bağ, düğümleme ![]() Akıncı Osmanlı hudut boylarında bulunan ve düşman illerine saldıran mücâhid ![]() Âkıbet Bir şeyin sonu, nihâyet, netice ![]() Akide İmân, inanılan ve ,'tikad edilen bilgilerin esâsı ![]() Akika Doğan çocuk için kesilen kurban ![]() Âkıl ve bâliğ Evlenecek çağa gelen, mükellef olan kimse ![]() Akim Güdük, sonu olmayan, kısır ![]() Aktâb Evliyâların en üst derecede olanları ![]() Alâka İlgi,münâsebet ![]() Âlem Mahlûkların, yaratılmışların hepsi ![]() Âlem-i emr Madde olmayan ve ölçülemiyen âlem ![]() Âlem-i halk Madde olup ölçülebilen âlem Yerler, dağlar, gökler![]() Âlem-i melekût Melekler, rûhlar âlemi ![]() Âlem-i misâl Ruh âlemi ile, madde,varlık âlemindeki şekillerin ayna gibi görüntüsünü yansıtan âlemdir Varlık âlemi olmayıp, görünen bir âlemdir Ayna gibid,r![]() Âlem-işühûd Görünen madde âlemi Âlem-i halk da denir![]() Âl-i Nebevi Peygamber efendimizin (sallallâhü aleyhi ve sellem) müslüman olan akrabâları ![]() Âli himmet Himmeti yüksek olan ![]() Allâme Çok büyük âlim ![]() A'mâl-i sâliha Güzel ameller ![]() A'mâl-i şer'iyye Namaz, oruç gibi dini ibâdetler ![]() Amden Kasden, bile bile ![]() Amel İş, çalışma Bir emri yerine getirme Dini bir emri ifâ etme İtâat, ibâdet etmek![]() Âmentü İnanılması, imân edilmesi lâzım olan altı şarta ya'ni Allahü teâlâya, Meleklere, Kitâblara, Peygamberlere Âhiret gününe, Kazâ ve Kadere inanmaya verilen isim ![]() Âmil İşleyen Zekât tahsiline me'mur kimse Mütevelli Amel eden, ibâdet eden![]() Anâsır-ı erbeâ Dört unsur: Toprak, ateş, hava, su ![]() A'raf Cennet ile Cehennem arasındaki yer Âdetler, usûller Sırt, tepe![]() Arafat Mekke'de hacıların Kurban bayramı arefesinde vakfeye durduğu ve Hazreti Âdem ve Hazreti Havvâ'nın buluştukları dağ ![]() Arasat Mahşer yeri, haşr ve neşr yeri ![]() A'râz İşâretler, alâmetler Var oluşu, ancak kendisini taşıyan başka bir varlıkla hissedilebilen, kendi başına boşlukta yer tutamıyan şey![]() A'rec Anadan doğma topal ![]() Arefe Kurban bayramının birinci gününden evvelki güne verilen isim ![]() Ârif Bilgili, bilen, irfân sâhibi, veli ![]() Ârif-i billah Allahü teâlâyı tanıyan, âhiret âlimi ![]() Âriyet Bir malın menfeatini ya'ni kullanılmasını hibe etmek ![]() Arş-ı a'lâ Âlem-i emr ile Alem-i halk arası olan büyük âlem Yere ve göke benzemez Mahlûkların en şereflisidir Daha saf ve daha nûrludur Onun için Arşullah da denir ![]() Arşın Osmanlılarda kullanılan uzunluk ölçü birimi (68)Arûz Arab, Türk, Fars, Hind şiirlerinde hece kalıpları ![]() Asabe Ölenin erkek cihetinden olan akrabâları ![]() Âsâr Eserler Sehâbeden bildirilen haberler![]() Âsâ-i Mûsâ Mûsâ aleyhisselâmın âsâsı ki; mu'cize olarak yılan, ejderha olurdu ![]() Asfiyâ Takvâ sâhipleri, sufiler, kemâlât sâhibleri Doğru yolda olanlar![]() Âsi İsyân eden, karşı gelen Günahkâr Haydut Ahlâkı bozuk![]() Âsitâne Eşik Pâyitaht (başşehir) Büyük tekke İstanbul![]() Asr-ı seâdet Peygamber efendimizin (sallallâhü aleyhi ve sellem) Eshâb-ı kirâmın ve Tâbiinin zamânı ![]() Aşere-i mübeşşere Cennetle müjdelenen on kişi ![]() Âşir Öşr denilen zekâtı toplayan ![]() Ateist Allahü teâlânın varığına inanmayan, dinsiz ![]() Âti Gelecek zaman, istikbâl ![]() Atiyye Hediyye, bahşiş, lütuf ve ihsân ![]() Attâr Güzel koku satan ![]() Avâm İlmi, irfânı kıt olan kimse Halk![]() Avdet Aslına dönme, geri gelme, rücû ![]() A'yân Bir yerin ileri gelenleri ![]() Âyet-i kerime Kur'ân-ı kerimde sûrelerin kısımları ![]() Ayn Aslı, kendisi Birşeyin eşi, tıpkısı Mevcut olan varlık Göz![]() Ayn-ı sâbite Varlıkların Allahü teâlânın ilminde sâbit olan ezli hakikatları, var olmadan evvel varlıklar hakkındaki Allahü teâlânın ilmi ![]() Azamet Cenâb-ı Hakkın büyüklüğü ![]() Azâzil İblisin (şeytanın) diğer adı ![]() Azimet Gitme, gidiş Dini emirlerini yapma ve yasaklarından sakınma husûsunda ruhsatları terketme ![]() Aziz Muhterem, sevgili ![]() Azm Karar, kasıt, niyet ![]() Azrâil Allahü teâlânın emriyle canlıların rûhunu alan melek ![]()
|
| |
| İstediğini Bulamadıysanız Üye Olmadan
BURAYA Tıklayarak Sorunuzu Düzgün Bir Başlık ile Yazabilirsiniz. |
| | #2 |
| | ![]() B Bâb-ı Âli Osmanlı hükümeti, Osmanlılar zamânında İstanbul'da bakanlıkalrın ve devlet dâirelerinin bulunduğu binâ ![]() Bâb-ı hümâyûn Topkapı sarayı'nın birinci kapısı ![]() Bâdiye Sahra, kır, ova, çöl, köylü ![]() Bâgi Âsi, serkeşlik eden, haksızlık yapan Hükümete isyân eden![]() Bahr Deniz, umman, çok bilen, âlim ![]() Bahşetmek İhsân etmek, vermek ![]() Baht Kısmet, tâlih, ikbâl, saâdet ![]() Bâki Cenâb-ı Hak, ebedi, dâimi, sonu gelmez, sonsuz, ölmez ![]() Bâni Kurucu, binâ eden, yapan ![]() Bâr Yük, zahmet, defâ, yemiş, meyve, kale duvarı ![]() Ba's Gönderme, gönderilme Diriliş, ihyâ uykudan uyandırma![]() Basir Görücü, müdrik olan Anlayışlı Hakikatları anlayan Kalb gözü ile gören![]() Basiret Hakikatı kalbiyle hissetme, anlama ![]() Bast ve kabz Allahü teâlânın cemâl tecellisi ile kalbin sükûn ve huzûr bulması ferahlaması (Mukâbili ise, kabz hâlidir )Batman Eski ağırlık ölçülerinden (7 692)Bedâyi Eşi, benzeri olmayan güzel mükemmel ve yeni şeyler ![]() Bedevi Çölde yaşayan, göçebe Medeni olmayan![]() Bediat Tabii güzellikler, hayret verici güzellikte olan ![]() Bedihi Akla kendiliğinden gelen Delilsiz, açık olan, belli![]() Beis Zarar, kuvvet ve şiddet, zahmet ![]() Bekâ Bâki olma, devamlılık, sebat evvelki hâl üzere kalma, evliyâlıkta makamların sonu Hakikatte; bekâ makâmına kavuşanın nefsi emmârelikten kurtulmuştur Rabbinden râzı olmuştur Kelâmda; varlığının aslâ sonu olmayan Cenâb-ı Hakkın bir sıfatıdır![]() Bekâbillah Tasavvufta evliyânın kalbinde yanlız Allahü teâlâyı bulundurmak Vilâyet makamlarının en sonu![]() Belâ Musibet, âfet, gam, keder ![]() Belâdet Akılsızlık, budalalık, sersemlik, iz'ansızlık ![]() Belâgat Düzgün ve yerinde konuşma, güzel söz söyleme san'atı ![]() Bende Köle, hizmetçi, bağlanmış olan ![]() Berâet Temize çıkma, bir da'vânın neticesinde suçsuzluğu anlaşılma ![]() Berâhime Hind ve mecûsilerin din adamları, reisleri, başkanları ![]() Berât Rütbe, nişan, imtiyaz verildiğini gösteren ferman ![]() Berberi Afrika'nın kuzeyinde oturan halk (Mısır hâriç) Berber kavmine mensup olan![]() Bereket Bolluk, çokluk, feyz, cenâb-ı Hakkın lütfu, ihsânı ![]() Beri Kurtulmuş, temiz sâlim kusur ve noksanı olmayan ![]() Berid Haberci, sürücü, dört fersah mesâfe ![]() Berzah âlemi Kabir hayâtı, dünyâ ile âhiret arası, iki âlem arası ![]() Beşâret Müjde, sevindirici haber ![]() Beşâet Güleryüzlülük, güleryüz ![]() Beşer İnsanoğlu, âdemoğlu ![]() Bevâtın Gizli kapalı şeyler, açık olmayan ![]() Beyân İzâh etme, açıklama, anlatma ![]() Beylerbeyi Osmanlı eyâlet umûmi vâlisi Sancak beylerinin başı![]() Beyt Ev, hâne İki satırlık manzum yazı Geceyi bir işle geçirme![]() Beyt-i makdis Mukaddes ev, Kudüs'deki Mescid-i Aksâ ![]() Beyt'ül-mâl İslâm devletinde mâliye hazinesi ![]() Beyyine Şâhid, delil ![]() Bezm-i Elest Cenâb-ı Hak, rûhları yarattığında: ''Ben Rabbiniz değil miyim?''diye sorduğunda rûhlar; ''Evet''diye cevap verdiler Bu âna ''Elest meclisi'' veya ''Bezm-i Elest'' denir![]() Bezzâz Kumaş satan tüccâr, manifaturacı ![]() Biat Bağlı olduğunu, i'timâdını bildirmek Birisinin hükümdarlığını kabûl etmek![]() Bid'at ehli Peygamber efendimiz (sallallâhü aleyhi ve sellem) ve Hulefâ-i Râşidin (dört halife) zamânında olmayıp, dinde sonradan uydurulan şeyleri yapanlar ![]() Bidâyet İlk olarak, başlangıç ![]() Bi'set Peygamberlerin ve peygamber efendimizin (sallallâhü aleyhi ve sellem) nübüvvetinin bildirilme zamânı ![]() Buğd-i fillah Allahi teâlânın düşmanlarına düşman olmak ![]() Buhl Cimrilik, pintilik ![]() Buğzetmek Sevmemek, bir kimse hakkında gizli, kalbi düşmanlık beslemek ![]() Büdelâ ![]() ![]() Ebdâl, evliyâ zümresinde bir cemâat ![]() Bühtan İftirâ ![]() Bürde Hırka, palto, üstten giyilen elbise ![]() Bürhân Delil, hüccet,inkârı mümkün olmıyacak şekilde isbat vâsıtası ![]() Büzürgân Büyükler, veliler ![]()
|
| |
| | #3 |
| | ![]() C Câiz Yapılması sahih ve mübah olan herhangi bir fiil Olur, olabilir![]() Câize Azık, yol yiyeceği Hediye, armağan, bahşiş![]() Câriye Muhârebede İslâm düşmanlarından esir edilen kadın hizmetçi Akıcı olan Seyreden, giden![]() Cebbâr Allahü teâlânın esmâ-ü hüsnâsından İstediğini mutlak yapan, dilediğine muktedir olan Kudret sâhibi![]() Cebr Zor, zorlama Düzeltme, tamir etme![]() Cebriyye Bozuk fırkalardan Kulun hiç bir fiil, irâde ve kudrete sâhip bulunmayıp, yanlızca ilâhi fiillere sahne teşkil etmeye mecbur olduğunu kâbul ederler![]() Cedel Nizâ Hakkı bulmak için olmayıp, gâlip görünmek için çekişme![]() Cehâlet İlimden ve her nevi müsbet ma'lûmattan habersiz olmak Câhillik, bilmezlik![]() Cehd Gayret Nefsin isteklerine karşı gelmek Güç ve kuvvetini ziyâdesiyle sarf etme![]() Cehennem Allahü teâlânın emirlerini yapmayıp yasaklarından kaçınmıyan ve o'na inanmayanların âhirette cezâlandırılacakları yer ![]() Cehl-i mürekkeb Çok câhil Bilmemekle berâber, bilmediğini de bilmemek![]() Celâdet Yiğitlik, bahadırlık, metânet ![]() Celâl Allahü teâlânın kahrının ve azametinin tecellisi Sonsuz derecede büyüklük Hiddetlik, hışım![]() Celâllenmek Hiddetlenmek,kızmak ![]() Celb Kendi tarafına çekmek Çekmek, götürmek![]() Cemâd Taş, toprak, ma'den gibi cansız olan cisimler ![]() Cemâl Allahü teâlânın lütuf ve ihsânı ile tecelli etmesi Yüz güzelliği![]() Cem'iyyet Topluluk, birlik,Hey'et Bir yere toplanma![]() Cennet Allahü teâlâya inanıp emirlerini yapan ve yasaklarından kaçınanların âhirette mükâfaatlandırılacakları yer ![]() Cepken Bir nevi örtü ![]() Cerbeze Hikmetin aşırı olması, ukalâlık ![]() Cerh Yara Yüz ve baştan başka uzuvlardan birisini yaralamak Birisine söğmek Bir kimsenin fikrini çürütmek![]() Cerh ve ta'dil Hâfız ve mütehassıs bir hadis âliminin, günahkârlık, yalancılık gibi sebeplerle, bir râvinin rivâyetini reddetmeye ''Cerh''; bir râviyi, rivâyeti kabul olunacak şekilde vasıflandırmaya, böyle olduğunu açıklamaya ''Ta'dil denir![]() Cerib Arab yarımadasında kullanılan 216 litrelik bir hacim ölçüsü Dönüm![]() Cerir Devenin boynuna taktıkları ip ![]() Cevâd Çok ihsân edici, çok cömert ![]() Cevdet Kusursuzluk, güzellik, iyilik, cömertlik ![]() Cevher Bir şeyin özü Kıymetli taş, elmas Element![]() Cevr-ü cefâ Haksızlık, ezâ zulüm ![]() Cezbe Allahü teâlânın muhabbetiyle kendinden geçme hâli İstiğrak![]() Cibâyet Vergilerin ve diğer devlet gelirlerinin tahsil edilmesi ![]() Cibril (Cebrâil) Allahü teâlânın emirlerini peygamberlere getirmekle vazifeli melek Dört büyük melekten biri![]() Cidâl Sözle mücâdele, güzel ahlâka yakışmayan tavır ve hareketler ![]() Cife Leş Kokmuş et, ölü hayvan![]() Cifr Harflere verilen sayı kıymeti ile, geçen hâdiselere, ibârelerden târih ve isme dâir işâretler çıkarma ilmidir ![]() Cihâd Allahi teâlânın dinini yaymak için din düşmanlarıyla ve nefsle yapılan mücâdele ![]() Cimri Pinti Kimseye bir şey vermek istemeyen Hasis![]() Cinâs Benzeyiş, münâsebet Bir çok ma'nâya gelebilen söz![]() Cin (peri) Ateşin alev kısmından yaratılmış cisimler olup her şekle girebilen ve gözle görülemiyen mahlûklar Mükellef olup, âhirette Cennete veye Cehenneme gideceklerdir![]() Cisim Varlığı bilinen, mekânı ciheti, uzunluğu, genişliği, derinliği olan şey ![]() Cizye Gayr-i müslimlerden alınan vergi, haraç ![]() Cûd Cömertlik, eli açık olmak Muhtaçlara yardım etmek![]() Cübn Ürkeklik, korkaklık Korkak olma![]() Cülûs Oturma, oturuş Pâdişâhların tahta geçmesi![]() Cür'et Cesâret, yiğitlik, korkmadan ileri atılma ![]() Cürüm Kabahat, kusur hatâ, isyân kânun hilâfına hareket ![]() Cüz Kısım, parça Kur'ân-ı kerimin otuzda bir parçası![]() Çeşti Hâcegânı Çeştiyye yolunun büyükleri ![]()
|
| |
| | #4 |
| | ![]() D Dabbe Kapıya koyulan yassı enli demir Kabile ismi![]() Dabbet-ül erd Kıyâmet kopmadan önce ortaya çıkacak olan dehşetli bir mahlûk Mü'min ve kâfirleri ayırıp, alınlarına Cennetlik ve Cehennemlik mührünü vurur![]() Dalâlet İmân ve İslâmiyetten ayrılmak Azmak Hak ve hakikattan ayrılmak![]() Danik Bir dirhemin dörtte biri Mangır![]() Danişmend Bilgili İlim sâhibi Kadıların ve müderrislerin yanında stajyer olarak çalışan![]() Darb-ı mesel Misâl olarak söylenen meşhûr söz Atasözü![]() Dâr-ı gurûr Gurur evi Dünyâ![]() Dâr-ül fünûn Osmanlı Devletinde yüksek ilimlerin öğretildiği yer Bugünkü üniversite karşılığıdır![]() Dâr-ül harb Harp meydanı Kâfir memleketi İslÂmi hükümlerin uygulanmadığı yer![]() Dâr-ül hadis Hadis-i şerif ilimleri okutulan medreseler ![]() Dâr-ül hilâfe Hilâfet merkezi, İstanbul ![]() Dâr-ül İslâm İslâm memleketi Müslümanların hâkim olduğu yer![]() Dâr-ül Kur'ân Kur'ân-ı kerim okutulan yer MedreseDâr-ün nedve Münâfıkların toplanıp, Peygamberimizin (sallallâhü aleyhi ve sellem) aleyhinde karar aldıkları yer ![]() Dâr-üs-selâm Cennet Bağdat'ın eski adı Selâmet yeri![]() Dâr-üş-şifâ Şifâ yurdu Sağlık yurdu Tımarhâne![]() Da'vâ Bir kimsenin hakkını aramak üzere mahkemeye mürâcaatı ![]() Da'vet Ziyâfet Çağırma Duâ Bir fikri kâbul ettirmek için delil getirme, gayret gösterme![]() Deccâl Hakkı bâtıl, bâtılı hak olarak gösteren Cennet dediği Cehennem, Cehennem dediği cennet Kıyâmet kopmadan önce çıkacak ve Hazreti İsâ (aleyhisselâm)ile Hazreti Mehdi tarafından öldürülecek![]() Defterdâr Bir vilâyetin mâliye işlerine bakan kimse Osmanlı Devletinde mâli işlerin başındaki me'mur![]() Defterhâne Malların tasarruf muâmelelerinin yapıldığı ve kayıtlarının muhâfaza edildiği yer ![]() Dehâ Öok akıllılık Zekiliğin ve anlayışlılığın son derecesi İleri görüşlülük![]() Dehri Kıyâmetin kopmıyacağına ve âhireti inkâr eden, rûhun cesetle birlikte öldüğüne inanan sapık kimse ![]() Delil ve delâil Deliller Bürhânlar İsbat vâsıtaları![]() Denâet Alçaklık Çok fenâ Âdilik![]() Ders vekili Bâyezid Medresesi'nde şeyhülislâma vekâleten ders vermek üzere müderrisler içinden seçilen âlim Sonraları medreselerde tedrisatla mükellef olan me'murlar için de kullanılmıştır![]() Derk-i esfel Cehennemin en dibi ![]() Desise Hile ![]() Deyn Zimmetinde bulunan şey Satış ve ödünç verme veyâ başka sebeblerle ödenmesi lâzım olan borçtur Alış-verişte, hazır olmayıp ayrı olarak bulunduğu yeri bildirilmeyen her türlü mala; veye hazır olup da, ayrı olarak gösterilmeyen kıyemi mala denir![]() Dil Lisan Tat alma duygusu ve konuşma uzvu, gönül, kalb![]() Din İnsanları, dünyâda ve âhirette seâdete götürmek için, Allahü teâlâ tarafından peygamberler vâsıtasıyla gösterilen yol ![]() Dirhem Osmanlılar zamânında kullanılan 4 8 gram olan ağırlık![]() Divân-ü hümâyun Sadrâzam, Şeyhülislâm, kadıasker, Defterdâr gibi devletin ileri gelenlerinin huzûrunda, halkın şikâyet ve davâlarının dinlenip hâl olduğu yer, meclis Pâdişâh huzûru![]() Divân Büyük meclis Şâirlerin şiirlerini topladıkları kitab![]() Diyânet Allahü teâlâ ile kul arasında olan işler Dindarlık Dinin emirlerine uygun hareket etmek Din işleri![]() Diyet Kan bedeli Öldürülen bir kimse için en yakın vârisine kâtilin ödemesi dinen emrolunan para veyâ mal![]() Dönüm Şimdiki ölçülere göre bin metrekarelik alan ![]() Duâ Allahü teâlâ'ya yalvarma, niyâz tazarru O'ndan hayır va rahmet dilemek, istemek![]() Dürr İnci tânesi ![]() Dürr-i beyzâ Parlak, büyük inci ![]() Dürzi Suriye'nin güneyi ile Ürdün ve İsrâil'de yaşıyan bir kavimdir Dalâlet fırkalarından en bâtıl yola sapmışlardır Tenâsühe inanırlar Tanrılık insandan insana geçer derler![]() Düstûr Umûmi kâide Kânun, nizâm Nümûne İzin, müsâade![]()
|
| |
| | #5 |
| | ![]() E Ebced hesâbı Arabi harflere rakam değeri verilerek târih ve hâdiselerin kaydedilmesi Birçok muhârebeler, doğum ve ölüm târihleri, câmi ve köprü yapma bu hesâba uyularak mısrâ'larla ifâde edilirdi![]() ebed Sonu olmamak Ebedilik Zevâlsizlik![]() Ebeveyn Ana ile Baba ![]() Ebrâr Özü, sözü doğru olanlar Hamiyetliler İyiler Sâdıklar![]() Ebter Soyu kesilmiş Oğlu ve kızı kalmayan insan Eksik tamamlanmamış ![]() Ecel Her mâhlukun ve canlının Allahü teâlâ tarafından takdir edilen ölüm vakti ![]() Edâ Yerine getirmek Ödemek Borcunu vermek Vazifesini yapmak İfâ etmek![]() Edeb Terbiye Güzel ahlâk:İnsanlara, iyi muâmelede bulunmakSünnet üzere hareket etmek![]() Ecr Karşılık Âhirete âit mükâfât, hayır, cezâ, sevâb Ücret![]() Edille-i erbe'a Edille-i şer'iyye Fıkıh ilminin istinâd ettiği deliller Bunlar: Kitâb (Kur'ân-ı kerim), sünnet (peygamber efendimizin mübârek sözleri ve hareketleri) İcmâ-ı ümmet (Eshâb-ıkirâmın bir mevzûda aynı şeyi söylemesi, sözbirliği), Kıyâs-ı fukahâ (Müctehidlerin ictihâdı)![]() Ehâdis Hadisler Peygamber efendimizin (sallallâhü aleyhi ve sellem) mübârek sözleri ve hareketleri![]() Ehl-i beyt Peygamber efendimizin (sallallâhü aleyhi ve sellem) kızı Fâtıma (Radıyallâhü anh)ile Hazreti Ali, çocukları Hazreti Hasen , Hazreti Hüseyn ve bunların çocukları ya'ni seyyidler ve şerifler ![]() Ehl-i bid'at Müslümanlardan, doğru olan Ehl-i sünnet yolundan ayrılanlara denir ![]() Ehl-i sünnet yolu Muhammed aleyhisselâmın ve o'nun dört halifesinin(radıyallâhü anhüm)yoludur ![]() Ehl-i hevâ Nefsine uyan, bid'at ehli ![]() Ehl-i sünnet i'tikâdı İslâm dininde; i'ti kâdda, Resûlullahın(sallallâhü aleyhi ve sellem) ve Eshâbının yoluna Ehl-i sünnet yolu denir Bunların, inânışına da Ehl-i sünnet i'tikâdı denir İslâmiyet yetmiş üç fırkaya ayrılmıştır Bunlardan yetmişikisi bozuk olup, bir tânesi fırka'yı nâciyedir ya'ni Cehennemden kurtuluş fırkasıdır![]() Ehliyet Liyâkat Bir işin ehli olduğuna dâir vesika![]() Ehlullah Allahü teâlânın sevdiği kimse Allahü teâlânın muhabbetiyle dolu olan veli![]() Ekalliyet Bir devletin emrinde yaşıyan başka din ve milliyete mensup azınlık ![]() Emân Emniyet altında olduğuna dâir dişmana verilen söz Yardım isteme, aman dileme![]() Emânet Güvenilen kimseye bırakılan mal ![]() Emânet-i mukaddese Mukaddes emânet Topkapı sarayında peygamberlere (aleyhimüsselâm) ve Eshâb-ı kirâm (radıyallâhü anhüm) ve âlimler ve evliyâya (rahmetullâhi aleyhim) Âit olan eşyâlar![]() Emâret Emirlik Beylik Prenslik Emirin idâresinde olan memleket![]() Emir Bir kavmin bir topluluğun başı, beyi, emredici olan ![]() Emniyet Emin olmak hâli İ'timât, güvenme, polis teşkilâtı![]() Emrâz-ı ma'nevi Kalb hastalıkları ![]() Emvâl-i bâtına Saklanması mümkün olan mallar Nakit paralarla, evlerde, mağazalarda bulunan ticâret malları![]() Emvâl-i zâhire Saklanması mümkün olmayan mallar Emlâk, ekin, koyun, ağaçlardaki meyvalar, ma'denler gibi![]() Enderûn İç, dâhil Kalb Osmanlı sarayının teşkilâtı Sarayda devlet adamı yetiştiren okul![]() Ensâb Nesebler, soylar ![]() Ensâr Yardımcılar, müdâfiler Peygamber efendimize (sallallâhü aleyhi ve sellem) ve Mekke'den gelen diğer muhâcirlere yardımeden medinelilere verilen isim![]() Envâr Nûrlar, ziyâlar, aydınlıklar, ışıklar ![]() Envâr-ı kalbiyye Kalbe âit nûrlar ![]() Erbein Kırk Nefsi terbiye etmek için kırk gün devâm eden riyâzet ve mücâhede İçinde kırk hadisin toplandığı hadis mecmû'ası![]() Ervâh Rûhlar, canlar ![]() Eshâb Sebepler Bir şeye vâsıta olanar, sebep olanlar![]() Eshâb-ı nüzûl İnmesinin sebepleri Kur'ân-ı kerim âyetlerinin gelmesine sebep olan hâdiseler![]() Eser Yapı, birinin meydana getirdiği şey Meydana getirilen kitap Nişan, iz, alâmet![]() Esfel-i sâfilin Cehennemin en aşağı tabakasında olanlar Aşağıların en aşağısı Sefillerin en sefili En aşağı derecede![]() Eshâb-ı kirâm Peygamber efendimizin (sallallâhü aleyhi ve sellem) arkadaşları Kadın veya erkek bir müslümanın Resûlullah efendimizi (sallallâhü aleyhi ve sellem) bir defâ da olsa görse veya konuşsa ve imân ile vefât ederse buna sahabi denir![]() Esselâm Allahü teâlânın isimlerinden Rahatlık sulh Sonu iyi ve hayırlı olma Korku ve endişeden emin olma![]() Eşkal Biçimler, şekiller, sûretler ![]() Eşkinci İkinci Sultan Mahmûd Hân zamânında Yeniçeri ocağından ayrılmak sûretiyle kurulan ordudaki askerlerin herbirine verilen isim ![]() Evliyâ Nefsi isteklerinden vazgeçip, ibâdet ve tâatte, takvâ ve riyâzette çok yüksek mertebeler katederek, Allahü teâlânın rızâsına kavuşan muhterem kimseler ![]() Evrâd Virdler, belli zamanlarda okunması âdet olan duâlar Kur'ân-ı kerim okuma ve tesbihler, zikrler![]() Evvâbin Akşam namazından sonra kılınan altı rek'atlık nâfile namaz ![]() Eyyâm Günler Devirler Güç, iktidar, nüfuz![]() Ezân Allahü teâlânın birliğini, Muhammed aleyhisselâmın O'nun resûlü olduğunu bildiren, yüksek bir yerde okunarak müslümanları namaza da'vet eden nidâ ![]() Ezkâr Zikirler Hatırlamalar, anmalar, bildirmeler![]()
|
| |
| | #6 |
| | ![]() F Fâcir Haktan sapan Haram ve günaha dalan, günah işleyen![]() Fâiz Ödünç vermekte, rehnde ve alış- verişte, alıcıdan veyâ vericiden birinin ötekine karşılıksız olarak vermesi şart edilen fazla mal ![]() Fakih Fıkıh ilminde âlim ![]() Fakr İhtiyaç, yoksulluk, muhtaçlık Kendisinde bulunan herşeyin Allahü teâlâdan olduğunu bilmek![]() Fâni Gelip, geçici, muvakkat Yok olucu![]() Faraziyye Bir iddiâyı aydınlatmak için söylenen ve hükmü kat'i olmayan mes'ele Teori Hipotez![]() Fâris ![]() İranlı Firâsetli, anlayışlı Binici, süvâri![]() Fariza Borç, vazife Allahü teâlânın açık emri olup, yapılması şart olan vazife![]() Fark Ayrılık, başkalık ![]() Farz Kur'ân-ı kerim veya hadis-i şerif ile sâbit olan cenâb-ı Hakkın kat'i emri Namaz kılmak, hacca gitmek, oruç tutmak, şirk koşmamak, yalan söylememek gibi![]() Farz-ı ayn Müslümanın yapmaya mecbur olduğu farz Beş vakit namaz gibi![]() Farz-ı kifâye Bir kısım müslümanlarınyaomasıyla diğerlerinin üzerinden kaldırılan farz (Cenâze namazı kılmak gibi )Fâsık Günahkâr Hak yoldan ayrılan Allahü teâlânın emirlerine aykırı hareket eden![]() Fâsid Doğru olmıyan Bozuk Yanlış olan Müfsit![]() Fasih Fesâhat sâhibi Hatâsız olarak açık ve güzel konuşan![]() Fasl İki şey arasındaki ekyeri mafsal, hak söz, bölüm, ara, mevsim![]() Fazilet Değer, meziyyet, iyilik, güzel vasıflar ![]() Fer'i Esâsa âit, asılla ilgili olmayıp ayrıntılara, şu'belere âit olan ![]() Fermân Emir, tebliğ ![]() Fersah Bir uzunluk ölçü birimi 5685 metre uzunluk![]() Ferzend Yavru, çocuk, evlâd ![]() Fesâd Bozuk ve fenâlık, karışıklık Haddi tecâvüz edip zulmetmek![]() Fesâhat Doğru ve düzgün söyleyiş Açık ve güzel ifâdeli konuşma![]() Fetânet Çabuk kavrayış ve anlayış Sağlam doğru anlayış, zihin açıklığı, akıllılık Peygamberlerin sıfatlarından![]() Fetih-nâme Bir fethe dâir yazılan şiir veya risâle Düşmanın mağlubiyetini bildirmek için yazılan mektup![]() Fetret İki peygamber (aleyhimüsselâm) veya pâdişâh arasında peygambersiz veya pâdişâhsız geçen zaman İki vâkıa arasında geçen zaman![]() Fetvâ Bir hâdise bir muâmele hakkında ehli olanın bildirdiği dinin hükümleri ![]() Fevâhiş Fâhiş, bozuk kötü işler Kötü ve haram iş ve ameller![]() Fevt Ölüm, mevt, elden çıkarma, kaybetme ![]() Fevri Düşünmeden ve âni olarak yapılan hareket ![]() Fey Ganimet, harpte sulh yoluyla elde edilen mal Harâç![]() Fey'i zevâl Güneşin garba doğru dönmesinin başlaması Ya'ni tam gündüz ortasında gölge uzunluğu en kısadır Bu uzunluğu fey'i zevâl denir![]() Feyz İhsân, irfân, bolluk, bereket, ilim, mübâreklik ![]() Fırka-i nâciye Peygamber efendimiz (sallall+ahü aleyhi ve sellem) ve Eshâb-ı kirâmın (radıyallâhü anhüm) yoluna sarılmış olup, Ehl-i sünnet ve cemâat yolundan ayrılmayan müslümanlar Kurtuluş fırkası![]() Fısk Haddini tecâvüz Günah Haktan ayrılmak Allahü teâlânın emirlerini terk ve o'na isyân etmek ve doğru yoldan çıkmak![]() Fıtrat Yaratılış,tıynet,hilkat ![]() Fidye Esir ve kölelikten kurtulmak için verilen para Herhangi bir farzı yerine getirmeye gücü olmayan bir kimsenin, Allahü teâlâdan özür dilemek kastı ile verdiği para veya sadaka![]() Fiil Amel, iş ![]() Firâset Zihin uyanıklığı Birşeyi çabuk anlama kâbiliyeti![]() Firdevs-i a'lâ Makam bakımından Cennetlerin en üstünü ![]() Fitne İnsanın akıl ve kalbini doğrudan doğruya, hak ve hakikatten saptıracak şey Ara bozmak, dedi-kodu![]() Fürû Cüz'i hüküm ve kâideler Bir kökten ayrılmış kısımlar Dallar, budaklar![]() Fütûr Yeis, ümitsizlik, usanç Zaaf Gam, keder![]() Fütüvvet Dostlara af ile muâmele, yiğitlik, cömertlik, ihsânkârlık ![]() Füyûzât Feyzler İnâyetler, ma'nevi tecelliler![]()
|
| |
| | #7 |
| | ![]() G Gabâvet Ahmaklık, anlatışsızlık, kalın kafalılık, bönlük ![]() Gaben-i fâhiş Alış-verişte piyasadaki fiyatların iki mislinden fazlasını vererek aldanmak ![]() Gaddâr Kahredici, öldürücü, hâin Zâlim, çok zulmeden![]() Gadr Muâmelede aldatmak, merhametsizlik, vefâsızlık ![]() Ganimet Harpde düşmandan alınan mal ![]() Garâib Acâib şeyler, hayret edilecek şeyler, tuhaflıklar ![]() Garib Hayret verici tuhaf, kimsesiz, gurbette olan ![]() Gark Suya batma, boğulma, boğma, batırma ![]() Gasb Başkasına âit bir şeyi zorla, rızâsı olmadan almak ![]() Gaslermek Yıkama Gusl, boy abdesti almak![]() Gaşyet Kendinden geçme, bayılma, örtmek, hayret ![]() Gaybet Başka yerde bulunmak, hazırda olmamak ![]() Gayr-i müslim Müslüman olmayanlar ![]() Gayr-i meşrû Allahü teâlânın rızâsına uygun olmıyan Kânunsuz iş![]() Gayûr Çok gayretli, hamiyetli, çok çalışkan ![]() Gayz-kin Hiddet, öfke, gadab, hınç ![]() Gazâb-Gadab Hiddet,öfke, kızgınlık ![]() Gıbta İmrenme, aynı iyi hâli isteme, başkasının güzel hâlinin kendisinde olmasını isteme ![]() Gıll Düşmanlık, garaz ve adâvet, gizli kin ve hased ![]() Gınâ Zenginlik, yeterlik, tok gözlülük Bıkma, usanma Teganni etmekGışş Hile,karışıklık, hâinlik hiyÂnet etme, saf olmayan ![]() Gıybet Hazır olmayan birinin arkasından onun hoşuna gitmeyecek birşey ile çekiştirmek, aleyhinde konuşmak ![]()
|
| |
![]() |
| Tags: adan, dini, terimler, zye |
| Konu Araçları | |
| |